Các đại biểu QH khóa XII tham gia thảo luận tại hội trường - Ảnh: TTXVN

(HNMO) - Hôm nay, 23/5, Quốc hội nghe và thảo luận về Dự án Luật thi hành án dân sự. Một trong những giải pháp được Chính phủ đề ra trong dự thảo luật nhằm giải quyết t́nh trạng tồn đọng án dân sự là xă hội hóa công tác này. Đây cũng là một nội dung được các đại biểu quan tâm và cho nhiều ư kiến.

Cân nhắc phạm vi xă hội hóa việc thi hành án dân sự

Đại biểu Điểu K`Ré (Đắk Nông) cho rằng, xă hội hóa hoạt động thi hành án như quy định tại Điều 14 trong dự thảo luật sẽ góp phần làm giảm đáng kể lượng án tồn đọng, giảm bức xúc trong xă hội và huy động được các tổ chức, cá nhân tham gia.

Tuy nhiên, đại biểu K'Ré nhấn mạnh, không nên mở rộng quá phạm vi xă hội hóa mà cần phải có lộ tŕnh, tránh xă hội hóa tràn lan dẫn đến việc lạm dụng vi phạm pháp luật. Chính phủ cần phải có những quy định chặt chẽ về những điều kiện, thủ tục trong việc cấp giấy phép hành nghề thi hành án cũng như quyền hạn của những người tham gia.

Ủng hộ việc xă hội hóa công tác thi hành án là việc làm rất cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng phát triển của xă hội nhưng đại biểu Trần Văn Tấn (Tiền Giang) cũng cho rằng, đây là vấn đề rất mới đối với nước ta, chưa có nhiều thực tiễn về vấn đề này. V́ vậy cần phải làm rơ thế nào là xă hội hóa hoạt động thi hành án và mục đích của việc xă hội hóa thi hành án là ǵ... 

Cũng theo đại biểu Tấn, xă hội hóa thi hành án đến đâu và tổ chức thực hiện như thế nào, đặc biệt là tính hợp pháp, hợp lư của xă hội hóa dưới góc độ thể chế bằng pháp luật ra sao, cần phải cân nhắc thận trọng trong điều kiện cụ thể của chúng ta hiện nay, cái ǵ có thể làm được ngay, cái ǵ cần phải tiếp tục nghiên cứu và sẽ làm khi đă đủ điều kiện chín mùi.

Đại biểu Tấn góp ư, bước đầu có thể xă hội hóa việc tống đạt các văn bản giấy tờ thi hành án dân sự và xác minh tài sản của người phải thi hành án, nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan thi hành án tập trung vào những công việc thi hành án chủ yếu, giảm gánh nặng cho các cơ quan này do t́nh trạng quá tải về công việc, đồng thời nâng cao tính chất xă hội, làm cho thi hành án trở thành mối quan tâm chung của xă hội là trách nhiệm của xă hội.

Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) đồng ư về mặt chủ trương xă hội hóa công tác thi hành án, nhưng lộ tŕnh và bước đi ra sao th́ cần phải cân nhắc, nếu không sẽ dẫn đến một t́nh trạng hỗn loạn trong công tác thi hành án.

Nên thực hiện thí điểm trước, sau đó đưa vào luật

Nhất trí với định hướng về xă hội hóa thu hành án dân sự, đại biểu Trần Thị Hoa Ry (Bạc Liêu) cho rằng, quy định xă hội hóa hoạt động thi hành án tại Điều 14 của dự luật hiện quá chung chung. Trong 4 khoản quy định tại Điều 14, Khoản 1, Khoản 2 chỉ dừng lại ở thể hiện chủ trương, đường lối, Khoản 4 lại khẳng định là giao cho Chính phủ quy định thi hành chi tiết vấn đề này.

Theo đại biểu Ry, quy định như vậy th́ dù luật có hiệu lực cũng không thể nào áp dụng được trong cuộc sống. Hiện nay, ngay chính cơ quan thi hành án mặc dù được Nhà nước trang bị các điều kiện cần thiết, cho phép áp dụng cả biện pháp cưỡng chế trong thi hành án, nhưng thực hiện vẫn c̣n khó khăn, vướng mắc.

Bà Ry cũng đặt ra t́nh huống: tại Điều 47, 48, 65 của dự luật thể hiện xă hội hóa tương đối mạnh mẽ theo hướng cho phép cá nhân, tổ chức thực hiện thi hành án, nhưng nếu phát sinh t́nh huống phải cưỡng chế thi hành án th́ sẽ xử lư như thế nào khi mà trong luật chỉ giao quyền cưỡng chế cho cơ quan thi hành án? Hơn nữa, trong thời gian qua, chúng ta mới cho phép mở dịch vụ đ̣i nợ cũng đă xuất hiện t́nh trạng các dịch vụ này sử dụng giới xă hội đen để khống chế các con nợ, gây bất b́nh rất lớn trong dư luận xă hội.

Đại biểu Ry ủng hộ hướng chưa nên thể hiện vấn đề này vào trong luật, mà Quốc hội nên có một nghị quyết riêng để tổ chức thí điểm, rồi sau đó tổng kết, đánh giá để có những bước đi tiếp theo cho hợp lư.

Đại biểu Trần Thị Hồng (Hà Nam) cũng đồng t́nh với ư kiến của đại biểu Ry. Đại biểu Hồng đề nghị, chưa nên quy định về xă hội hóa hoạt động thi hành án trong dự thảo luật, bởi  lĩnh vực thi hành án dân sự rất phức tạp khác với các lĩnh vực xă hội khác, thực hiện tốt công tác thi hành án chính là một biện pháp hữu hiệu để lập lại trật tự và thực hiện công bằng xă hội, góp phần nâng cao nhận thức và ư thức chấp hành pháp luật trong quần chúng nhân dân. Đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang từng bước ḥa nhập vào nền kinh tế thế giới.

Theo đại biểu Hồng, việc thực hiện công tác thi hành án bởi một cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước như hiện nay sẽ góp phần tích cực vào công tác đổi mới ḥa nhập của đất nước, góp phần vào việc b́nh ổn xă hội và tạo tâm lư tin tưởng cho các nhà đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế. Đại biểu Hồng cũng cho rằng nên tổ chức thực hiện thí điểm trước rồi mới đưa vào luật.

Hồng Vân (lược ghi)