(HNM) - Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam được Quốc hội thông qua ngày 21-12-1999, có hiệu lực từ ngày 1-4-2000. Quá tŕnh  triển  khai thực hiện, Chính phủ và Bộ Quốc pḥng dă ban hành hệ thống văn bản cụ thể hóa các nội dung của luật, có bước đi sát với thực tiễn và cơ bản đáp ứng được yêu cầu   xây dựng đội ngũ sĩ quan.

Tuy nhiên, trong quá tŕnh thực hiện c̣n bộc lộ một số vấn đề chưa phù hợp cần sửa đổi và tại kỳ họp thứ ba, Quốc hội khóa XII đă thảo luận và cho ư kiến về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sự cần thiết phải ban hành luật

 Việc sửa đổi, bổ sung để khắc phục những quy định của Luật sĩ quan  năm  1999, đến nay  đă có những bước phát triển mới không c̣n phù hợp hoặc c̣n thiếu, tạo sự nhất quán với hệ thống văn bản quy  phạm pháp luật của Nhà nước, cụ thể là luật hiện hành quy định tuổi phục vụ tại ngũ của sĩ quan theo cấp bậc quân hàm và chức vụ chỉ huy, quản lư đơn vị chưa phù hợp với yêu cầu sử dụng cán bộ trong thời b́nh và xây dựng đội ngũ sĩ quan những năm qua. Luật hiện hành quy định cấp bậc quân hàm cao nhất đối với một số chức vụ cơ bản của sĩ quan thấp hơn một bậc so với Luật về sĩ quan năm 1982, là vấn đề có tác động nhiều đến tâm tư t́nh cảm của số đông sĩ quan. Luật hiện hành quy định nếu hết thời hạn nâng lương lần 2 mà vẫn không được thăng quân hàm th́ thôi phục vụ tại ngũ, quy định này vừa qua chưa thực hiện được, nhiều sĩ quan đă nâng lương lần 2   tuổi c̣n trẻ, được đào tạo  cơ bản, quân đội vẫn c̣n nhu cầu  sử dụng. Quy định phong quân hàm đối với học viên tốt nghiệp đào tạo sĩ quan như hiện nay chưa phù hợp với thực tiễn, c̣n cứng nhắc, khó thu hút   động viên được người   học và thanh niên đăng kư dự thi vào các trường sĩ quan quân đội. Sĩ quan quân đội chưa được hưởng các chế độ phụ cấp, trợ cấp như đối với cán bộ công chức có cùng điều kiện làm việc và phụ cấp, trợ cấp có tính chất đặc thù quân sự; sĩ quan cấp tướng sau 4 năm chưa được  thăng quân hàm bậc cao hơn mà vẫn không được nâng lương...

Ngoài ra, thực hiện Nghị quyết 51 của Bộ Chính trị khóa IX về chế độ một người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên, đă đến lúc cần bổ sung chức vụ chính ủy, chính trị viên vào chức   vụ cơ bản của sĩ quan; quy định thẩm quyền gọi sĩ quan dự  bị khi thực hiện ở các địa phương đang c̣n  vướng mắc; giấy chứng minh sĩ quan chưa được luật hiện hành quy định...

Những quan điểm mới

 Ban soạn thảo thực hiện theo đúng quy tŕnh xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đă khảo sát, tổ chức   16 cuộc hội thảo ở 3 khu vực (Bắc, Trung, Nam), lấy ư kiến đại diện sĩ quan từ cấp sư đoàn, tỉnh, cục, tương đương trở lên ở các   đơn vị trong toàn quân, các đồng chí chủ tŕ  cơ quan,  quân chủng, binh chủng; ư kiến các thành viên trong Ban soạn thảo, nhất là đại diện các bộ, ngành tham gia soạn thảo. Bộ Quốc pḥng đă tiếp thu ư kiến của các bộ, ngành và ư kiến thẩm định của Bộ Tư pháp chỉnh lư, tŕnh Chính phủ  và Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XII - Khoản 1 quy định   hạn tuổi cao nhất của sĩ quan phục vụ tại ngũ theo cấp bậc quân hàm, nâng đều 2 tuổi  từ cấp úy đến cấp đại tá   để bớt đối tượng phải kéo dài hàng năm, tiết kiệm nhân lực trong đào tạo, sử dụng, giảm được sự cách biệt so với độ tuổi của công an nhân dân. Khắc phục sự ùn tắc cán bộ ở đơn vị chiến đấu từ quân đoàn trở xuống bằng cách quy định và thực hiện nghiêm hạn tuổi cán bộ chỉ huy quản lư tại khoản 3 Điều 13 và có chính sách hợp lư quy định ở điểm b khoản 1 Điều 37. Tách tuổi của sĩ quan dự bị về điều riêng, nếu để như  luật hiện hành dẫn đến việc sĩ quan hiểu nhầm khi hết tuổi phục vụ tại ngũ vẫn được kéo dài sang tuổi dự bị; bổ sung quy định tuổi của nữ sĩ quan cấp úy, cấp thiếu tá, cấp trung tá, cấp thượng tá như tuổi phục vụ tại ngũ của sĩ quan nam, v́ hiện nay sĩ quan nữ trong quân đội chỉ có 1,69% và chủ yếu công tác ở các ngành kỹ thuật, ngành y, học viện nhà trường; tuổi nữ cấp đại  tá, cấp tướng được quy định cụ thể nhưng cũng thấp hơn tuổi của nam sĩ quan cùng cấp bậc để phù hợp với Luật Lao động. Khoản 2   quy định khi quân đội có nhu cầu sĩ quan có đủ phẩm chất, giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, sức khỏe tốt và tự nguyện được kéo dài hạn tuổi phục vụ tại ngũ không quá 5 năm. Trường hợp đặc biệt được kéo dài trên 5 năm đối với các  đồng chí cấp  tướng do Đảng, Nhà nước tiếp tục sử dụng hoặc cá biệt với chuyên gia giỏi Bộ Quốc pḥng thấy cần thiết...

Theo Tờ tŕnh của Chính phủ và qua thảo luận, đa số các  đại biểu Quốc hội đều cho rằng dự án luật chỉ nên sửa đổi, bổ sung những vấn đề  thật cần thiết, vướng mắc, bức xúc và những vấn đề phát sinh khi thực hiện Luật Sĩ quan năm 1999,   bảo đảm  tính hợp pháp và nhất quán với các văn bản luật hiện hành, đồng   thời thể hiện rơ tính đặc thù trong tổ chức xây dựng và thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ sĩ quan quân đội; làm rơ trách nhiệm, quyền lợi và chính sách đối với  sĩ quan trong t́nh h́nh mới.

Hà Trang