Hỏi: Mẹ đẻ tôi lấy bố đẻ tôi sau khi ông đă ly hôn với bà vợ trước. Bố mẹ đẻ tôi đă cùng nuôi 4 người con của bà vợ trước cho đến tuổi trưởng thành, dựng vợ gả chồng. Trong thời gian chung sống, bố mẹ tôi sinh được 6 người con chung. Sau đó mẹ đẻ tôi qua đời không để lại di chúc. Đề nghị quư báo cho biết 4 người con của bố đẻ tôi với người vợ trước có được quyền thừa kế phần di sản của mẹ đẻ tôi để lại không ?

Nguyễn Thanh (quận Hoàn Kiếm)

Trả lời: Theo quy định về chế định thừa kế tại Bộ luật Dân sự, khi một người chết không để lại di chúc th́ việc thừa kế được giải quyết theo quy định pháp luật.

Theo Điều 676 Bộ luật Dân sự, những người thừa kế theo pháp luật ở hàng thứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Khi chia thừa kế theo pháp luật, những người thừa kế cùng hàng có quyền hưởng phần di sản bằng nhau. Trong trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản th́ cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu c̣n sống (đây là quyền thừa kế thế vị được quy định tại Điều 677).

Về quan hệ giữa con riêng và mẹ kế, bố dượng, Điều 679 Bộ luật Dân sự quy định: “Con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con th́ được thừa kế di sản của  nhau” và c̣n được thừa kế di sản theo pháp luật hoặc được thừa kế thế vị như đă nêu ở trên.

Trong trường hợp ông nêu, do mẹ đẻ của ông đă nuôi dưỡng con riêng của bố đẻ ông cho đến tuổi trưởng thành rồi dựng vợ, gả chồng, có nghĩa là đă nuôi dưỡng những người con riêng này như đối với con đẻ th́ 4 người anh chị cùng cha khác mẹ của ông cũng có quyền thừa kế như 6 người con do mẹ đẻ của ông sinh ra đối với phần di sản do mẹ đẻ của ông để lại. Ngoài ra, con của những người đó c̣n được hưởng quyền thừa kế thế vị nếu thuộc trường hợp như đă nêu ở trên.

Như vậy, trong trường hợp này, những người thừa kế phần di sản do mẹ đẻ của ông để lại bao gồm: cha, mẹ của bà cụ (nếu c̣n sống), bố của ông, 4 người con riêng của bố ông, 6 người con đẻ của bố mẹ ông. Mỗi người có quyền hưởng một phần di sản bằng nhau.