Da thịt săn chắc, đỏ au như đồng, tóc búi củ hành, râu quai nón rậm ŕ, mắt phượng tinh anh, lang y B. mang dáng dấp của một cao thủ vơ lâm đang hành tẩu trên giang hồ hơn là một thầy thuốc.

>Kỳ 1: Chúa sơn lâm nằm trong… tủ đá

>Kỳ 2: Làm thịt hổ tưng bừng như… mổ lợn ngày Tết

Kỳ 3: Bí mật của những bộ xương

Ông thầy nấu cao cự phách mà tôi được may mắn ngồi hầu chuyện trong đêm đầu tiên canh chừng nồi cao hổ ấy là lang y Lương Văn B. Năm nay 75 tuổi, da thịt săn chắc, đỏ au như đồng, tóc búi củ hành, râu quai nón rậm ŕ, mắt phượng tinh anh, lang y B. mang dáng dấp của một cao thủ vơ lâm đang hành tẩu trên giang hồ hơn là một thầy thuốc đơn thuần.

“Chúa tể” nghề nấu cao

Bộ cốt hổ xịn lưu giữ trong nhà Lực.

Tổ tiên ông vốn là người Quảng Đông (Trung Quốc) phiêu dạt sang Việt Nam từ mấy trăm năm trước. Ḍng họ Lương vốn nổi tiếng bao đời về tài bốc thuốc trị bệnh cứu người. Riêng lang y B. tiếng tăm lừng lẫy cả vùng về khả năng chữa trị các bệnh về xương bằng cây thuốc Nam, đặc biệt là tài thẩm định xương hổ. Chỉ một cái liếc mắt, ông có thể xác định đây là xương hổ thật hay giả, xương của hổ nuôi trong chuồng hay hổ hoang dă trong đại ngàn. Thậm chí, có thể biết được đấy là xương cốt của hổ xám hay hổ vằn, hổ chết v́ dính bẫy hay trúng ngọn tên mũi đạn…

Nhiều chuyên gia nấu cao ở Hà Nội đă không tiếc lời ca tụng, tôn sùng lang y B. là “chúa tể” của nghề nấu cao. Không ít đại gia sẵn sàng bỏ ra 2 - 3 triệu đồng chỉ để nhận một cái “gật” hay “lắc” của vị chúa tể này khi săn lùng được bộ xương hổ.

“Vậy làm thế nào để phân biệt được xương hổ thật và giả?”. Tôi dặt dè hỏi lang B. “Vị chúa tể” của nghề nấu cao bật cười khành khạch, rung đùi vuốt râu rồi lia cái nh́n tinh quái, kiêu bạc vào mắt tôi: “Một câu hỏi quá dễ. Tiến sĩ S. hay luật sư Th. cũng có thể kể vanh vách cho chú nghe những tiêu chuẩn của một bộ xương hổ thật”.

Theo ông, xương cọp đanh như gỗ lim, dằn xuống đất nghe tiếng “bịch”. Tất nhiên, phải là người tinh tường về nghề mới nghe được.

Việc đầu tiên trong quá tŕnh thẩm định xương hổ là phải xem thông cân và xương bả. Thông cân là cái lỗ nhỏ ở chân trước, chỉ có gấu, hổ và báo mới có. Song thông cân của gấu th́ tṛn, c̣n của hổ th́ cong cong như mắt phượng nên gọi là phượng nhăn. Xương bả cọp có h́nh cánh buồm, xương bả các loài khác có h́nh vuông. Hổ chết trong rừng lâu ngày xương trắng bợt, ngâm nước một lát th́ bị ải ngay. Hổ săn bắn th́ xương dính liền nhau, có màu trắng ngà.

Muốn thẩm định chính xác nhất đâu là xương hổ thật, đâu là xương hổ giả, phải kiểm tra trọng lượng của xương sọ. Toàn bộ xương cốt cọp nặng bảy phần th́ xương đầu chiếm đúng một phần, không xê xích lạng nào… Nếu đạt được tất cả những tiêu chuẩn trên, th́ có thể đó là một bộ xương hổ xịn.

Lang y B. dùng từ “có thể”, bởi theo ông, những tiêu chuẩn đó thiên hạ ai chẳng biết và nói nhai nhải suốt ngày mỗi khi bàn đến cao hổ cốt. Chính v́ ai cũng biết, nên đám làm xương hổ giả sẽ t́m cách biến những bộ xương khác thành xương hổ với những tiêu chuẩn như trên. Tôi tin rằng, lang y B. c̣n giấu những bí quyết phát hiện xương hổ thật và giả, song ông không nói ra.

Biến xương chó bec-giê thành hổ cốt

Ngừng lời, ném lại phía tôi một cái nh́n kiêu bạc, lang B. đứng dậy, bước về phía nồi cao nghi ngút khói, mở nắp vung. Mùi gây gây, hoi hoi, nóng nóng… phả vào mặt tôi. Tôi rùng ḿnh, bịt chặt mũi, miệng ậm oẹ muốn nôn. Lang y B. vẫn khom lưng, ghé mặt sát nồi cao rồi chậm răi với chiếc gáo dừa, múc thêm 5 gáo nước mưa đổ vào nồi. Thân h́nh ông ch́m trong làn khói mù mịt.

Lang B. chậm răi quay lại phía tôi, cười khành khạch: “Nói vậy chứ nhiều tay nấu cao lơi đời rồi, nhưng lơ là một tư vẫn mua phải xương đểu như chơi. Xương hổ bây giờ hiếm nên chúng nó làm giả nhiều lắm. Mà công nghệ chế tác xương hổ giả th́ ngày càng tinh vi. Những khúc xương trâu, xương chó, xương béc-giê cụ…, qua hàng loạt thao tác tinh xảo, tỉ mẩn: đục, mài, cạo, giũa…, bọn lái xương sẽ phục dựng nguyên h́nh một bộ xương hổ với đầy đủ nhăn phượng, xương bả h́nh cánh buồm, răng không thiếu một chiếc cho khách chấm, khiến không ít những tay trùm ṣ trong đường dây buôn hổ nhiều phen phải điêu đứng.

Chẳng phải ai xa lạ, chính bác Lực nhà ta đây, khôn như cáo mà năm ngoái c̣n bị một phen chết đứng như Từ Hải. Chẳng là, có một tay lái xương trong Thanh Hoá, một hôm hớt hải t́m gặp bác Lực, chào bán bộ xương cọp nặng 7kg với giá bèo bọt 40 triệu đồng. Hắn khóc lóc kể lể rằng: cha hắn vừa bị tóm v́ tội buôn xương cọp từ Lào về, nên cần bán gấp để lấy tiền chạy chọt. Được tôi chỉ bảo nhiều lần nên bác Lực nhà ta chủ quan tin tưởng vào khả năng của ḿnh đă mua luôn bộ xương.

Ngày hôm sau tôi lên thẩm định lại, chỉ rơ tṛ xảo thuật của tay lái xương, anh Lực mới ngă ngửa người. Ngay cả vết đạn ở sát gáy con hổ cũng được làm y như thật. Anh Lực nhà ta uất quá, định kéo người đi phục thù, nhưng bắt nạt lái xương đâu có dễ. Từ bấy, Lực cạch không dám mua xương hổ, chuyển hẳn sang buôn hổ nguyên con ướp lạnh cho chắc ăn”.

“Mấy năm qua, Quỹ Quốc tế bảo tồn thiên nhiên (WWF) và Cục kiểm lâm Việt Nam (FPD) tiến hành thử nghiệm một chương tŕnh giám sát hổ và con mồi. Kết quả ban đầu cho thấy dăy Trường Sơn gồm nhiều khu rừng nhiệt đới ẩm có thể c̣n hổ. Ước tính, hổ ở Việt Nam hiện c̣n khoảng 100 con”. Tẩn mẩn giở sổ ghi chép, tôi rành rọt đọc từng câu từng chữ mẩu tin trên cho lang B. nghe rồi mạnh dạn chất vấn: “Hổ nguyên con đào đâu ra mà nhiều thế?” và tỏ vẻ nghi ngờ: “Hay đó cũng là sản phẩm tinh xảo của công nghệ chế tác hổ rởm?”.

Lang B. ngẫm ngợi một hồi lâu rồi gật đầu xác nhận: “Đúng là hổ ở Việt Nam ngày càng khan hiếm do nạn săn bắn ngày một tăng. Sinh cảnh sống của hổ ngày càng bị thu hẹp do mất rừng. Nhưng tôi thề với chú, chưa một tay buôn hổ nào đủ khả năng chế tác nguyên cả con hổ với lớp lông vằn vện, với nanh vuốt, thịt xương và nhất là cái mùi gây gây rất đặc trưng của chúa sơn lâm. Ngoại trừ trường hợp đánh lận con đen giữa báo hoa mai với hổ. Song cũng không dễ dàng lừa bịp được "con mồi" bởi báo hoa mai nhỏ hơn hổ. Con to nhất cũng chỉ nặng 60 - 70 kg (trong khi hổ nặng khoảng 100 - 250 kg), lông không có vằn vện (sọc ngang) mà là những đốm màu đen h́nh hoa mai”.

Đưa mắt đảo quanh một lượt, lang B. ghé sát tai tôi th́ thầm: “Tất cả những con hổ này đều từ Lào, Ấn Độ, Srilanka, Nga, Thái Lan, Indonesia… nhập biên sang đấy. Có cả một đường dây buôn hổ xuyên quốc gia mà bác Lực nhà ta chỉ là một mắt xích nhỏ thôi. Phía sau bác ấy có những bàn tay đầy thế lực che chở, bảo kê…”.

C̣n nữa…

Hoàng Anh Sướng (Tạp chí Thế giới mới)