LTS: Những ngày này, đồng bào, đồng chí và nhân dân cả nước đang vô cùng tiếc thương một nhà lănh đạo lớn của Đảng, Nhà nước suốt đời gắn bó máu thịt với nhân dân, nỗ lực phấn đấu hết ḿnh phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân đến hơi thở cuối cùng - nguyên Thủ tướng Vơ Văn Kiệt đă từ biệt chúng ta măi măi về với thế giới người hiền.

 Cũng trong những ngày này, Chính phủ đang phải nỗ lực thực hiện các giải pháp quyết liệt nhằm ngăn chặn lạm phát, thực hành tiết kiệm, chống lăng phí, tiêu cực, tham nhũng. Bên cạnh những cơ hội mới, đất nước ta cũng đang đứng trước những thách thức gay gắt, t́nh h́nh cũng có những nét tương đồng với những tháng cuối năm 1992 - thời điểm mà kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa IX đă tín nhiệm bầu đồng chí Vơ Văn Kiệt giữ chức Thủ tướng Chính phủ. Gần 16 năm đă trôi qua, nhưng những định hướng hoạt động của Chính phủ được đồng chí Vơ Văn Kiệt tŕnh bày trước Quốc hội vẫn c̣n nguyên tính thời sự. Để tỏ ḷng tiếc thương và ghi nhớ công lao to lớn của đồng chí Vơ Văn Kiệt, báo Hànộimới xin trích đăng bài phát biểu của đồng chí Vơ Văn Kiệt khi nhậm chức tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa IX, ngày 1-10-1992.

Hoạt động của Chính phủ nhiệm kỳ này phải nhằm vào mấy nhiệm vụ chủ yếu sau: Tiếp tục kiềm chế và kiểm soát mức độ lạm phát, ổn định thị trường giá cả, giá trị đồng tiền Việt Nam, tạo tiền đề để kinh tế tiếp tục ổn định. Tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế và xă hội; h́nh thành đồng bộ và vận hành thông suốt cơ chế quản lư mới; ổn định và từng bước cải thiện đời sống nhân dân...

Chúng tôi ư thức sâu sắc nhiệm kỳ này của Chính phủ ở một thời điểm có vị trí và ư nghĩa rất quan trọng đối với việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ VII của Đảng và Chiến lược ổn định và phát triển KT - XH đến năm 2000. Đó là những năm chuẩn bị hành trang cho dân tộc ta bước vào thế kỷ 21, xứng đáng với vị trí, tầm vóc và tiềm năng phát triển của đất nước, với truyền thống vẻ vang của dân tộc và phù hợp với xu thế phát triển của thế giới. Đất nước ta đang đứng trước những thách thức gay gắt và những cơ hội mới. Trách nhiệm của Chính phủ trong nhiệm kỳ này hết sức nặng nề. Chúng tôi xin hứa với Quốc hội, hứa với toàn dân đem hết sức ḿnh phấn đấu hoàn thành trọng trách mà Quốc hội và nhân dân đă tin cậy giao phó.

Một trong những thách thức lớn nhất đối với Chính phủ trong nhiệm kỳ này là tệ tham nhũng trong bộ máy Nhà nước, là nạn buôn lậu đi liền với tham nhũng. Buôn lậu thường gắn liền với tham nhũng và tiêu pha lăng phí, xuất phát từ lợi ích tư riêng, cục bộ, địa phương, bất kể lợi ích của cả nước. V́ vậy, một trong những nhiệm vụ hàng đầu của Chính phủ là phải đẩy lùi các tệ nạn đó, làm trong sạch bộ máy Nhà nước. Phải dứt khoát đấu tranh không khoan nhượng tệ tham nhũng, buôn lậu, tiêu pha lăng phí để tạo môi trường lành mạnh thực hiện các nhiệm vụ KT - XH, hơn nữa, để khôi phục và củng cố ḷng tin của nhân dân đối với Nhà nước.

Thời gian qua, chúng ta đă tiến hành đấu tranh chống tham nhũng, buôn lậu, song kết quả đạt được c̣n thấp và bọn này đang thách thức hiệu lực quản lư của Nhà nước. Sắp tới, cuộc đấu tranh chống các thứ tệ nạn trong bộ máy Nhà nước phải được tiến hành kiên quyết, triệt để hơn, trừng trị nghiêm khắc những kẻ vi phạm. Cuộc đấu tranh này đ̣i hỏi sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan bảo vệ pháp luật, cùng với sự tham gia tích cực của các đoàn thể chính trị xă hội, các cơ quan thông tin đại chúng. Việc xét xử phải thật nghiêm khắc, kịp thời, đúng luật. Người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp cũng như người đứng đầu trong các doanh nghiệp phải là người chịu trách nhiệm lớn nhất trong việc chống các tệ nạn trong ngành ḿnh, địa phương ḿnh, trước hết là trong cơ quan và đơn vị ḿnh phụ trách.

 Phải khắc phục ngay tệ hà lạm, tiêu xài phung phí, phải triệt để thực hành tiết kiệm, đưa tất cả các khoản chi tiêu của cơ quan, đơn vị vào chế độ, có sự kiểm tra chặt chẽ và xử lư nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm.

Phải đề cao kỷ luật, kỷ cương, tăng cường một cách căn bản chế độ trách nhiệm, đề cao mối quan hệ giữa quyền hạn và trách nhiệm, nhất là trách nhiệm cá nhân; quyền hạn càng lớn th́ trách nhiệm càng cao như đồng chí Tổng Bí thư Đỗ Mười đă phát biểu trước Quốc hội.

Chính phủ và các cơ quan hành chính từ trung ương đến cơ sở phải làm đúng chức trách của ḿnh theo pháp luật; phải điều hành công việc theo pháp luật, đấu tranh không khoan nhượng với cách làm tùy tiện, không theo quy định của pháp luật. Chính phủ mới phải là một Chính phủ có đầy đủ trách nhiệm và chịu trách nhiệm, là một Chính phủ chấp nhận đương đầu với những thách thức đặt ra, từ Thủ tướng đến Chủ tịch xă phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm cá  nhân của ḿnh. Mỗi Bộ trưởng phải có trách nhiệm tham gia quyết định các công việc chung của Chính phủ, chịu trách nhiệm trước Quốc hội, trong cương vị người đứng đầu một ngành hoặc một lĩnh vực được phân công. Mỗi chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp đều phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lư Nhà nước đă được phân cấp.

Bất kỳ thể chế đổi mới như thế nào cũng đều có trách nhiệm tập thể và trách nhiệm cá nhân, nhưng không thể dựa dẫm vào tập thể để lẩn tránh trách nhiệm cá nhân, làm lẫn lộn trách nhiệm tập thể với cá nhân, thậm chí dựa vào tập thể để trốn trách nhiệm và mưu lợi cho cá nhân. Trong Chính phủ, trong cơ quan hành chính các cấp, phải làm rơ ranh giới giữa tập thể và cá nhân để làm việc có đủ trách nhiệm và xử lư vi phạm được rành mạch.

Thách thức đang đặt ra trước bộ máy Nhà nước chúng ta với trách nhiệm rất nặng nề, nếu mỗi cá nhân trong chúng ta không dám đương đầu với thách thức đó, không làm hết trách nhiệm cá nhân của ḿnh, đẩy lùi các tệ nạn đang làm nhức nhối mỗi người, đang làm xói ṃn ḷng tin đối với hiệu lực quản lư của cả hệ thống Nhà nước th́ cá nhân đó, bất kỳ ở cương vị nào, cũng nên tự nguyện từ chức, được thực hiện quyền từ chức hoặc chịu cách chức. Chúng ta nên coi đó là việc có thể xảy ra trong nhiệm kỳ của Chính phủ, không đợi đến kết thúc nhiệm kỳ; và cũng nên coi đó là trách nhiệm trước cử tri và nhân dân cả nước, là một việc làm b́nh thường trong tiến tŕnh phát triển thể chế tập trung, dân chủ. Về phần ḿnh, Chính phủ từ Thủ tướng, các Bộ trưởng đến các thành viên Ủy ban nhân dân các cấp sẽ thực hiện việc đó một cách nghiêm túc. Để xây dựng một Chính phủ lành mạnh, chuyển dứt khoát sang quản lư xă hội bằng pháp luật và theo pháp luật, phải tiến hành sâu rộng một cuộc cải cách hành chính, làm cho nền hành chính quốc gia hoạt động theo thể chế và pháp luật thống nhất, có hiệu lực, khắc phục mọi biểu hiện vô kỷ luật, phân tán, cục bộ.

Chính phủ phải từng bước xây dựng đội ngũ công chức có năng lực chuyên môn, nắm vững pháp lư, nhân cách trong sạch, được Chính phủ đào tạo và đăi ngộ thỏa đáng. Phải thừa nhận rằng t́nh trạng thiếu một quy chế công vụ vào công chức và chậm đào tạo một đội ngũ công chức đáp ứng được  yêu cầu nêu trên là một trong những nguyên nhân rất quan trọng dẫn tới một bộ máy công vụ quan liêu, kồng kềnh, kém hiệu lực.

Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng, Chính phủ không phải là nơi để có chức, có quyền, để mưu cầu lợi ích riêng, mà trước hết là để phục vụ nhân dân với đầy đủ trách nhiệm. Vinh dự luôn gắn liền với trách nhiệm. Chúng tôi khẳng định trách nhiệm của Chính phủ trước những thách thức gay gắt đang đặt ra trong việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế xă hội, quyết tâm khắc phục những mặt yếu kém, hoàn thành nhiệm vụ rất nặng nề mà Quốc hội đă giao phó, xứng đáng với sự tín nhiệm của Quốc hội và đồng bào cả nước...

Hànộimới