Nhà siêu mỏng trên đường Kim Liên - Ô Chợ Dừa. Ảnh: P. Thanh

(HNM) - Liên quan đến vấn đề nhà siêu mỏng, siêu méo, theo dự thảo Luật Quy hoạch đô thị, do Bộ Xây dựng soạn thảo, thửa đất có diện tích nhỏ hơn 15m2 sẽ không cấp phép xây dựng mới hoặc cải tạo lại công tŕnh. Đây là quy định không mới, được thành phố Hà Nội áp dụng từ nhiều năm nay.

Tuy nhiên, điều đáng nói là con số 15m2 mâu thuẫn với chính quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng do Bộ Xây dựng ban hành ngày 3-4-2008. Cụ thể, phần quy hoạch cải tạo các khu vực cũ trong đô thị có nêu: Đối với nhà ở liên kế hiện có cải tạo, trường hợp lô đất là bộ phận cấu thành của cả dăy phố, diện tích đất tối thiểu của lô đất xây dựng nhà liên kế là 25m2/căn nhà với chiều sâu lô đất và bề rộng lô đất không nhỏ hơn 2,5m. Như vậy, dự thảo Luật đă bớt đi 10m2 so với quy chuẩn. Hiện tại TP đang nghiên cứu ban hành quy định kiến trúc 2 bên tuyến phố, trong đó nhiều điểm được áp dụng theo quy chuẩn do Bộ Xây dựng ban hành. Các chuyên gia cho rằng,  với  những  đặc thù của đô thị đặc biệt th́ diện tích tối  thiểu 25m2 mới hợp lư và bảo đảm mỹ quan đô thị.

Một vấn đề cũ nữa là việc khuyến khích các hộ dân hợp khối lô đất không đủ điều kiện. Hà Nội đă làm từ lâu, song thực tế tỷ lệ hợp khối thành công rất thấp, khoảng 30%. Phần c̣n lại hoặc là chủ đất nêu giá “trên trời”, vài tỷ đồng cho vài mét vuông, hoặc để hoang chứ nhất quyết không chịu hợp khối. Chính việc “khuyến khích hợp khối” khiến cho chính quyền địa phương loay hoay khó xử trong nhiều trường hợp và cuối cùng mục đích bảo đảm mỹ quan, trật tự đô thị không thể đạt được. Tại cuộc họp bàn về quy định xóa nhà mỏng, nhà méo trên địa bàn Hà Nội, nhiều ư kiến cho rằng không nên đưa việc “khuyến khích hợp khối” vào quy định mà nên áp dụng biện pháp cứng hơn là tiến hành thu hồi để sử dụng vào mục đích công cộng hoặc bán lại cho hộ liền kề nếu có nhu cầu. Việc thu hồi thực hiện sau khi có thông báo của chính quyền với chủ lô đất không đủ điều kiện xây dựng. Tất nhiên, sẽ có một khoảng thời gian nhất định để các hộ tự thỏa thuận hợp khối với nhau nếu họ thực sự có thiện chí.

Ngoài ra, đề xuất: Các thửa đất và công tŕnh xây dựng trên thửa đất có diện tích nhỏ hơn 15m2, Nhà nước không bồi thường bằng quỹ đất hoặc công tŕnh mà chỉ bồi thường bằng tiền cũng gây ra nhiều tranh căi. Chẳng hạn đối với người nghèo, chỉ sở hữu được mảnh đất nhỏ, nếu bồi thường bằng tiền chắc chắn không thể tạo lập được nơi ở mới với khoản bồi thường này. Điều này được đại diện Bộ Xây dựng giải thích nếu đền bù bằng đất có diện tích tương đương th́ người được đền bù cũng không được phép xây dựng, nên bồi thường bằng tiền là hợp lư. Mặc khác cũng cần đặt vấn đề ưu tiên là chỉnh trang đô thị với không gian và kiến trúc đẹp hơn. Tuy nhiên, trường hợp là hộ nghèo, có khó khăn thật sự cũng cần có cơ chế hỗ trợ tái định cư hợp lư. Và việc này cần sự phối hợp cụ thể giữa chủ đầu tư, nhà nước và người dân.

Gia Khánh