Ông Ngô Vĩnh Bao với những tư liệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ.

(HNM) - Ông Ngô Vĩnh Bao (Đống Đa, Hà Nội) năm nay 64 tuổi nhưng đă dành tới 30 năm để sưu tầm những tư liệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ. Tại nhà riêng ở Hào Nam, ông Bao dùng 2 căn pḥng để  trưng bày tư liệu mà ông sưu tầm và t́m hiểu  được trong suốt 30 năm qua (1978-2008). Đây là bộ sưu tập phong phú, có nhiều tư liệu độc đáo, quư giá được ông nâng niu trân trọng.

“Đi t́m Bác Hồ” ở Thái Lan

Ông Bao kể rằng, năm 1969, khi Bác mất, cầm trên tay dải băng tang, ông không cầm được nước mắt. Ḷng kính yêu Bác thôi thúc ông phải làm điều ǵ đó để t́m hiểu về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ, nhưng ngày ấy sách báo chưa có nhiều. Đến năm 1978, ông bắt đầu lưu giữ những cuốn sách, những tư liệu liên quan đến Bác Hồ mà ông có được. Năm 1999, do làm việc trong ngành Ngoại giao, ông được cử sang làm việc tại Lănh sự quán Việt Nam ở Thái Lan.

Ông kể, trong 3 năm, hơn 1.000 ngày ở Thái (1999-2002), cứ ngoài thời gian làm việc là ông “đi t́m Bác Hồ”, có lần đi cả ngày lẫn đêm. Trong khi những người khác mải làm ăn, buôn bán th́ ông lần theo những cuốn hồi kư của các cán bộ từng hoạt động với Bác Hồ tại Thái Lan để “theo dấu chân Bác”. Ông Bao đă tái hiện lộ tŕnh của Bác Hồ trên đất Thái (từ tháng 7-1928 đến tháng    5-1930) bằng 20 tấm bản đồ và sơ đồ. Để có thể t́m hiểu được về chặng đường này của Bác, ông sưu tầm gần 400 tấm bản đồ Thái Lan, hàng chục quyển hồi kư. 20 tỉnh ở Thái Lan, tỉnh nào ông cũng đi qua. Những nơi Bác Hồ từng hoạt động cách mạng như Phichit, Uđon Thani, Nakhon Phanom, Sakon Nakhon, ông đi về hàng chục lượt.

Ông Bao đă chụp hơn 3.000 bức ảnh tư liệu, thu thập được 25 hiện vật về thời gian Bác Hồ ở Thái Lan và những đồng chí cùng hoạt động với Bác thời kỳ này. Trong bộ sưu tập ông thu thập được, có những hiện vật mà ông phải tốn biết bao công sức mới mang về Việt Nam được như tấm phản, chiếc ghế tựa mà Bác Hồ đă dùng từ tháng 2 đến tháng 6-1929 ở tỉnh Sakon Nakhon; viên gạch mà Bác cùng bà con ở bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom đóng để lát nền nhà...

 Những kỉ vật gắn với Bác Hồ được bà con Việt kiều ở Thái Lan trân trọng, giữ ǵn: Một bức tượng Bác Hồ làm bằng tro của hoa trộn với sáp ong do sư cụ trụ tŕ ngôi chùa Bác đă từng ở cuối năm 1928, đúc vào năm 1969; chiếc Huy hiệu Bác Hồ được một Việt kiều ở Nakhon Phanom làm bằng sắt. Không có ảnh Bác để thờ, bà con đă tự vẽ chân dung Bác. T́nh cảm của bà con Việt kiều ở Thái Lan đối với Bác là một nguồn động lực to lớn cho ông Bao trong cuộc hành tŕnh không ít khó khăn này.

10 tập sưu tầm về hành tŕnh hoạt động cách mạng của Bác

Ngoài t́m hiểu về thời gian Bác Hồ ở Thái Lan, ông Bao sưu tầm tư liệu về hành tŕnh hoạt động cách mạng của Bác từ năm 1911 cho tới khi Bác mất. Ông làm thành 10 tập, cân nặng lên tới 45kg. 10 tập tư liệu gồm có 77 tấm bản đồ, hơn 2.000 bài báo, hàng ngh́n bức ảnh mà ông sưu tập từ năm 1978 đến nay. Cách thể hiện của ông Bao rất sáng tạo và khoa học. Từng cuộc hành tŕnh của Bác trên khắp thế giới được ông vẽ trên bản đồ, kèm theo đó là những bài báo kể về thời gian đó Bác gặp ai, làm công việc ǵ. Nhờ vậy mà người xem có thể h́nh dung một cách dễ dàng về những chuyến đi của Bác.

  Những chồng báo tư liệu ban đầu xếp đầy một gian nhà, ông ngồi cắt và sắp xếp lại một cách cần mẫn. Ông Bao cho biết, ông đă đối chiếu với 10 tập Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử của NXB Chính trị quốc gia, những tập tư liệu mà ông đă sắp xếp rất khớp với những tập sách của NXB.

Về nghỉ hưu được mấy năm, ngoài thời gian vui vầy con cháu, ông Bao vẫn tiếp tục sưu tầm thêm tài liệu, bổ sung tranh ảnh và các bài báo về Bác Hồ vào kho tư liệu đồ sộ của ḿnh. Ông tâm sự: “Tôi muốn đóng góp thêm một h́nh thức tŕnh bày sao cho những người lao động cũng dễ dàng tiếp thu được khái quát quá tŕnh 58 năm hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1911-1969). Điều này sẽ thúc đẩy được thêm nhiều người dân tham gia phong trào nghiên cứu “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” mà Bộ Chính trị đă phát động trong toàn Đảng, toàn dân”.

Bài và ảnh: Thanh Nga