(HNM) - Số báo ra ngày 28-5, báo Hànộimới đă đề cập đến những lộn xộn quanh dự án Khu đô thị mới Dương Nội, TP Hà Đông. Đến nay sau một tháng, t́nh h́nh đă tạm yên. 4 đối tượng cầm đầu kích động bà con đă bị tạm giam và khởi tố về hành vi gây rối TTCC và chống người thi hành công vụ. Tuy nhiên, bài học đắt giá về buông lỏng quản lư vẫn c̣n nóng hổi.

Bài 1: Chuyện buồn sau lũy tre làng

Rủ nhau vay “nóng” xây nhà không phép

Đi trên con đường từ TP Hà Đông vào xă Dương Nội những ngày này ai cũng cảm nhận rơ sự hối hả, gấp gáp của nhiều công tŕnh với đủ lối kiến trúc tạp nham mọc trên đất ruộng. Dường như bà con nơi đây đang cố gắng lập một ‘’kỷ lục’’ về quá tŕnh đô thị hóa bằng việc biến những thửa ruộng vốn đă được bàn giao cho một dự án khu đô thị mới cấp quốc gia thành một mớ nhà siêu mỏng, không phép.

Lợi dụng sự thông thoáng về chính sách đền bù, trích lại 10% đất ruộng bị thu hồi với diện tích tối  đa 50m2 để người nông dân chuyển đổi mục đích sử dụng làm dịch vụ, thời gian qua, nhiều nông dân xă Dương Nội đă bị xúi giục, tụ tập gây rối ANTT, rủ nhau xây nhà bừa băi trên diện tích đất công, thách thức chính quyền... Nhiều hộ vướng vào cảnh nợ nần v́ trót “vay nóng” tiền xây dựng những ngôi nhà không phép.

Anh Bùi Văn S. người làng La Dương, chủ nhân một ngôi nhà 2 tầng đang hoàn thiện, lư sự... cùn: “Biết là sai nhưng đă xây rồi th́ chúng tôi sẽ nộp lại tiền chuyển đổi mục đích sử dụng. Số tiền lên đến vài tỷ đồng không trả ngay được th́ chúng tôi trả cả đời chứ sao!”. C̣n người hàng xóm, Nguyễn Văn C. thật thà giăi bày: “Biết bao tiền của tích góp được đều đổ vào đó, chúng tôi cũng xót lắm. Không trước th́ sau cũng sẽ bị cưỡng chế nhưng v́ hoàn cảnh nhà cửa chật chội quá nên thấy nhiều người làm nên nhà tôi cũng làm theo”. Một người dân giấu tên th́ khẳng định bà con đang rất lo lắng và xót xa khi đă bỏ biết bao nhiêu là tiền của cho việc làm sai trái này.

 Tháng 4-2008, UBND TP Hà Đông đă ra quyết định thành lập tổ công tác liên ngành kiểm tra việc sử dụng đất đai tại một số xă trong đó có Dương Nội. Kết luận của tổ công tác liên ngành đă chỉ rơ: Lợi dụng thời điểm “nhạy cảm” chuẩn bị sáp nhập về Hà Nội, một số người dân không chỉ tự ư xây dựng trái phép trên đất công mà c̣n lôi kéo rất nhiều người khác. Họ cho rằng, nhiều người cùng xây th́ chính quyền sẽ không dám cưỡng chế, cùng lắm là phạt vài triệu đồng. Rất nhiều người nhẹ dạ nghe theo lời xúi bẩy đó, có hộ thậm chí không có tiền cũng đi vay nóng với lăi suất cao để cùng nhau xây... Nhưng họ đă nhầm!

Chính quyền thiếu cương quyết, người dân chịu thiệt

Kết quả kiểm tra của tổ công tác liên ngành cũng cho thấy từ lâu UBND xă Dương Nội đă  giao đất công ích cho các HTX nông nghiệp quản lư, và trên cơ sở này HTX lại khoán lại cho các hộ. Đây được xem như nguyên nhân khiến việc chuyển đổi đất công, tự ư xây dựng trở thành “truyền thống” của xă.

Tính từ tháng 3-2006 trở về trước, khi Dương Nội c̣n thuộc huyện Hoài Đức, Hà Tây, toàn xă có 1.286 hộ vi phạm với diện tích là 12,9ha. Đến ngày 23-4-2008 có thêm 198 trường hợp vi phạm với diện tích lên đến 14,88 ha. Từ ngày 24-4 (thời điểm xảy ra khiếu kiện đông người) đến cuối tháng 5-2008 phát sinh thêm 24 trường hợp nữa. Điều đáng trách là mặc dù tổ công tác đă phát hiện ra rất nhiều trường hợp vi phạm nghiêm trọng nhưng chính quyền xă giải quyết không đến nơi đến chốn. 62 trường hợp vi phạm được phát hiện đều đă có quyết định vi phạm hành chính nhưng chưa ra quyết định xử phạt. 39 trường hợp có quyết định xử phạt hành chính nhưng lại chưa có biên bản bàn giao quyết định xử phạt...

Trở lại thời điểm cách đây hơn một tháng, khi ấy t́nh h́nh ANTT xă Dương Nội căng như dây đàn bởi rất nhiều người dân kéo nhau đến trụ sở UBND xă đưa ra những yêu sách vô lư, dường như chính quyền đă không kiểm soát được t́nh h́nh. Sự tiếp tay của một số kẻ xấu luôn đứng sau xúi giục khiến ANTT ở một khu làng nổi tiếng văn hóa chẳng khi nào yên ổn. Ông Nguyễn Trung Sơn, Phó Chủ tịch xă thừa nhận, để xảy ra chuyện là do TP Hà Đông chưa có hướng dẫn cụ thể nên chính quyền xă không biết xoay xở thế nào. Tại cuộc họp sơ kết quư I/2008, thay mặt BCH Đảng bộ xă, Bí thư Đảng ủy Trịnh Bá Nhân đă nhận định: “Chính quyền không hoàn thành được vai tṛ chức trách nhiệm vụ, thiệt tḥi tới quyền lợi chính đáng của nhân dân. Nhiệm vụ tổ chức quản lư điều hành hoạt động của thôn, xóm bị buông lỏng để các phần tử xấu tự tổ chức họp xóm, dùng trống chiêng kích động tập trung nhân dân; một số cán bộ hoang mang, dao động...”

Bảo Hân