(HNM) - Lần đầu tiên vấn đề chất độc da cam/điôxin của Việt Nam được đưa ra điều trần tại Tiểu ban châu Á-Thái B́nh Dương và Môi trường toàn cầu, thuộc UB Đối ngoại Hạ viện Mỹ vào hôm nay 15-5.

Theo dự kiến, đại diện Chính phủ Mỹ là ông Xcốt Mác-xi-en - Trợ lư Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Đông Á-Thái B́nh Dương sẽ tham dự phiên điều trần. Về phía Ủy ban Điều trần có bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng - thành viên nhóm đối thoại Việt - Mỹ về chất độc da cam/điôxin; ông Rích Oen-đơ-man - Giám đốc điều hành về chính sách và các vấn đề chính phủ của Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam cùng một số giáo sư, luật sư liên quan.

Với chủ đề “Trách nhiệm bị lăng quên của chúng ta: Chúng ta có thể làm ǵ để giúp các nạn nhân chất độc da cam?”, phiên điều trần như lời nhắc nhở chính phủ cũng như 37 công ty sản xuất hóa chất Mỹ cần có trách nhiệm với các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam. Với chủ đề này, người nêu vấn đề một lần nữa muốn nhấn mạnh, Chính phủ Mỹ không thể trốn tránh trách nhiệm về hậu quả cuộc chiến tranh hóa học mà họ đă gây ra ở Việt Nam trong suốt 10 năm (từ 1961 đến 1971). Với trách nhiệm đó, Chính phủ Mỹ cần phải làm nhiều hơn nữa để giúp đỡ, bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam cũng như cải tạo môi trường ở những vùng bị nhiễm độc điôxin.

Phiên điều trần này diễn ra trong bối cảnh vụ kiện đ̣i công lư cho các nạn nhân chất độc da cam/điôxin Việt Nam vẫn tiếp diễn và đang nhận được sự ủng hộ rộng răi của dư luận trong và ngoài nước, đặc biệt dư luận Mỹ. Song, phải thừa nhận rằng đây là cuộc chiến lâu dài và nhiều gian nan. Bác sĩ Nguyễn Trọng Nhân, Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/điôxin Việt Nam (VAVA) khẳng định, mặc dù phiên điều trần và vụ kiện đ̣i công lư cho các nạn nhân chất độc da cam có tính chất khác nhau; song chắc chắn nó sẽ ảnh hưởng nhất định tới các vị thẩm phán ở Ṭa phúc thẩm  My  tại Niu Y-oóc - những người từng bác đơn kiện của các nạn nhân da cam Việt Nam hôm 22-2 vừa qua. Thông qua phiên điều trần, Chính phủ Mỹ sẽ hiểu được sự thật mà các thẩm phán chưa hiểu hoặc cố t́nh không tôn trọng để đưa ra những quyết định phù hợp với công lư và mong muốn của dư luận trên thế giới cũng như những người Mỹ tôn trọng công lư và sự thật.

Năm 2007 vừa qua, lần đầu tiên QH Mỹ chuẩn chi 3 triệu USD để khôi phục môi trường ở những nơi từng là kho chứa điôxin và hỗ trợ cho các chương tŕnh y tế của các cộng đồng gần những nơi ấy. Đây là bước đi tích cực của phía Mỹ nhằm hàn gắn vết thương chiến tranh Việt Nam. Song, đến nay số tiền này vẫn chỉ nằm trên giấy tờ ! Có thể khẳng định rằng, số tiền 3 triệu USD quá ít ỏi so với những thiệt hại về con người và môi trường mà quân đội Mỹ gây ra trong cuộc chiến tranh hóa học cùng hậu quả khủng khiếp của nó ở Việt Nam. Nếu chia số tiền này cho hơn 3 triệu nạn nhân chất độc da cam Việt Nam, mỗi người chưa được 1 USD !

Việt Nam không thể một ḿnh nhanh chóng giải quyết hậu quả cuộc chiến tranh hóa học do Mỹ gây ra. Những năm qua, hàng triệu nạn nhân chất độc da cam Việt Nam đă bị cướp đi niềm hạnh phúc thật sự của con người do những lít chất độc da cam mà quân đội Mỹ rải xuống Việt Nam. Những nỗi khổ của họ đă không được các chính phủ Mỹ kế tiếp dũng cảm thừa nhận, mà luôn bị chối bỏ. Dư luận thế giới ngày càng làm sáng tỏ hơn trách nhiệm không thể chối bỏ của Chính phủ Mỹ về vấn đề chất độc da cam ở Việt Nam. V́ thế, phiên điều trần đầu tiên tại UB Đối ngoại Hạ viện Mỹ là diễn biến mới, một tín hiệu tích cực từ phía Mỹ về vấn đề chất độc da cam ở Việt Nam. Những nạn nhân chất độc da cam/điôxin Việt Nam mong rằng phiên điều trần sẽ đem lại kết quả và thông qua đây Chính phủ Mỹ ghi nhận và có những hành động thiết thực về những trách nhiệm của ḿnh từng bị lăng quên.

Đ́nh Hiệp