Cầu Vĩnh Tuy - một trong những công tŕnh chậm tiến độ do công tác giải phóng mặt bằng.

(HNM) - Xây dựng cơ bản (XDCB) giao thông có ư nghĩa đặc biệt quan trọng thúc đẩy phát triển KT-XH. Tuy nhiên, thời gian gần đây, hàng loạt công tŕnh đă bị chậm tiến độ. Để tháo gỡ vướng mắc Bộ GTVT đang tích cực yêu cầu các dự án đẩy nhanh tiến độ.

Theo Vụ Kế hoạch-Đầu tư (Bộ GTVT), t́nh h́nh thực hiện dự án và giải ngân 8 tháng đầu năm là thấp. Với các công tŕnh sử dụng vốn ngân sách nhà nước, toàn ngành thực hiện được 3.567,3 tỷ đồng (đạt 38,6%), giải ngân 3.587,4 tỷ đồng (đạt 38,8%). Riêng các dự án do Bộ GTVT trực tiếp quản lư thực hiện được 37,4%, giải ngân 38% kế hoạch. Cả cơ quan quản lư, chủ đầu tư và nhà thầu cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là giải phóng mặt bằng (GPMB) và trượt giá. Mặc dù Nhà nước đă liên tục điều chỉnh chính sách về GPMB, tách GPMB thành tiểu dự án độc lập giao các địa phương, nhưng tiến tŕnh thực hiện chưa được cải thiện nhiều. Có dự án như đường Vành đai 3 (đoạn Mai Dịch-Pháp Vân) đáng lẽ phải hoàn thành GPMB từ tháng 12-2003, nhưng đến tháng 8-2008 mới thực hiện được 80%. Dự án đường Láng-Ḥa Lạc mở rộng, theo kế hoạch phải hoàn thành GPMB từ tháng 3-2007, nhưng đến tháng 8-2008 mới đạt 85%...

Trong khi bài toán mặt bằng chưa được giải quyết tận gốc, sự biến động lớn về giá cả nguyên, vật liệu cũng gây những tác động lớn. Ban Quản lư dự án Thăng Long đưa dẫn chứng, giá hàng loạt nguyên vật liệu như xăng, thép, cát, nhựa đường… đến nay đă tăng gấp 2-3 lần, thậm chí 4-5 lần so với thời điểm đấu thầu cách đây 3-6 năm khiến các nhà thầu thi công cầm chừng đợi trợ giá, nhưng sự điều chỉnh giá vẫn chưa theo kịp với thực tế.

Tại hội nghị giao ban XDCB các tỉnh phía Bắc mới đây, Thứ trưởng Thường trực Bộ GTVT Ngô Thịnh Đức yêu cầu các chủ đầu tư điều chỉnh kế hoạch lần cuối trong tháng 9 và đây được xem là cam kết tiến độ kế hoạch cuối cùng. Lănh đạo các đơn vị chịu trách nhiệm trước Bộ về tiến độ thi công, giải ngân dự án. Lănh đạo Cục Quản lư xây dựng và chất lượng công tŕnh giao thông cho rằng, để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, việc cần làm đầu tiên là tháo gỡ vướng mắc chung. 

Đă gần hết quư III, Bộ GTVT yêu cầu ngay trong tháng 10, các chủ đầu tư, ban quản lư dự án tháo gỡ vướng mắc để tạm duyệt và tạm thanh toán tiền bù trừ chênh lệch giá cho nhà thầu (từ năm 2007 đến nay khoảng 2.400 tỷ đồng). Chủ đầu tư phối hợp chặt chẽ với địa phương trong GPMB thay v́ khoán trắng. Các đơn vị tư vấn, giám sát, nhà thầu chấn chỉnh ngay công tác điều hành, thi công. Nhà thầu tuyệt đối không sử dụng nguồn vốn của dự án để thanh toán nợ đọng cũng như những việc khác ngoài dự án.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đă có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước các công tŕnh, dự án trọng điểm ngành GTVT. Sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ cùng quyết tâm của các đơn vị  trong ngành sẽ tạo sự đột phá cần thiết để thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông, đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH của đất nước.    

Nguyễn Đức