Khu dân cư ven suối của bản Tùng Chỉn chỉ c̣n là băi đá.

(HNM) - Nói là làm. Đúng giờ đă định, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát cùng một số cán bộ lên xe ô tô hướng về Lào Cai. V́ một chút ĺ lợm, tôi trở thành phóng viên duy nhất “bám càng” đoàn công tác. Nhờ đó, mà được chứng kiến tận mắt hậu quả nặng nề do lũ ống, lũ quét gây ra. Nhà cửa bị cuốn sạch, đường sá bị sạt lở, ô tô bị vùi lấp, ruộng lúa bị bồi lấp bởi cát sỏi, khe lạch biến thành suối sâu, người dân loay hoay vá víu cuộc sống sau lũ…

Lội bùn vào vùng bị chia cắt

Hơn 16 giờ ngày 10-8, sau khi phải chuyển 3 lần xe, tới được địa phận huyện Lục Yên, đoàn công tác vừa đi vừa chờ hai chiếc máy xúc, máy ủi san gạt bùn để tiến lên. Mặc dù được sự hỗ trợ đắc lực của công an huyện Lục Yên (Yên Bái) và động cơ của hai chiếc máy xúc, máy ủi nhưng rồi chúng tôi cũng phải dừng lại tại xă An Lạc - xă cuối cùng của tỉnh Yên Bái. Đúng theo tinh thần chỉ đạo của Bộ trưởng, đi bằng mọi cách để có thể đến được Lào Cai vào đêm 10-8, chúng tôi bỏ xe để tiếp tục đi bộ sang Lào Cai. Quần xắn quá đầu gối, chân đi dép lê, tay xách chiếc cặp lớn, Bộ trưởng Cao Đức Phát dẫn đầu đoàn công tác đi vào vùng bị chia cắt.

“An Lạc” nếu hiểu nôm na là “yên vui”, nhưng những ǵ chúng tôi thấy trên đường th́ trái ngược hoàn toàn với cái tên của xă. Vừa đi theo vết chân của vài người dân đi trước để lại, chúng tôi vừa ḍ từng bước bởi nếu không cẩn thận, bước nhầm th́ sẽ bị thụt xuống bùn ngập ngang thắt lưng người. Mặt đường bị vùi lấp bởi đủ thứ nào là bùn lỏng, cát sỏi, đất đồi đến xác cây, gốc cây, cành lá, rác rưởi. Vượt qua hơn cây số, sóng điện thoại mất toàn bộ. Lúc này, mọi sự liên lạc với trung ương và hai tỉnh Yên Bái, Lào Cai bị đứt hoàn toàn. Có ở trong hoàn cảnh đó, chúng tôi mới thấu hiểu t́nh cảnh của người dân khi bị cô lập trong vùng lũ và không có thông tin liên lạc với bên ngoài. Bộ trưởng Cao Đức Phát có vẻ sốt ruột luôn đi đầu đoàn và thỉnh thoảng lại xem điện thoại với hy vọng có sóng. Nhưng không thể. Một cán bộ kỹ thuật của Viettel cho biết, ở khu vực này, cáp quang bị đứt và trạm BTS bị lũ cuốn đổ nên không thể liên lạc về cơ quan được. Thấy tôi cứ cắm cúi đi lên phía trước, anh cán bộ c̣n chạy theo nhờ tôi khi đến chỗ nào có sóng th́ điện thoại cho cấp trên của anh ấy để báo cáo t́nh h́nh. Nhưng rồi tôi không thể giúp được.

Cây cầu ở xă An Lạc (huyện Lục Yên, Yên Bái) bị phủ dày bùn đất và cây đổ sau lũ. Ảnh: Đức Trường

Tan hoang bởi lũ ống

Đứng cạnh ngôi nhà bị sập, mắt nh́n ra con suối mới h́nh thành trên mảnh ruộng của nhà ḿnh giờ đang đầy rác và cây, chị Hoàng Thị Ḥa ở thôn 2 Làng Đung vừa thút thít khóc vừa nói: Em thế là tay trắng rồi. Chị Ḥa cho biết thêm, mấy thôn ở trong thung c̣n bị thiệt hại nặng hơn, nhiều nhà bị cuốn trôi, giờ đă biết có 3 người chết và mới chỉ t́m thấy xác 1 người. Trường hợp nhà chị Ḥa chỉ là 1 trong số hàng trăm ngôi nhà bị lũ cuốn trôi mà giờ vẫn chưa thống kê hết bởi nhiều thôn, bản vẫn đang bị chia cắt.

Càng đi sâu càng thấy những hậu quả ghê gớm mà cơn lũ ống tối 8-8 gây ra cho người dân nơi đây. Lúc này, không chắc phía trước con đường ḿnh đi tới sẽ là ǵ, nhưng tôi chắc một điều rằng không có ngôn ngữ nào có thể lột tả được hết sự tan hoang nơi đây.

Đi bộ qua khoảng 5 cây số đường với đủ mọi địa h́nh, đứng bên này cây cầu được coi là ranh giới giữa hai tỉnh, chúng tôi nh́n thấy tấm biển “Lào Cai xin kính chào quư khách” ở bên kia sông. Lúc này mọi người trong đoàn đều cảm thấy phấn khích hơn một chút, mặc dù khá mệt. Cây cầu là điểm cuối cùng của xă An Lạc (huyện Lục Yên) và là nơi tiếp giáp với xă Long Khánh (huyện Bảo Yên) của tỉnh Lào Cai.

Thế nhưng, chút phấn khích của chúng tôi nhanh chóng nhường chỗ cho sự kinh ngạc bởi phía bên này sự tan hoang c̣n nặng nề hơn rất nhiều. Những đống đất đá cao ngang người, những căn nhà bị đổ sập, phá thủng nằm chơ vơ bên ḍng sông Chảy đang cuồn cuộn như con ngựa bất kham. Người dân đang t́m mọi cách để dần ổn định cuộc sống sau lũ. Người th́ vá lại nhà, người cào bùn đất ra khỏi nhà, người t́m bới trong bùn xem c̣n thứ đồ đạc ǵ có thể dùng được… Chị Nguyễn Thị Vân, cào bùn trong ngôi nhà bị thủng toang hoác phía bờ sông ở xă Long Khánh nói thều thào: “Đấy anh xem, lũ cuốn hết rồi. Trong nhà chả c̣n ǵ. Từ muối, nước mắm, gạo, đồ đạc. Đến nước uống cũng không có”.

Hàng chục chiếc ô tô bị đất đá vùi lấp, có cái bị vùi đến ngang thân xe. Anh Chu Đ́nh Dũng (nhà ở tổ 27 Ngọc Lâm - Long Biên - Hà Nội) đang bị kẹt ở Bản Tân (xă Long Khánh) kể lại: “Tối 8-8, khi đang đi Bảo Hà, đến đây th́ trời mưa như trút, bùn đất bắt đầu chảy xuống. Tôi với 4 người nữa xuống để ḍ đường cho xe đi. Đang ḍ th́ bùn đất đổ xuống ào ào, ngập ngang thân xe ô tô và vùi 5 người đến gần cổ. May mà chúng tôi thoát chết”.

Vượt lũ đến Lào Cai

Đêm ngày 10-8, chúng tôi trú tạm tại trạm. Kiểm lâm Long Khánh, ông Hoàng Sách, người lên vùng đất này từ năm 1978, giờ đang là đội trưởng đội lâm nghiệp nói: “Tôi chưa bao giờ thấy lũ ống kinh hoàng như thế này. Có năm nước sông Chảy c̣n dâng cao hơn nhưng chưa bao giờ bị tàn phá nặng nề như thế! Thương tâm quá! Nhà cửa bị cuốn đi nhiều! Hàng trăm héc ta rừng sản xuất bị mất trắng. Đường vào xă Việt Tiến bị lấp hoàn toàn”.

Sau gần 1 tiếng, bữa tối nấu vội với vài món “kinh điển” khi có lũ băo như ḿ tôm, cơm, bí xào, chút thịt kho được dọn lên. Đang dở bữa trong ánh nến, một đoàn người sùm sụp áo mưa kéo vào trạm. Hỏi ra mới biết đó là đoàn cán bộ tỉnh Lào Cai gồm Chủ tịch,  Phó văn pḥng tỉnh Lào Cai, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT… dùng ca-nô và thuyền máy của dân đi t́m Bộ trưởng v́ chờ măi không thấy và cũng không thể liên lạc được. Gặp nhau tay bắt mặt mừng. Sau khi nghe báo cáo nhanh diễn biến mới của lũ lụt và thiệt hại trên địa bàn tỉnh Lào Cai, Bộ trưởng quyết định dùng ca-nô, bất chấp nguy hiểm, ngược sông Chảy lên điểm thông xe trên quốc lộ 70 cách trạm kiểm lâm - kiểm dịch gần 4 cây số để về Lào Cai ngay trong đêm.

Nước sông Chảy vẫn ở mức cao và chảy cuồn cuộn. Chiếc ca-nô đưa Bộ trưởng cùng với  ba cán bộ ́ ạch măi mới đi khuất trong đêm. Trong khi đó, chiếc xuồng chở chúng tôi nổ máy phành phạch cố gắng ngược ḍng gần nửa tiếng mà không thoát khỏi cái bến tạm v́ gia tốc ḍng nước quá lớn. Ông chủ xuồng quyết định tấp lại bến tạm, không đi tiếp.

Đến nửa đêm, chiếc ca-nô quay lại và cũng chỉ đón được 4 người nữa. Ư thức được sự cấp bách của t́nh h́nh, tôi quyết ở lại trạm cùng với anh Lê Thanh Dự - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Lào Cai. Chiếc xuồng lại ́ ạch ngược ḍng, hơn 5 giờ sáng mới về đến Lào Cai. Anh em cho biết, Bộ trưởng tới Lào Cai lúc hơn 2 giờ sáng).

Đến 5 giờ sáng 11-8, thuyền máy đưa chúng tôi ngược ḍng lên điểm thông xe, chỉ cách hơn 3 km mà mất gần 3 tiếng.

Hơn chục cây số đường kéo dài từ xă An Lạc đến xă Long Khánh bị tàn phá tan hoang, có đoạn bùn ngập đến cổ, có chỗ đất núi sạt xuống vùi lấp mặt đường tới 3 mét, có vài đoạn đường bị sông Chảy “liếm” sạch...

Sáng 11-8, ngay sau khi đi thực tế qua xă Long Khánh (huyện Bảo Yên), xă bị cô lập và chịu thiệt hại về người nhiều thứ hai ở Lào Cai, Bộ trưởng Cao Đức Phát đă làm việc với UBND tỉnh Lào Cai.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Cao Đức Phát đă chia sẻ những mất mát về người và tài sản trên địa bàn. Bộ trưởng yêu cầu tỉnh Lào Cai phải triển khai những biện pháp cấp bách với tinh thần chỉ đạo quyết liệt, cao độ. Những vấn đề mà Lào Cai không thể giải quyết được phải báo cáo ngay để các bộ, ngành Trung ương và Chính phủ sẽ tập trung giúp đỡ Lào Cai giải quyết.

Đức Trường

(truyền về từ Lào Cai)