(HNMO) - Như HNMO đă đưa tin, Triển lăm lấy ư kiến “Quy hoạch cơ bản phát triển khu vực sông Hồng đoạn qua Hà Nội” – giai đoạn II đang thu hút sự quan tâm, đóng góp ư kiến của các nhà chuyên gia, khoa học và nhân dân... Bên lề triển lăm, ông Phạm Sỹ Liêm – Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng VN đă trao đổi với báo giới về dự án quy hoạch đồ sộ này.

> Hội tụ trí tuệ cộng đồng

* Ông đánh giá thế nào về những tác động của dự án quy hoạch khổng lồ này?

* Đây là một dự án rất tốt và kịp thời v́ Hà Nội qua một hệ thống cầu, sông Hồng tự nhiên thành một con sông chảy giữa Hà Nội. Bên cạnh đấy, đă là trung tâm Thủ đô không thể nào để 17 vạn người đang ở khu vực ven sông một cách nhếch nhác, luộm thuộm, trong một môi trường rất kém như vậy. Dự án tập trung cải tạo những vấn đề trên để tạo thành một Thủ đô văn minh hiện đại.

* Khi chúng tôi xuống một số làng ven sông, làng cổ như Cư Xá, Bát Tràng…nhân dân cho biết là họ chỉ biết thông tin về dự án quy hoạch này qua báo chí và hoàn toàn không được bất cứ một thông tin nào khác; Nên bây giờ họ cảm thấy rất hoang mang khi chưa có một kế hoạch di dời cụ thể cũng như bảo đảm trong vấn đề an sinh xă hội. Vậy Ban Tổ chức đă kịp thời thông tin cho nhân dân hay chưa và ông đánh giá vấn đề này thế nào?

* Đây là một dự án rất dài, trải qua thời gian hàng chục năm chứ không phải quy hoạch ngay một lúc. Giai đoạn hiện nay chỉ là ư tưởng, c̣n nếu đem ra thực hiện là giai đoạn giữa. Rồi sau đó c̣n phải bàn bạc, giữ lại bản sắc dân tộc, làng quê hay như bản sắc lịch sử văn hoá ở hai bên bờ Sông Hồng, chứ không phải người ta sẽ xoá tất cả những thứ đó đi. Không ai dại ǵ làm vậy cả. Một khu đô thị càng có bản sắc càng hấp dẫn, càng thu hút đầu tư. Chứ c̣n một đô thị mà nơi này như nơi nọ sẽ không có ǵ đặc biệt cả.

* Ông đánh giá như thế nào về việc di dời 17 vạn dân ra khỏi khu vực này? Việc này sẽ ra sao khi mà lượng di dời gần bằng với lượng người dự kiến trong tương lai tại đây?

* Bây giờ, ta thử hỏi có cần phải di dời hay không đă. Nếu cần làm, 17 vạn hay bao nhiêu vạn chúng ta cũng làm. Theo ư tôi là nhất thiết làm. V́ sao, lúc tôi làm Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội, ngoài đó chỉ có mấy vạn dân. Thế mà bây giờ đă lên tới 17 vạn. Và tôi muốn nói là chỉ 10 năm nữa nó có thể lên gấp đôi. Nếu ta chần chừ, số người ở đó càng đông lên. Chẳng lẽ lại để một Thủ đô như thế hay là dọn Thủ đô đi nơi khác? Cho nên, đây là lúc thời cơ thuận lợi. Chúng ta vào Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và có sức hấp dẫn mạnh thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Chúng ta phải tranh thủ điều đó v́ cơ hội không tồn tại măi mà rồi sẽ qua đi.

C̣n việc tái định cư 17 vạn dân là một chuyện rất lớn nhưng chúng ta thử hỏi TP Bắc Kinh (Trung Quốc) họ tái thiết để cho chuẩn bị Olympic, cần phải giải quyết biết bao nhiêu vạn dân? Vấn đề là cách làm. Nếu cách làm không thích hợp, ngay chỉ 7 vạn dân giải quyết hàng chục năm cũng không xong.

Phác thảo Quy hoạch khu vực sông Hồng đoạn qua HN

* Hiện nay, Hà Nội đang bề bộn những vấn đề phải xử lư như các công tŕnh hướng tới 1000 năm Thăng Long, ùn tắc giao thông, cắt giảm các mặt chi tiêu công... Ôm dự án này vào, theo ông, liệu Hà Nội có quá sức không?

* Khi làm dự án quy hoạch này, dĩ nhiên chúng ta phải mời các tư vấn nước ngoài. Những chuyện này ở nước người ta gặp cả rồi, c̣n ở ta mới là chuyện mới mẻ. Người ta đang hiến kế cho ḿnh. C̣n hiện nay, những cầu Thanh Tŕ hay nhiều dự án khác nữa bị chậm là do năng lực của cán bộ chúng ta quá yếu và thậm chí đưa những người không chuyên nghiệp vào làm. Ví dụ, đưa một ông Phó chủ tịch một quận  vào làm Trưởng ban quản lư cầu Thanh Tŕ, làm sao có thể làm được; V́ một người thi công giỏi mà không có ông chủ dự án giỏi, hai bàn tay không thể bắt với nhau được.

* Với nguồn vốn khoảng 7 tỷ đô la dự kiến cho dự án Sông Hồng này, vậy chúng ta sẽ lấy đâu ra vốn đối ứng để có thể thực hiện dự án trong thời gian quá dài như vậy?

* Thị trường không bao giờ làm cái ǵ mà khi bỏ tiền ra không thu về được. 7 tỷ hay bao nhiêu tỷ tất nhiên là không phải cùng một lúc mà rải rác nhiều năm. Nói như vậy, song hàng năm số tiền đầu tư cho việc này cũng là con số lớn rồi. Với con số lớn như thế, tôi thử hỏi hiện nay hệ thống tài chính quốc tế h́nh thành để cho ai vay? Và nếu đây là dự án tốt, họ sẵn sàng cho vay. Thậm chí những nơi đó c̣n muốn những dự án lớn này vay c̣n hơn là hàng chục các dự án lắt nhắt. Hay như Phú Mỹ Hưng, cũng là dự án lớn, và họ vừa xây dựng vừa quay ṿng đồng vốn.

* Hiện nay, chúng ta đang đứng trước t́nh trạng bội chi ngân sách rất lớn. Vậy với dự án lớn thế này nó có đẩy mạnh thêm việc bội chi ngân sách nữa không và tiến tới lạm phát không?

* Tôi thấy ngược lại. Chúng ta có những dự án lớn sẽ  càng thu được các loại thuế từ đất. Chính cái đó tăng cường cho ngân sách. Nếu có tiền từ ngân sách ở đây chẳng qua chỉ là tạm ứng và sẽ thu lại chứ không phải ngân sách phải bỏ tiền ra. Theo một chuyên gia kinh nghiệm từ ĐH Havard, họ ước tính Việt Nam có thể huy động được 5 ngh́n tỷ đô là từ đất.

* Sắp tới, Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội, liệu dự án ven Sông Hồng có bị ảnh hưởng không?

* Hiện nay, tất cả những người đóng góp dự án đều quên mất một điểm là chúng ta đang đô thị hoá bằng cách lấy đất nông nghiệp. Nhưng khi dự án phát triển sông Hồng được triển khai, chúng ta chỉ lấy một ít vào đất nông nghiệp ở ngoài sông, nơi không ổn định. Đây là điều rất nên làm; thậm chí c̣n gỡ cho việc đỡ mất đất nông nghiệp của tỉnh Hà Tây do quá tŕnh đô thị hoá. 

* Cám ơn ông. 

Lan Hương (thực hiện)