Khu đô thị Trung Ḥa - Nhân Chính. Ảnh: Duy Tuấn

(HNM) - Hàng triệu mét vuông nhà ra đời mỗi năm, những đô thị lớn như Hà Nội đang phải đối diện với hàng loạt rắc rối trong cơ chế quản lư để kiểm soát chất lượng công tŕnh xây dựng. Điều này được bộc lộ rơ nét trong cuộc làm việc của UBND TP Hà Nội với Đoàn giám sát của Quốc hội diễn ra hôm qua 15-8.

Xây xong là xong?

Vấn đề quản lư chất lượng công tŕnh xây dựng được Đoàn giám sát đặc biệt quan tâm. Theo ông Lê Bộ Lĩnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban khoa học - Công nghệ Quốc hội ở khu Phú Mỹ Hưng (TP.HCM), chủ đầu tư chịu trách nhiệm về chất lượng công tŕnh suốt 50 năm, nên người mua yên tâm về chất lượng nhà ở. Mô h́nh chịu trách nhiệm này rất hay nhưng dường như chưa có ở Hà Nội. Theo ông Lĩnh: “Bây giờ có những ngôi nhà ở Hà Nội, người ta đến ở rồi t́m mỏi mắt không biết ai xây dựng. Chủ đầu tư xây xong là xong, không có trách nhiệm với công tŕnh nữa”. Trong khi đó, ông Dương Đ́nh Hân, kỹ sư xây dựng, thành viên của Đoàn giám sát yêu cầu Hà Nội làm rơ chế tài khi chủ đầu tư không làm đúng bổn phận. Ông Hân đặt vấn đề: “Nhà hư hỏng nhưng dân chờ măi “các ông” không sửa cho th́ chế tài xử lư như thế nào?”.

Giải đáp những chất vấn của Đoàn giám sát, Giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Xuân Anh cho rằng, một trong những lư do khiến chúng ta chưa thể yên tâm về công tŕnh xây dựng là chất lượng của công nhân xây dựng thời nay không được như mong muốn, thậm chí thua thời bao cấp. Ông Anh cho biết thêm: “Công nhân được đào tạo gấp để kịp thời tham gia xây dựng công tŕnh. Nhiều người được tuyển làm  thời vụ, làm xong công tŕnh là nghỉ. Do vậy, số lượng và chất lượng công nhân, cán bộ kỹ thuật xây dựng đều đang rất đáng lo”.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Xuân Anh, Hà Nội là một trong những địa phương có hệ thống quy định về quản lư xây dựng đầy đủ nhất. Trong đó, TP đă quy trách nhiệm chủ đầu tư, cán bộ kỹ thuật rất cụ thể đối với chất lượng công tŕnh, đồng thời tổ chức kiểm tra các công tŕnh để xem xét xử các vi phạm về chất lượng. Tuy nhiên: “Mỗi năm Hà Nội có 2.000 công tŕnh xây dựng, nhưng chúng tôi chỉ có thể kiểm tra được 100 công tŕnh. Việc quản lư chủ yếu bằng pháp luật, trông chờ sự tự giác của các chủ công tŕnh”. Giám đốc Sở Xây dựng cũng cho biết là mức xử phạt đối với các vi phạm mới chỉ dừng ở mức vài chục triệu đồng.

Nên bán nhà chung cư có thời hạn

Trong khi giải tŕnh với Đoàn giám sát, Hà Nội cũng đưa ra những vướng mắc trong quản lư xây dựng. Giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Xuân Anh cho rằng Bộ Xây dựng quy định thời gian  bảo hành tăng lên 5 năm, nhưng cũng chưa đủ. Hà Nội đă chủ động có những “chế tài” riêng để bảo đảm trách nhiệm của đơn vị thi công. “Sau 5 năm công tŕnh bị hư hỏng mà lỗi không do tác động môi trường, người dân hoặc tương tự th́ đơn vị thi công vẫn phải chịu trách nhiệm sửa chữa. Nếu không, chúng tôi sẽ xem xét không cho làm những công tŕnh khác” - ông nói.

“Trung Quốc bán nhà chung cư trong 50 năm. Nhiều nước khác đều làm vậy. Nhưng chúng ta coi nhà chung cư là vĩnh cửu, bán nhà vô thời hạn. Thế mới có chuyện chung cư cũ lên giá, đắt ngang chung cư mới”. - ông Đỗ Xuân Anh so sánh và khẳng định đây là bất hợp lư, gây khó khăn cho việc cải tạo, xây dựng mới những công tŕnh xuống cấp. Do vậy, Sở Xây dựng đề nghị  Chính phủ, Bộ Xây dựng nên có quy định rơ định mức bảo tŕ công tŕnh xây dựng. V́ hiện nay nhiều người quản lư công tŕnh xây dựng không có chuyên môn về xây dựng như hiệu trưởng trường học, giám đốc bệnh viện... Ông Đỗ Xuân Anh đề xuất: “Chẳng hạn quy định 3 năm phải quét sơn, bảo dưỡng công tŕnh... th́ cứ đến thời hạn 3 năm chủ quản lư, sử dụng công tŕnh phải thực hiện. Như vậy sẽ thực tế hơn”.

Bà Phạm Ḥa B́nh, chuyên viên của Cục Giám định công tŕnh xây dựng, Bộ Xây dựng đồng t́nh với ư kiến của ông Đỗ Xuân Anh: “Quy định định mức bảo tŕ đúng là đang rất mơ hồ, gây khó khăn trong công tác này”. Tuy nhiên theo bà B́nh, quy định của T.Ư thường khái quát, chung chung, nên địa phương phải chủ động, sáng tạo để vận dụng cụ thể phù hợp với đặc thù của ḿnh. “Hướng dẫn chi tiết về quy hoạch, thiết kế đô thị là rất khó. Địa phương phải chủ động làm cụ thể, không thể trông chờ được” - bà nhấn mạnh.

Vơ Lâm