“Bán đi tôi rất tiếc nhưng tôi không thể một ḿnh trông nom. Có lần tôi ngủ trông c̣ ở đây mà lịm đi. Sáng ra không thấy tôi về, bà nhà tôi vào t́m rồi đánh thức, tôi mới biết ḿnh c̣n sống. C̣ chỉ ở vườn nhà tôi mà không ở vườn nhà khác, đă có lần bỏ đi rồi lại quay về, bán đi, tôi thấy ḿnh như phản bội chúng vậy”...

Hơn 10.000 con c̣ và 3.000 con vạc, bồ nông, giang đang trú ngụ tại “khu vườn yên tĩnh” của nhà ông Đặng Đ́nh Quyển ở thôn Tân Phúc, xă Đào Mỹ, huyện Lạng Giang, Bắc Giang đang đứng trước nguy cơ bị “đổi chủ”. Ông Quyển rao bán vườn c̣ lớn nhất nước này v́ không đủ sức trông nom sau gần 30 năm gắn bó.

Tiếc vẫn phải bán

Báo An ninh Thủ đô ra ngày 15 và 16-2-2008 có bài viết về vườn c̣ quư giá này, trong đó có đề cập đến việc ông Quyển có ư định bán vườn c̣ v́ ông không đủ sức trông nom. Không ngờ, ư định đó lại trở thành sự thực khi ông Quyển gọi điện cho tôi nhờ hỏi xem ai có nhu cầu mua vườn c̣ th́ giới thiệu giúp. Ông Quyển tâm sự: “C̣ vạc bây giờ đẹp lắm, ai đến xem nh́n cũng thích. Bán đi tôi rất tiếc nhưng tôi không thể một ḿnh trông nom. Có lần tôi ngủ trông c̣ ở đây mà lịm đi. Sáng ra không thấy tôi về, bà nhà vào t́m rồi đánh thức, tôi mới biết ḿnh c̣n sống. C̣ chỉ ở vườn nhà tôi mà không ở vườn nhà khác, đă có lần bỏ đi rồi lại quay về, bán đi, tôi thấy ḿnh như phản bội chúng vậy”.

Sau những lần ốm đau bất ngờ như thế, gia đ́nh ông Quyển càng thúc giục ông bán vườn c̣ sớm ngày nào hay ngày ấy. Bà Minh, vợ ông Quyển day dứt: “Ông ấy già rồi, không c̣n sức khỏe nữa nên phải rao bán thôi. Mỗi trận băo về, c̣ con rơi xuống vườn, tự tay tôi nhặt đưa chúng lên tổ, cứu sống con nào hay con ấy. Rao bán, hàng xóm nh́n vào người ta cũng cười bảo lúc th́ giữ lấy được, lúc th́ bán tống bán tháo. Tiền th́ quư thật, nhưng nếu có ư định bán đi v́ tiền th́ chúng tôi đă bán từ lâu rồi, không đợi đến bây giờ nữa”.

Gần 30 năm hiến đất cát, cây cối, tiền bạc và công sức cho vườn c̣, ông Quyển và gia đ́nh mới nhận được sự hỗ trợ ít ỏi: Sở Khoa học - Công nghệ Bắc Giang hỗ trợ 8 triệu đồng làm hàng rào, một tổ chức của Đức hỗ trợ 45 triệu đồng xây dựng đài quan sát và lối đi, UBND huyện hỗ trợ 6 triệu đồng làm hai tấm biển “Cấm săn bắt chim thú” và giải thưởng Môi trường ông Quyển nhận ở Huế năm 2001 là 5 triệu đồng. Số tiền này không thấm tháp ǵ với số tiền hàng chục triệu đồng mỗi năm gia đ́nh ông Quyển mất trắng v́ cây cối không cho thu hoạch và tiền làm vệ sinh vườn, dọn dẹp cây cỏ, đảm bảo môi trường sống cho c̣.

Mua bán chưa ngă ngũ

Kể từ khi rao bán đàn c̣, gia đ́nh ông Quyển đă tiếp rất nhiều đoàn khách đến hỏi mua. Ông Quyển mở sổ ghi chép ra đọc cho chúng tôi nghe: Hưng Yên 1 đoàn, Hà Nội 5 đoàn, Hải Pḥng... Đoàn nào cũng đi 4-5 người vừa tham quan, vừa thương lượng, ngă giá đàn c̣. Với ai, ông Quyển cũng hỏi họ mua đàn c̣ với mục đích ǵ. Ông phân trần: “Đáng lẽ, tôi đă bán th́ họ làm ǵ mặc họ, miễn là được giá. Nhưng tôi tiếc và sợ rằng họ mua lại đàn c̣ với mục đích không lành mạnh, đàn c̣ sẽ nhanh chóng tan tác, c̣ sẽ nằm trên đĩa các quán nhậu ở thành phố lớn”.

Vườn c̣ rộng hơn 3ha này đă được trả giá từ 650 đến 800 triệu đồng nhưng ông Quyển chưa bán v́ có người mua để phát triển thành vườn sinh thái, có người mua để có vườn hoa quả cho thu hoạch, người định xây nhà từ thiện, và thậm chí, có người c̣n đề cập thẳng thắn họ mua c̣ để làm thịt. Ông Quyển thẳng thắn từ chối v́ theo ông: “Không thể thu hoạch hoa quả khi phân c̣ làm chết cây. Nếu muốn xây nhà từ thiện th́ phải phá cây đi mới đủ diện tích, c̣ sẽ ở đâu? Có lẽ, họ nói với tôi như vậy để tôi đồng ư thôi, sau đó họ lại làm thịt lũ c̣ đấy. Người mua làm vườn sinh thái là hợp lư nhất nhưng họ trả giá thấp quá”, rồi ông Quyển vẫn dứt khoát: “Ai mua đàn c̣ với giá hơn 800 triệu đồng và phát triển thành vườn sinh thái, tôi bán”. Thật khó có thể đánh giá việc rao bán vườn c̣ của ông Quyển v́ ông có công bảo vệ đàn c̣ gần 30 năm qua và bây giờ vẫn ngổn ngang suy nghĩ và lo âu cho tương lai của đàn c̣.

Ông Quyển cho biết, chính thức từ tháng 10-2008, UBND huyện Lạng Giang sẽ có chế độ cho ông với mức lương 450.000 đồng/tháng. Chi phí xây dựng, trồng cây, cải tạo môi trường sống cho c̣ chưa thấy có kế hoạch. Trong khi Nhà nước luôn kêu gọi bảo vệ động vật hoang dă th́ dường như, hành động này đă muộn để khích lệ một người hết ḷng bảo vệ môi trường. Lời rao bán của ông Quyển vẫn thể hiện trách nhiệm với đàn c̣ và cơ quan chức năng có biết để giúp sức bảo vệ đàn c̣ khi “đổi chủ”, đảm bảo môi trường sinh thái và để một người yêu thương c̣ như ông Quyển đỡ day dứt về việc rao bán vườn c̣ của ḿnh.

Theo ANTĐ