Kiểm định VSATTP tại Trung tâm Y tế dự pḥng Hà Nội

(HNM) - Công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) hiện nay đang trở thành vấn đề quan trọng hơn bao giờ hết, nhất là trong thời điểm dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm đang bùng phát trở lại ở 16 tỉnh, thành phố.

Ngày 9-4, Hội nghị toàn quốc lần thứ 2 về công tác bảo đảm VSATTP diễn ra tại Hà Nội với sự chủ tŕ của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng đă khẳng định thêm quyết tâm của Chính phủ và các bộ, ngành liên quan trong việc quản lư VSATTP, khống chế dập dịch tiêu chảy cấp. Rất nhiều những con số mới được nêu ra nhưng những vấn đề đề cập th́ không hề mới... 

Những con số mới

Một nội dung được quan tâm nhất tại hội nghị lần này là kết quả đánh giá việc thực hiện 5 nhóm giải pháp cấp bách bảo đảm VSATTP theo Chỉ thị 06/2007/CT-TTg ngày 28-3-2007 của Thủ tướng Chính phủ. Xác định được chất lượng VSATTP có vai tṛ đặc biệt quan trọng, nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, đến sự phát triển ṇi giống mà c̣n ảnh hưởng rất lớn đến quá tŕnh phát triển, giao lưu văn hóa, thương mại, nếp sống văn minh của một dân tộc... nên nhóm giải pháp được ưu tiên đẩy mạnh hàng đầu là công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức và ư thức chấp hành pháp luật về VSATTP. Hàng ngh́n tin, bài, phóng sự đă được đăng tải trên các báo, đài. Gần 75.000 băng rôn, khẩu hiệu; hơn 400.000 panô, áp phích được treo, dán trên các đường phố... Nhờ tích cực tuyên truyền nên nhận thức của người dân về VSATTP đă có sự chuyển biến đáng kể. Người sản xuất thực phẩm có nhận thức đúng về VSATTP tăng từ 47,8% năm 2005 lên 53,8% năm 2007; người kinh doanh thực phẩm từ 38,6% lên 45,9% và người tiêu dùng từ 38,3% lên 46,2%. Có thể thấy những tín hiệu vui qua những con số chuyển biến trên, tuy nhiên con số vẫn chỉ là con số bởi từ nhận thức đến hành động là cả một quá tŕnh. Kết quả thanh, kiểm tra của các bộ, ngành liên quan cho thấy, số cơ sở vi phạm VSATTP chiếm 14,48% trong tổng số 363.541 cơ sở (khoảng gần 92% cơ sở trên cả nước) được kiểm tra; 75% số lợn ở Hà Nội chưa được kiểm dịch trước khi đưa vào ḷ mổ; 22% mẫu rau trong tổng số 442 mẫu rau tại 9 chợ đầu mối của 5 tỉnh, thành phố xét nghiệm có tồn dư thuốc bảo vệ thực vật quá mức cho phép; hơn 90.000 chai bia, rượu, nước giải khát các loại không bảo đảm VSATTP bị thu giữ... 

Hậu quả tất yếu là số vụ ngộ độc thực phẩm năm qua vẫn gia tăng với 248 vụ (tăng 50,3% so với năm 2006) làm 7.329 người mắc, 55 người tử vong. Đây chưa phải là những con số cuối cùng, thực tế c̣n nhiều vụ việc chưa được báo cáo, thống kê. Con số ước tính theo dịch tễ học không phải là hơn 7 ngh́n người bị ngộ độc như thống kê sơ bộ mà phải là hàng triệu người, gấp hàng trăm lần thực tế...

Thu hoạch rau vụ xuân theo quy tŕnh trồng rau sạch, bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm tại phường Lĩnh Nam (quận Hoàng Mai).  Ảnh: Trung Kiên

Và những vấn đề cũ

“Gốc” của những tồn tại nêu trên, các bộ, ban ngành liên quan, các địa phương vẫn tiếp tục nêu ra những nguyên nhân rất cũ: thiếu các nguồn lực cơ bản để nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giám sát, quản lư chất lượng VSATTP. Cụ thể, lực lượng thanh tra y tế quá mỏng. Ước tính chỉ có 0,5 người làm công tác quản lư ATTP ở một tỉnh trung b́nh từ 1-5 triệu dân với khoảng 1.000 đến 20.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Do đó, một xă chỉ có 0,2 lượt đoàn đi thanh kiểm tra ATTP mỗi năm (năm 2007, con số này đă tăng lên 0,73 lượt đoàn). Hệ thống labor kiểm nghiệm thực phẩm chưa đáp ứng kịp với yêu cầu thực tế. Vấn đề kinh phí đầu tư cho công tác quản lư quá ít ỏi. Năm 2008, Quốc hội phê chuẩn ngân sách cho 6 dự án hoạt động v́ chất lượng VSATTP là 110 tỷ đồng, b́nh quân vẫn chỉ có 1.117,2 đồng/người/năm, không đủ chi phí cho hoạt động. Ranh giới trách nhiệm giữa bộ nọ với bộ kia đôi khi bị “nhập nhằng”  cũng khiến cho hiệu quả hoạt động  hạn chế.  Các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật về VSATTP đă cũ chưa được kịp thời điều chỉnh, bổ sung...

Sau một ngày nghe các bộ, ngành, địa phương báo cáo, phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng nhận định, vi phạm trong vấn đề VSATTP ở nước ta vẫn rất nghiêm trọng, do chúng ta chưa thực sự quyết tâm thực hiện. Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước đối với công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân v́ vậy c̣n nặng nề. Muốn cải thiện được những tồn tại, bất cập, điều quan trọng hiện nay là  làm sao tạo ra được ư thức cho các tầng lớp nhân dân, tạo thói quen ăn uống bảo đảm vệ sinh bằng cách đẩy mạnh tuyên truyền rộng răi Pháp lệnh VSATTP, pḥng bệnh lây nhiễm qua đường ăn uống, đặc biệt là bệnh tiêu chảy cấp;  tăng cường công tác kiểm tra các cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm, đồng thời cụ thể hóa các chế tài xử lư vi phạm; xử phạt thật nghiêm những lực lượng, địa phương nào để xảy ra ngộ độc thực phẩm cũng như gây ra dịch bệnh, kể cả phải xử lư h́nh sự. Và muốn thực hiện được hiệu quả, ngăn chặn được dịch tiêu chảy cấp, các địa phương, cấp ngành phải hành động quyết liệt và ra quân một cách đồng bộ. 

(HNM) - Chiều cùng ngày, ngay sau khi hội nghị toàn quốc về VSATTP kết thúc, đại diện của 16 tỉnh, thành phố đang xuất hiện dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm đă cùng nhau họp bàn triển khai các biện pháp cấp bách pḥng chống dịch theo chỉ đạo của Văn pḥng Chính phủ và Bộ Y tế.   Ông Cao Minh Quang, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, từ thời điểm 23-10-2007 đến nay, nước ta xảy ra 3 đợt dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm với tổng số 2.790 người mắc, trong đó có 448 trường hợp xét nghiệm dương tính với phẩy khuẩn tả. Riêng Hà Nội,  tích lũy số người mắc là 596 (tính từ ngày 5-3 đến 9-4) và vẫn là địa phương có số người mắc cao nhất cả nước.    Đức Trung

 

Vân Anh