Những ǵ mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Tổng thống Gioóc-giơ Bu-sơ hội đàm và đi đến nhất trí tại pḥng Bầu Dục của Nhà Trắng ở Oa-sinh-tơn D.C và được nêu bật trong tuyên bố chung Việt Nam - Hoa Kỳ đang tạo một động lực mới cho mối quan hệ giữa hai nước. Chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kết thúc vào hôm nay 27-6 đang mở ra một b́nh diện hợp tác rộng lớn nhất từ trước đến nay.  

Cuộc hội đàm cấp cao cùng hàng loạt cuộc gặp, trao đổi với những người đă và đang nắm trọng trách của đất nước bên kia Thái B́nh Dương trên hầu hết các lĩnh vực từ kinh tế, ngoại giao, thương mại, tài chính, giáo dục, y tế và quốc pḥng... cùng cộng đồng bà con Việt Nam đang sống và làm việc tại Oa-sinh-tơn và Tếch-dớt trong chuyến thăm đă cho nhân dân hai nước Việt Nam - Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế một nhận thức chung rằng quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đă và đang ngày càng phát triển v́ lợi ích của hai dân tộc.

Trong bối cảnh nóng bỏng của giá dầu thế giới, nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu đang ŕnh rập và rủi ro tài chính đang đe dọa nhiều nền kinh tế th́, ḷng tin và hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ - một nước xuất khẩu gạo hàng đầu với một nền kinh tế đầu tàu của thế giới - vừa được khẳng định tại Oa-sinh-tơn không chỉ là bước tiến mới, làm phong phú hơn mối quan hệ song phương Việt Nam - Hoa Kỳ mà c̣n phát đi tín hiệu lạc quan tới cộng đồng quốc tế về một nỗ lực chung giữa hai nước nhằm đẩy lùi những thách thức đang đặt ra.

Tất cả những ǵ đáng quan tâm nhất trong ngắn hạn cũng như trung hạn và dài hạn giữa hai nước đă được đề cập trong chuyến thăm. Trước hết là về kinh tế, các cuộc tiếp xúc của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với các nhà kinh tế, thương mại, tài chính và đầu tư hàng đầu của Hoa Kỳ cùng đại diện cộng đồng các doanh nghiệp Hoa Kỳ... cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong duy tŕ sức mạnh nền kinh tế để cùng chia sẻ lợi ích trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ. Chính phủ ta đă và đang tận dụng mọi cơ hội có thể, trong đó tranh thủ ư kiến của các nhà chuyên môn Hoa kỳ như một kênh quan trọng trong chuyến thăm. Các giải pháp quyết liệt nhằm ổn định kinh tế của Việt Nam thời gian qua đă được các nhà kinh tế Hoa Kỳ - với tư cách là một nhà tài trợ cũng như các nhà đầu tư - đánh giá là có hiệu quả và đang đem lại sinh lực mới cho nền kinh tế. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế cũng như các nhà đầu tư Hoa Kỳ c̣n thấy rơ đường hướng minh bạch và cầu thị đă và đang là lựa chọn của Việt Nam. Đây là một câu trả lời đúng đắn nhất cho tất cả những ai c̣n hoài nghi về nỗ lực của hai nước trong chia sẻ trách nhiệm v́ sự thịnh vượng hơn trong khu vực châu Á - Thái B́nh Dương.

Bên cạnh đó, các vấn đề, từ nỗi thống khổ của những người nhiễm HIV - AIDS hoặc sức khỏe bị ảnh hưởng bởi chất đi-ô-xin đến hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân cũng đă được lănh đạo hai quốc gia quan tâm bàn thảo. Theo đó Hoa Kỳ sẽ tiếp tục phối hợp và hỗ trợ Việt Nam nhằm giảm thiểu tác hại của bệnh tật cho người dân cũng như  giúp Việt Nam xây dựng Luật Năng lượng nguyên tử... Tổng thống G. Bu-sơ khẳng định Hoa Kỳ đang xem xét tích cực để Việt Nam được tham gia chương tŕnh Ưu đăi thuế quan phổ cập (GSP). Điều này đồng nghĩa với việc trong tương lai, trao đổi thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ sẽ sớm vượt 12 tỉ USD như dự kiến trong năm nay. Cùng với GSP, Hoa Kỳ đă ghi nhận đề nghị của Việt Nam về công nhận Quy chế kinh tế thị thường. Một lần nữa, Tổng thống G. Bu-sơ khẳng định sự ủng hộ của Chính phủ Hoa Kỳ đối với chủ quyền quốc gia, an ninh, toàn vẹn lănh thổ của Việt Nam. Lănh đạo hai nước cũng đă nhất trí sẽ khởi động đàm phán Hiệp định đầu tư song phương (BIT) cũng như thiết lập cơ chế đối thoại mới về chính trị, quốc pḥng và chính sách nhằm tăng cường trao đổi về các vấn đề chiến lược và an ninh giữa hai nước. Trên các lĩnh vực hợp tác khác - từ khuôn khổ khu vực như ASEAN cho đến vai tṛ rộng lớn của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc - hai nhà lănh đạo nhất trí sẽ tiếp tục cùng hành động. Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai tṛ tích cực trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc; đồng thời hoàn tất việc chuẩn bị tham gia có hiệu quả và các hoạt động ǵn giữ ḥa b́nh của Liên hợp quốc trong thời gian tới...   

Bước tiến lớn giữa quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là kết quả từ nỗ lực chung của cả hai Chính phủ, nhân dân hai nước nhiều năm qua. Hàng loạt vấn đề hai bên cùng quan tâm đă được thể hiện trong tuyên bố chung với một tầm nh́n rộng lớn.

Quan hệ hai nước có được như hôm nay đă trải qua không ít thăng trầm. Một cơ chế đối thoại chiến lược xuyên Thái B́nh Dương đă h́nh thành. Những khác biệt về văn hóa, lịch sử, tŕnh độ phát triển giữa hai quốc gia dẫn đến những khoảng cách ứng xử trên một số lĩnh vực là điều dễ hiểu và sẽ được trao đổi thẳng thắn để quan hệ hai nước ngày càng năng động hơn.

Chúng ta tin tưởng sâu sắc rằng, tầm nh́n xuyên Thái B́nh Dương vừa được lănh đạo hai nước phác lên định hướng cho việc phát triển quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ trong thời gian tới.

Quốc Chính