Xử phạt vi phạm giao thông tại ngă tư Trần Phú - Điện Biên Phủ. Ảnh: Trung Kiên

(HNM) - Văn pḥng Chủ tịch nước đă thông báo, từ tháng 8 tới sẽ tăng mức xử phạt vi phạm hành chính một số lĩnh vực tới mức 500 triệu đồng nhằm nâng cao tác dụng răn đe, giáo dục người vi phạm. Tuy nhiên, tăng mức xử phạt nhưng liệu có khả thi đang là vấn đề khiến dư luận c̣n lo ngại.

Việc Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lư vi phạm hành chính quy định tăng mức xử phạt vi phạm hành chính một số lĩnh vực tới mức 500 triệu đồng được nhiều đại biểu Quốc hội ủng hộ. Bởi lẽ, hạn chế dễ nh́n thấy nhất trong thời gian qua là mức phạt tối đa 70 triệu đồng trong các lĩnh vực xây dựng, bảo vệ môi trường, đất đai, sở hữu trí tuệ như Pháp lệnh cũ quy định là quá thấp, không bảo đảm tính răn đe. Thêm vào đó, quá tŕnh thi hành Pháp lệnh Xử lư vi phạm hành chính c̣n bộc lộ một số bất cập về việc áp dụng những biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lư vi phạm hành chính.

Để khắc phục thực trạng này, Pháp lệnh sửa đổi, sổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lư vi phạm hành chính quy định, mức phạt tiền tối đa đối với các vi phạm trong các lĩnh vực bảo vệ môi trường, chứng khoán, xây dựng, đất đai... được nâng lên gấp 7 lần so với hiện nay nhằm nâng cao tác dụng răn đe, giáo dục người vi phạm. Ngoài ra, để tăng tính chủ động cho người, cơ quan thực thi công vụ, Chính phủ cũng đề xuất nâng thẩm quyền xử phạt của UBND xă, phường, quận, huyện lên khá cao.

Cụ thể, chủ tịch UBND cấp huyện có quyền phạt tiền tới 30 triệu đồng. Tương tự, chiến sĩ CAND, bộ đội Biên pḥng đang thi hành công vụ được phạt tới 200 ngh́n đồng. Phạt tiền tối đa đến 500 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bảo vệ môi trường, xây dựng, đất đai, quản lư rừng…

Một nội dung được bổ sung nữa là việc ghi h́nh, phạt “nguội” những hành vi vi phạm Luật Giao thông. Trao đổi với báo chí về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho rằng, đây là giải pháp cần thiết,  Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đă thí điểm rồi. Bởi lực lượng Cảnh sát Giao thông ở hai TP lớn này c̣n rất thiếu, không thể có đủ người xử lư được hết vi phạm. Tăng cường camera hoặc các phương tiện hỗ trợ th́ người tham gia giao thông sẽ có ư thức chấp hành luật cao hơn ngay cả khi không có CSGT. Hơn nữa, chủ trương sử dụng camera, phương tiện kỹ thuật ghi lại chứng cứ để xử phạt vi phạm TTATGT cũng đă được đề cập tới trong Nghị quyết 32/CP của Chính phủ. Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Xử lư vi phạm hành chính lần này được thông qua có thể coi là việc luật hóa một thực tế. Tuy nhiên hiện nay mới chỉ có các đô thị lớn làm, c̣n một số nơi khác chưa có điều kiện để trang bị phương tiện. Do đó, Chính phủ cho rằng, tại các địa phương, cần nâng cao mức xử phạt vi phạm để đảm bảo tính răn đe. Trong Pháp lệnh sửa đổi lần này nêu rơ: Trưởng CA cấp huyện có quyền phạt tiền đến 10 triệu đồng; tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính; giám đốc Sở Cảnh sát pḥng cháy chữa cháy được phạt tiền tới 30 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề thuộc thẩm quyền.

Trước đó, đa số các ư kiến thành viên UBTVQH đồng ư với việc nâng cao mức xử phạt hành chính. Tuy nhiên, Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng băn khoăn: “Phạt quá thấp như hiện nay th́ không đủ tính răn đe, song nếu áp đặt mức quá cao lại có thể gây ra tồn đọng. Quyết định xử phạt cứ ban hành nhưng việc thực thi lại nan giải. Thi hành bản án dân sự hiện nay là một ví dụ. Án dân sự tuyên cứ tuyên nhưng người ta không có tiền nộp phạt nên án tồn đọng rất nhiều. Do đó, cơ quan soạn thảo cần tổng kết việc nâng mức xử phạt vi phạm hành chính đảm bảo phù hợp với thực tế; tránh t́nh trạng mức phạt quá cao, không có khả năng thi hành.

Thiết nghĩ, mặc dù đă có hơn 70 nghị định và hàng trăm văn bản hướng dẫn thi hành nhưng thời gian qua, quá tŕnh thi hành Pháp lệnh Xử lư vi phạm hành chính gặp rất nhiều vướng mắc. Rơ ràng công tác xử phạt có làm được triệt để mới làm tăng ư nghĩa, tác dụng của Pháp lệnh, đẩy lùi tệ nạn công tŕnh xây dựng trái phép, vi phạm TTATGT vốn rất bức xúc trong nhân dân nhiều năm qua. C̣n khi tăng mức xử phạt nhưng không thực hiện được triệt để hoặc người có trách nhiệm vẫn có tư tưởng nể nang, vẫn c̣n biểu hiện “dễ người, dễ ḿnh” trong công tác phối hợp thanh kiểm tra th́ tác dụng răn đe những kẻ vi phạm kỷ cương phép nước  bằng mức phạt cao sẽ chỉ là h́nh thức.

Hà Phong