Công nhân Chi cục bảo vệ đê điều triển khai gia cố các vết nứt, ṛ rỉ trên tuyến đê  địa  phận Văn Giang (Hưng Yên) bảo đảm an toàn trước mùa mưa băo. Ảnh: TTXVN

(HNM) - Những năm gần đây, thiên tai trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng diễn biến hết sức phức tạp, khó lường. Trung b́nh mỗi năm, thiên tai, lũ băo đă “cướp đi” 1% GDP cả nước. T́nh h́nh thiên tai năm nay ra sao, phải làm ǵ để pḥng, chống, hạn chế thấp nhất thiệt hại? PV báo Hànộimới đă trao đổi với Bộ trưởng Bộ NN&PTNT kiêm Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia Pḥng, chống lụt băo TƯ Cao Đức Phát về vấn đề này:

- Xin Bộ trưởng cho biết những dấu hiệu bất thường của mùa mưa băo năm nay?

- Mùa mưa băo năm nay bắt đầu sớm hơn mọi năm với sự xuất hiện của cơn băo số 1 ngay từ tháng 4, trước đó là đợt rét đậm, rét hại kéo dài, lũ tiểu măn về sớm, băo h́nh thành ngay trên biển Đông… Điều này phần nào cho thấy mưa băo sẽ diễn biến phức tạp và không loại trừ xuất hiện cả những loại h́nh thiên tai khác. Theo Trung tâm quốc gia dự báo khí tượng thủy văn, năm 2008 có thể có từ 6 đến 8 cơn băo mạnh từ cấp 10 trở lên ảnh hưởng đến nước ta. Công tác chuẩn bị v́ thế phải được thực hiện nghiêm túc, chủ động theo phương châm “4 tại chỗ”. Đặc biệt, những cơn băo h́nh thành ngay trên biển Đông thường diễn biến nhanh, có thể có cường độ mạnh nên việc ứng phó phải hết sức nhanh nhạy, kịp thời.

- Có ư kiến lo ngại về khả năng băo mạnh đổ bộ vào đồng bằng sông Cửu Long sẽ gây thiệt hại nặng như băo Nagris vừa đổ bộ vào đồng bằng Irrawaddy của Myanma mới đây. Bộ trưởng suy nghĩ thế nào về khả năng này?

- Đây cũng là lo ngại của chúng tôi, bởi đồng bằng sông Cửu Long có điều kiện rất giống với đồng bằng Irrawaddy của Myanma. Do ít có băo, nên người dân đồng bằng sông Cửu Long ít kinh nghiệm ứng phó, nhà cửa tạm bợ. Ít băo, nhưng hễ băo vào là gặp khó khăn. Năm 2005-2006, khu vực này đă bị thiệt hại không nhỏ khi có 3 cơn băo tràn qua. Điển h́nh là cơn băo số 9 (năm 2006). Khi đổ bộ vào khu vực này dù chỉ với sức gió cấp 9, cấp 10 đă khiến không ít nơi tan hoang. Do vậy, ngay từ bây giờ các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long phải kiểm tra, rà soát phương án sẵn sàng ứng phó, đặc biệt là phương án sơ tán dân ở nhà tranh, nhà kém kiên cố. Mỗi phương án phải chuẩn bị kỹ đến từng hộ, thôn, ấp nhất là ở vùng ven sông, ven biển, cù lao… Chúng ta phải thông tin, hướng dẫn nhân dân, tổ chức diễn tập để không bị lúng túng khi xảy ra t́nh huống xấu.

- Đến nay đă có kịch bản cụ thể nào để đối phó với t́nh huống băo mạnh đổ bộ vào khu vực này chưa, thưa Bộ trưởng?

- Chính phủ đă phê duyệt Chiến lược pḥng, chống giảm nhẹ thiên tai. Các địa phương cần sớm xây dựng phương án thực thi cụ thể từ tuyên truyền, nâng cao nhận thức nhân dân, tổ chức lực lượng… Vấn đề cần làm ngay là các địa phương phải chỉ đạo rà soát thật cụ thể từng phương án ứng phó với băo, lũ và các loại thiên tai khác. Sau những cơn băo mạnh gần đây trong năm 2005-2006, các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đă có chuyển biến tích cực, xây dựng kế hoạch pḥng chống cụ thể như dự trữ vật tư, nhu yếu phẩm, thuốc men, sơ tán dân vào vùng an toàn… Tuy nhiên, phương án đề ra phải ở mức cao hơn bởi khả năng băo mạnh đổ bộ trong những năm qua có dấu hiệu tăng. Ban chỉ đạo Pḥng, chống lụt băo TƯ cũng đă có phương án chỉ đạo, ứng phó cụ thể, đặc biệt trong việc dự trữ lương thực, bảo đảm thông tin liên lạc để chỉ đạo xử lư kịp thời.

- Thống kê trong 3 năm qua cho thấy, số người chết do lũ sau băo cao hơn do băo; tàu thuyền bị đắm tại các điểm neo đậu nhiều hơn ở trên biển. Năm nay kế hoạch pḥng chống có thể khắc phục được thực trạng này?

- Qua theo dơi những năm gần đây, tôi thấy đúng là có thực tế tàu đắm ở nơi neo đậu nhiều hơn ngoài khơi. Điều đó cho thấy, công tác tổ  chức neo đậu làm chưa tốt. Bộ NN&PTNT đă có văn bản hướng dẫn kỹ thuật neo đậu. Vấn đề đặt ra là phải hướng dẫn đến từng chủ tàu và tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân. Ngoài việc khẩn trương xây dựng khu neo đậu, hướng dẫn sơ tán phương tiện không chỉ tàu cá mà cả tàu vận tải, du lịch. Có nhiều yếu tố dẫn đến số người thiệt mạng do lũ nhiều hơn do băo. Vấn đề đặt ra ở đây là nâng cao ư thức cảnh giác của nhân dân. Chính quyền địa phương tổ chức lực lượng canh pḥng ở những nơi nguy hiểm để cảnh báo, hướng dẫn nhân dân chủ động pḥng tránh rủi ro. Vai tṛ của chính quyền cơ sở là rất quan trọng.

 - Xin cảm ơn Bộ trưởng!

Nguyễn Đức ghi