Làm thế nào để hạn chế ca khúc “nhảm”?

Âm nhạc | 11:55 Thứ Tư ngày 01/11/2017
(HNMO) - Ngày 31-10, Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD - thuộc Bộ VH,TT&DL) tổ chức Hội thảo về sáng tác, lưu hành tác phẩm ca múa nhạc trong thời kỳ hội nhập. Nhiều vấn đề về sáng tác ca khúc đã được bàn luận sôi nổi.

Thực tế của các ca khúc “mì ăn liền”

Sự phát triển của công nghệ thông tin trong thời đại internet với nhiều dịch vụ cho phép người nghe có thể dễ dàng tiếp cận các tác phẩm âm nhạc. Thực tế, nhiều ca sĩ nổi lên nhanh nhờ các sản phẩm trên internet.
 

Ca khúc "Lạc trôi" của Sơn Tùng M-TP dù bị nghi đạo nhạc nhưng vẫn có lượt người nghe nhiều trên mạng.

Nhạc sĩ Nguyễn Thị Minh Châu cũng thẳng thắn cho rằng, thời đại internet giúp cho các tác phẩm âm nhạc lan tỏa hơn. Nhiều tác phẩm âm nhạc đỉnh cao nhờ mạng xã hội mà có nhiều người dân vì nhiều lý do không đến được nhà hát có thể tiếp cận được, như vở opera “Lá đỏ” (đã có 2.000 lượt xem sau nửa năm đưa lên trang web của Hội Nhạc sĩ Việt Nam)… Thực tế, rất nhiều nhạc sĩ, nghệ sĩ đã sử dụng mạng xã hội thành phương tiện truyền thông hiệu quả để quảng bá các chương trình cũng như tên tuổi của mình.

Bên cạnh mặt tích cực, hoạt động sáng tác, lưu hành tác phẩm ca múa nhạc trong giai đoạn hiện nay cũng bộc lộ những bất cập. Ông Nguyễn Văn Trực, Trưởng phòng Quản lý nghệ thuật, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chia sẻ, thực tế trong quá trình xem xét hồ sơ cấp phép các ca khúc, có những ca khúc không có nội dung xuyên tạc, vi phạm chính trị, lời lẽ không đến mức vi phạm thuần phong mỹ tục nhưng ca từ lại ngô nghê, kém chất lượng. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, Sở vẫn phải cấp phép.

Đối tượng thưởng thức nghệ thuật trên internet hiện nay nhiều nhất là giới trẻ. Đối tượng này đôi khi nghe nhạc theo trào lưu và dễ bị ảnh hưởng. Thực tế, nhiều nghệ sĩ hiện nay để muốn gây chú ý nhanh chóng đã không ngại cho ra mắt những sản phẩm âm nhạc “hit” kiểu “mì ăn liền”, tức là chỉ cần nổi trong thời gian ngắn rồi rơi vào quên lãng. Đã có không ít ca sĩ - nhạc sĩ tạo hẳn công nghệ tạo “hit”, mượn nhạc nước ngoài hay “đánh cắp” ý tưởng những MV nổi tiếng, phong cách trình diễn của những nghệ sĩ nước ngoài để xào xáo thành sản phẩm của mình. Những tranh cãi về bản quyền, về những ý tưởng vay mượn sản phẩm của người khác vì thế thường xuyên xảy ra trong đời sống sáng tác hiện nay. Thế mới có chuyện, Sơn Tùng M-TP dù bị lên án là “đạo, nhái” ca khúc nhưng có nhiều bài hát đạt triệu lượt xem trên mạng internet, điển hỉnh là ca khúc “Lạc trôi” gây “bão” trên mạng với 131 triệu lượt nghe trên trang nhạc trực tuyến của Zing và đạt 160 triệu lượt xem trên Youtube…
 

Nhiều video nhạc nhảm tung hoành trên mạng.

Về vấn đề này, ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục NTBD cho biết, theo quy định hiện nay, mọi tổ chức, cá nhân đều có quyền tự do sáng tác và biểu diễn tác phẩm ca múa nhạc. Với việc khó kiểm soát trên internet, nhiều tác phẩm âm nhạc không qua xét duyệt vẫn được đưa lên mạng. Đó là lý do mà thời gian qua lan tràn nhiều video ca nhạc phản cảm với lời lẽ, ca từ dung tục như “Phiếu bé ngoan”, “Như cái lò”… Việc quản lý các tác phẩm kém chất lượng đang tung hoành trên mạng internet là bài toán nan giải mà chính các nhà quản lý còn lúng túng.

Không nên "quản không được thì cấm"

Tại hội thảo này nhiều đại biểu đưa ra thắc mắc, tại sao có quy định các ca khúc trước năm 1975 phải xin phép phổ biến, còn sáng tác mới lại không? Phải chăng chính sự “thông thoáng” trong cách quản lý này đã khiến cho thị trường âm nhạc xuất hiện những sản phẩm kém chất lượng, ngô nghê như hiện nay.

Về vấn đề này, nhạc sĩ Nguyễn Minh Châu - Phó Chủ tịch Hội nhạc sĩ Việt Nam bày tỏ, muốn việc quản lý chất lượng ca khúc được nâng cao, người làm quản lý văn hóa không nên quay lưng với internet và mạng xã hội, vì đó là kênh thẩm định chất lượng tác phẩm một cách hữu hiệu. Với những ca khúc đạt triệu lượt xem như trường hợp “Lạc trôi” của Sơn Tùng hay ca khúc của ca sĩ Mỹ Tâm chỉ nửa ngày phát hành đã có 400.000 lượt xem… thay vì chỉ trích thì các nhà sản xuất nên tìm hiểu để học cách làm truyền thông, sản xuất của họ.

Theo Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Vương Duy Biên, việc quản lý hoạt động sáng tác, lưu hành, phổ biến tác phẩm nghệ thuật cần phải tạo động lực để các nghệ sĩ sáng tác chứ không phải là “gây khó dễ”. Điều quan trọng để giảm những sản phẩm kém chất lượng là khuyến khích các tác giả, các nhà sản xuất thực hiện những sản phẩm chất lượng, có giá trị và có định hướng tới công chúng.

Trong thời đại internet, việc quản lý các ca khúc khiến nhà quản lý gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, như nhiều đại biểu đồng tình quan điểm, để nâng cao chất lượng sáng tác, cái quan trọng là tư duy và ý thức của người làm nghề. Cơ quan quản lý thay vì tìm cách đưa ra những giải pháp mang tính hạn chế cần phải có những biện pháp khuyến khích sáng tạo các tác phẩm chất lượng, hấp dẫn, giảm bớt những thủ tục rườm rà khi cấp phép các chương trình nghệ thuật do các đơn vị uy tín thưc hiện.

Có thể thấy, các chính sách pháp luật trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn dù đã được quy định trong Nghị định số 79/2012/NĐ-CP và Nghị định số 15/2016/NĐ-CP nhưng khi áp dụng vào thực tế vẫn còn kẽ hở để “lách luật” hoặc “quá chặt” để làm khó người sáng tạo và đơn vị tổ chức biểu diễn. Thời gian tới, Bộ VH-TT&DL sẽ tiếp tục lấy ý kiến để hy vọng sớm trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Nghị định hoặc Luật về NTBD, nhằm hiệu quả trong công tác quản lý, thúc đẩy sự phát triển của văn hóa nghệ thuật.
Hoàng Lân
Bình luận
Gõ tiếng Việt có dấu, tối thiểu 15 chữ
Liên kết hữu ích
Thông báo