Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội  Trần Thị Quốc Khánh phát biểu ư kiến. Ảnh: Minh Điền

(HNM) - Sáng 10-5, Quốc hội thảo luận và quyết toán ngân sách nhà nước năm 2006. Buổi chiều, các dại biểu thảo luận ở tổ về Luật Pḥng chống ma túy sửa đổi và Nghị quyết 16/2003/QH 11 về “Thí điểm tổ chức quản lư, dạy nghề và giải quyết việc làm sau cai nghiện”. Vấn đề được các đại biểu quan tâm nhất khi dự thảo đưa vào quan niệm, nghiện ma túy là bệnh măn tính.

Ma túy ở Việt Nam hầu hết được vận chuyển từ nước ngoài vào qua biên giới trên đất liền, biển và có cả đường hàng không. Do vậy vấn đề quản lư nguồn vào được các đại biểu hết sức quan tâm. Song biên giới nước ta dài, địa h́nh phức tạp trong khi trang thiết bị thiếu thốn và kinh phí cho công tác này c̣n hạn chế nên việc ngăn chặn nguồn vào là khó khăn. Thực tế cho thấy tệ nạn ma túy ở nước ta diễn biến phức tạp và nghiêm trọng. Hiệu quả giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại trong pḥng, chống ma túy c̣n hạn chế.

Đại biểu Nguyễn Thị Hoa của Đoàn Hà Nội bộc bạch việc luật sửa  đổi qui định người nghiện ma túy và thân nhân của họ có trách nhiệm báo cáo với chính quyền cơ sở là khó thực hiện bởi tâm lư “Đẹp đẽ phô ra, xấu xa đậy lại” vẫn phổ biến trong xă hội hiện nay. Do vậy đại biểu Nguyễn Thị Hoa kiến nghị nên ghi thêm vào điều 26 là: chính quyền (cảnh sát khu vực hoặc thông qua các cộng tác viên) cơ sở có trách nhiệm phát hiện. Nếu phát hiện sớm người nghiện sẽ hạn chế được sự lôi kéo người khác cùng nghiện, mặt khác cũng dễ cai hơn và hạn chế được tệ nạn. Đại biểu Minh Hà, Đoàn Hà Nội cho rằng tỷ lệ tái nghiện phụ thuộc vào thời gian nghiện, người nghiện càng lâu th́ tỷ lệ tái nghiện càng cao. Do vậy, Ban dự thảo cần xem xét lại thời gian cai nghiện tự nguyện hoặc bắt buộc (tập trung) là từ 1-2 năm dựa trên cơ sở nào. Đại biểu Minh Hà cũng băn khoăn, tại các trung tâm cai nghiện tập trung, nơi có khá đầy đủ các điều kiện mà thời gian c̣n từ 1-2 năm th́ căn cứ vào cơ sở ǵ để đưa ra thời gian cai nghiện tại gia đ́nh và cộng đồng chỉ từ 6 tháng đến 1 năm ?

Qua thực hiện Luật pḥng, chống ma túy ban hành năm 2000 cho thấy chống tái nghiện và tạo việc làm mang lại kết quả rất hạn chế và quản lư sau cai nghiện tại các địa phương là vô cùng khó khăn. Nhiều đại biểu ở Đoàn TP HCM đánh giá kết quả mà TP này đang áp dụng theo Nghị quyết 16 đă mang lại kết quả tích cực. Ngoài tiết kiệm một khoản tiền lớn mà người nghiện dùng mua ma túy cho xă hội c̣n giảm được tội phạm h́nh sự do những người nghiện cùng quẫn gây ra. Tuy nhiên, một số đoàn Quốc hội ở các tỉnh thành khác lại cho rằng thí điểm 5 năm là đủ nên đưa dạy nghề, giải quyết việc làm sau cai nghiện vào luật sửa đổi.

Luật hiện hành coi người nghiện ma túy mắc tệ nạn xă hội, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà người nghiện bị xử lư vi phạm hành chính hoặc xử lư h́nh sự. Song trong tờ tŕnh luật sửa đổi đă xây dựng dựa trên quan điểm của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) coi nghiện ma túy là bệnh măn tính (theo WHO, việc lệ thuộc vào ma túy không phải là sự thất bại của ư chí mà là t́nh trạng chịu ảnh hưởng của chất ma túy tái phát và kinh niên trên cơ sở gen và tâm lư). Nhiều đại biểu băn khoăn khi luật hiện hành coi nghiện ma túy là mắc tệ nạn xă hội mà tỷ lệ nghiện vẫn tăng th́ việc thay đổi quan niệm sẽ dẫn đến hậu quả thế nào ?

Ngọc Tiến