Chủ tịch Tôn Đức Thắng vui khai giảng với thầy, tṛ trường cấp 1 Phú Diễn, Hà Nội (tháng 12 năm 1972).

Hôm nay, chúng ta họp mặt tại đây để kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Tôn Đức Thắng (20/8/1888-20/8/2008), nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trưởng ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước Cộng ḥa xă hội chủ nghĩa Việt Nam, người cộng sản kiên cường, người bạn chiến đấu thân thiết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lănh đạo mẫu mực của Đảng, Nhà nước và Mặt trận đoàn kết dân tộc ở nước ta.

Sinh thời, với hơn 70 năm cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xă hội, tên tuổi, sự nghiệp của đồng chí Tôn Đức Thắng gắn liền với lịch sử thắng lợi vẻ vang của cách mạng nước ta trong thế kỷ XX.

Đồng chí Tôn Đức Thắng sinh ngày 20-8-1888 trong một gia đ́nh nông dân ở Cù Lao Ông Hổ, xă Mỹ Ḥa Hưng, tổng Định Thành, tỉnh Long Xuyên, nay là thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang.

Sớm trở thành công nhân và tham gia lănh đạo công nhân đấu tranh từ những thập niên đầu của thế kỷ XX, đồng chí là một trong những chiến sĩ tiên phong của phong trào công nhân ở nước ta và là một trong những người Việt Nam đầu tiên hoạt động ủng hộ nước Nga Xô Viết - nước xă hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.

Năm 1920, đồng chí thành lập và lănh đạo Công hội bí mật ở Sài G̣n, h́nh thức tổ chức đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu sự chuyển biến mới của giai cấp công nhân nước ta từ thời kỳ chưa có tổ chức sang thời kỳ có tổ chức.

Năm 1925, với việc lănh đạo thắng lợi cuộc đấu tranh của công nhân Ba Son, đồng chí đă góp phần mở ra quá tŕnh giai cấp công nhân Việt Nam chuyển từ đấu tranh tự phát lên tự giác.

Năm 1927, gia nhập Hội Việt Nam Thanh niên cách mạng với trọng trách Ủy viên Kỳ bộ Nam bộ, Bí thư Thành bộ Sài G̣n, phụ trách phong trào công nhân, đồng chí đă góp phần tích cực thúc đẩy việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở nước ta, chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho sự ra đời đội tiên phong của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam. Với những sứ mệnh đó, đồng chí Tôn Đức Thắng “là một trong các chiến sĩ lớp đầu của phong trào cộng sản và phong trào giải phóng dân tộc ở nước ta”.

Năm 1929, bị thực dân Pháp bắt, đồng chí đă vượt qua 17 năm đầy ải khốc liệt trong địa ngục trần gian của nhà tù thực dân với tinh thần bất khuất, tỏ rơ khí phách và phẩm chất kiên trung của người cộng sản.

 Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, được trở về đất liền, đồng chí được Đảng và Nhà nước ta tin tưởng giao nhiều trọng trách: Phụ trách Ủy ban Kháng chiến kiêm Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang Nam bộ, Phó Hội trưởng và Hội trưởng Hội Liên Việt, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Vận động thi đua ái quốc, Chủ tịch Mặt trận Liên Việt, Trưởng ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch danh dự Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam... Đồng chí là Ủy viên Hội đồng Ḥa b́nh thế giới, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt - Xô.

Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ cộng ḥa, đồng chí đă cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đưa ngọn cờ độc lập tự do và chủ nghĩa xă hội của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến đích thống nhất của Tổ quốc và trở thành Chủ tịch nước Cộng ḥa xă hội chủ nghĩa Việt Nam. Mặc dù tuổi cao, đồng chí luôn luôn phấn đấu quên ḿnh để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước giao phó.

Suốt đời phấn đấu cho lư tưởng của Đảng, vượt qua mọi thử thách nghiệt ngă trong lao tù đế quốc và sự khốc liệt của chiến tranh, luôn luôn gắn bó với đồng chí, đồng bào, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, v́ tự do, hạnh phúc của nhân dân, đồng chí Tôn Đức Thắng là một chiến sĩ cộng sản kiên trung, một trong những nhà lănh đạo mẫu mực của cách mạng Việt Nam ở thời đại Hồ Chí Minh.

Hơn 30 năm liên tục trực tiếp lănh đạo tổ chức xây dựng, mở rộng, phát triển Mặt trận đoàn kết dân tộc ở nước ta, đồng chí Tôn Đức Thắng đă đóng góp quan trọng và đặc biệt xuất sắc trong việc bồi đắp, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc.

Từ đầu năm 1946, thực hiện chủ trương mở rộng Mặt trận đoàn kết toàn dân vào các thành phần yêu nước chưa tham gia Mặt trận Việt Minh, đồng chí được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta giao nhiệm vụ tổ chức Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam với trọng trách là Phó Hội trưởng. Hội Liên Việt ra đời đă mở rộng Mặt trận đoàn kết dân tộc, góp phần tạo ra hậu thuẫn chính trị to lớn, bảo vệ thắng lợi thành quả của Cách mạng Tháng Tám.

Là người được tin tưởng gánh vác trách nhiệm Hội trưởng Hội Liên Việt sau khi Cụ Hội trưởng Huỳnh Thúc Kháng qua đời (1947), từ năm 1948, thực hiện chủ trương xây dựng một Mặt trận đoàn kết dân tộc ở nước ta nhằm đáp ứng yêu cầu toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đồng chí Tôn Đức Thắng bắt đầu thực hiện nhiệm vụ thống nhất Hội Liên Việt và Mặt trận Việt Minh.

Tháng 3-1951, Mặt trận Liên Việt ra đời trên cơ sở thống nhất Mặt trận Việt Minh và Hội Liên Việt, đồng chí được tín nhiệm làm Chủ tịch Mặt trận Liên Việt. Đây là bước phát triển mới của khối đại đoàn kết dân tộc và là cơ sở chính trị để Đảng ta đưa cuộc kháng chiến trường kỳ sang giai đoạn mới, kết thúc cuộc chiến tranh ái quốc chống thực dân Pháp xâm lược. Chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta ở Điện Biên Phủ năm 1954 là kết quả của sự thống nhất và lớn mạnh không ngừng của các lực lượng cách mạng nước ta, của khối đại đoàn kết dân tộc trong Mặt trận Liên Việt dưới sự lănh đạo của Đảng mà người trực tiếp lănh đạo tổ chức xây dựng và phát triển là đồng chí Tôn Đức Thắng.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, t́nh h́nh, nhiệm vụ mới của cách mạng nước ta ở mỗi miền Nam - Bắc có khác nhau. Tháng 9-1955, Mặt trận Liên Việt được tổ chức thành Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng chí  Tôn Đức Thắng trở thành Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tiếp tục được tín nhiệm giữ trọng trách này qua các Đại hội lần thứ II (1961), lần thứ III (1971) của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Tháng 9-1960, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng, đồng chí Tôn Đức Thắng đă có đóng góp quan trọng trong việc thành lập một Mặt trận đoàn kết dân tộc ở miền Nam với Cương lĩnh thích hợp trên cơ sở Cương lĩnh của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tháng 12-1960, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời với Cương lĩnh đúng đắn đă tạo ra sức mạnh chính trị mới thúc đẩy cách mạng miền Nam phát triển mạnh mẽ.

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, xây dựng một Mặt trận đoàn kết dân tộc cho cả nước là nguyện vọng tha thiết của toàn dân ta và đáp ứng đ̣i hỏi của nhiệm vụ xây dựng Tổ quốc Việt Nam thống nhất. Tháng 2-1977, Đại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam đă thống nhất các tổ chức mặt trận ở nước ta thành Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Với uy tín và những cống hiến xuất sắc trong quá tŕnh xây dựng phát triển khối đại đoàn kết dân tộc, mặc dù tuổi cao, đồng chí Tôn Đức Thắng vẫn được tôn vinh là Chủ tịch danh dự của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho tới khi qua đời (1980).

Đảng ta khẳng định: “Đồng chí là người tiêu biểu nhất cho chính sách đại đoàn kết của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh”.

Hơn 30 năm tận tâm, tận lực giương cao ngọn cờ đại đoàn kết Hồ Chí Minh để lănh đạo tổ chức xây dựng, củng cố, phát triển Mặt trận đoàn kết dân tộc và lănh đạo Nhà nước ta, phát huy cao nhất nội lực của đất nước, góp phần to lớn vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc, đưa Tổ quốc Việt Nam thống nhất tiến lên theo con đường xă hội chủ nghĩa, đồng chí Tôn Đức Thắng không chỉ là một nhà chính trị kiên định, một nhà tổ chức tài năng mà c̣n có những đóng góp quư giá về lư luận, làm sáng tỏ và phong phú tư tưởng Hồ Chí Minh, nhất là trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta.

Nắm vững những nguyên lư cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, luôn khẳng định vai tṛ quyết định của sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, đồng chí Tôn Đức Thắng đă góp phần xử lư và giải quyết thành công trong cả lư luận và thực tiễn mối quan hệ giữa dân tộc - giai cấp, mối quan hệ giữa quyền lợi của dân tộc với lợi ích của bộ phận để xây dựng Mặt trận đoàn kết dân tộc trong cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong cách mạng xă hội chủ nghĩa ở nước ta. Đồng chí lưu ư, Đảng phải nắm bắt và phân tích sâu sắc sự vận động của những điều kiện lịch sử dân tộc và thời đại để làm rơ và xử lư đúng đắn mối quan hệ dân tộc - giai cấp, xác định đúng “những điểm chung cho toàn thể dân tộc” - theo tư tưởng Hồ Chí Minh - trong nội dung các khẩu hiệu chiến lược của cách mạng để tập hợp lực lượng, đoàn kết dân tộc ở mỗi thời kỳ, để định hướng trong tổ chức, xây dựng nhà nước của dân, do dân, v́ dân và trong việc “điều giải một cách hợp lư” mâu thuẫn và quyền lợi giữa các giai cấp... nhằm phát huy tối đa sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đại đoàn kết của dân tộc ta.

Tổng kết từ thực tế, đồng chí đă chỉ ra rằng: “Không phải như một số đồng chí hiểu lầm rằng công tác mặt trận do ngành mặt trận chuyên trách, mà trái lại, toàn Đảng phải chăm lo”. Đồng chí khẳng định: Trong công tác mặt trận phải “nêu cao sự lănh đạo của Đảng”, phải nắm vững nguyên tắc “Quyền lănh đạo của Đảng quyết không thể chia sẻ cho ai, quyết không thể làm lu mờ được”.

Đồng chí Tôn Đức Thắng khẳng định: Vấn đề hàng đầu để đoàn kết toàn dân là phải đoàn kết từ trong nội bộ Đảng và sự đoàn kết đó không chỉ là sự thống nhất tư tưởng, hành động trong thực hiện đường lối của Đảng mà c̣n là t́nh cảm tôn trọng, yêu mến, giúp đỡ lẫn nhau giữa những người  đảng viên cộng sản. Theo đồng chí, “phương pháp duy nhất giúp ta thành tựu ư muốn ấy là tự chỉ trích và thân ái chỉ trích bạn ḿnh”.

Đồng chí lưu ư rằng, trong công tác mặt trận, “Đảng ta cần phải liên hệ tốt với quần chúng, cần phải đoàn kết chung quanh Đảng các giai cấp, các tầng lớp nhân dân cách mạng” và, cùng với việc đề ra đường lối, chính sách đúng, Đảng phải có phương thức, lề lối làm việc dân chủ để mọi thành viên trong mặt trận đều được bàn bạc nhất trí nhằm thống nhất hành động chung. Theo đồng chí, “Đối với những công việc chung, chúng ta cần bàn bạc dân chủ với người ngoài Đảng, lắng nghe ư kiến của họ. Ư kiến đúng chúng ta hoan nghênh, ư kiến sai chúng ta giải thích và chúng ta thực hiện phương pháp thân ái, tự phê b́nh trong nội bộ Mặt trận”. Phải nắm vững nguyên tắc: “Đối với bạn đồng minh, phải vừa đoàn kết, đoàn kết để giữ vững mặt trận cách mạng, đấu tranh để đi đến đoàn kết cao hơn, không thể đoàn kết một chiều, thủ tiêu đấu tranh, cũng không thể đấu tranh vô nguyên tắc ảnh hưởng đến đoàn kết” nhưng phải “tiến hành đấu tranh trong nội bộ mặt trận một cách có lợi, có lư, có chừng mực để chĩa mũi nhọn vào bọn đế quốc xâm lược”.

Do vậy, Đảng phải không ngừng nâng cao trí tuệ, hoàn thiện sự lănh đạo của ḿnh để xứng đáng là người lănh đạo chính trị đối với xă hội, lănh đạo khối đại đoàn kết dân tộc, xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân.

Đó là tư tưởng và cũng là những bài học có tính thời sự hết sức quư báu mà đồng chí Tôn Đức Thắng để lại cho chúng ta.

Nhớ về đồng chí Tôn Đức Thắng, Đảng ta, nhân dân ta không chỉ kính trọng phẩm chất chính trị, tài năng tổ chức và năng lực trí tuệ cao của một nhà lănh đạo, mà c̣n khâm phục, tin tưởng, yêu mến một nhân cách lớn có đầy đủ phẩm chất để quy tụ, đoàn kết và lănh đạo toàn thể nhân dân.

Đó là phẩm chất của “một nhà yêu nước vĩ đại, người cộng sản kiên cường, mẫu mực, người lănh đạo quư mến của giai cấp công nhân và nhân dân các dân tộc ở nước ta, người bạn chiến đấu thân thiết của Chủ tịch Hồ Chí Minh” đă hiến dâng trọn đời tranh đấu cho độc lập của dân tộc, cho nhân dân tự do và phấn đấu v́ hạnh phúc của mỗi con người Việt Nam.

Đó là nghị lực kiên cường, tinh thần quả cảm, là ḷng tin vững chắc vào sự nghiệp của Đảng, của cách mạng để vượt qua sự khốc liệt của ngục tù đế quốc, của chiến tranh cũng như những cam go, phức tạp của công cuộc xây dựng xă hội mới chưa có tiền lệ, tất cả v́ độc lập dân tộc, v́ chủ nghĩa xă hội, v́ tự do, hạnh phúc của nhân dân Việt Nam.

Đó là tấm gương tận tụy và hoàn thành với trách nhiệm cao mọi nhiệm vụ trong xây dựng và lănh đạo khối đại đoàn kết dân tộc, trong xây dựng và lănh đạo nhà nước, trong tổ chức nhân dân thi đua thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Đó là tấm gương thực hành đạo đức cần kiệm cho nước, cho dân; tấm gương khiêm tốn, giản dị, liêm khiết, trung thực, chân thành, ghét thói xu nịnh, cơ hội, bè phái; tấm gương nói ít làm nhiều, luôn chí công vô tư và đặt lợi ích của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết.

Đó là một kiểu mẫu nhà lănh đạo - người đầy tớ thật trung thành của nhân dân như Chủ tịch Hồ Chí Minh đă khẳng định: “Đồng chí Tôn Đức Thắng là một gương mẫu đạo đức cách mạng: suốt đời cần, kiệm, liêm, chính; suốt đời hết ḷng, hết sức phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân”.

Từ lúc bị giam cầm trong lao tù thực dân đến khi giữ những trọng trách cao của Đảng và Nhà nước, đồng chí luôn dành tất cả t́nh cảm cho đồng chí, đồng bào và sẵn ḷng chia sẻ những khó khăn với tất cả mọi người.

Là người chiến sĩ hết sức trung thành của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, đă suốt đời phấn đấu, chăm lo cho sự phát triển t́nh đoàn kết chiến đấu và t́nh hữu nghị giữa nhân dân ta với nhân dân các nước xă hội chủ nghĩa và phát triển t́nh hữu nghị với các dân tộc trên thế giới, v́ lợi ích của sự nghiệp ḥa b́nh, độc lập, dân chủ và chủ nghĩa xă hội. Đồng chí đă có những đóng góp to lớn vào việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh quốc tế và thời đại. Kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế trong sáng, đồng chí là người chiến sĩ quốc tế được nhân dân thế giới kính trọng. Đồng chí Tôn Đức Thắng là người đầu tiên thay mặt Đảng ta chính thức chỉ ra những giá trị to lớn và sự cần thiết của việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ năm 1951, trên diễn đàn của Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng, đồng chí đă kêu gọi: “Toàn Đảng hăy ra sức học tập đường lối chính trị, tác phong và đạo đức cách mạng của Hồ Chủ tịch” và đă chỉ ra rằng “sự học tập ấy là điều kiện tiên quyết làm cho Đảng mạnh và làm cho cách mạng đi mau đến thắng lợi hoàn toàn”.

Đồng chí cũng là một mẫu mực đă làm cho lời kêu gọi đó trở thành hiện thực trong đời sống và hoạt động của ḿnh, của Đảng và của dân tộc ta.

Đó là một nhân cách lớn, cao thượng và trong sáng, một tấm gương để chúng ta và các thế hệ mai sau măi măi tôn vinh và học tập.

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Tôn Đức Thắng, chúng ta tưởng nhớ đến một người bạn thân thiết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người chiến sĩ cộng sản kiên cường, một nhà lănh đạo mẫu mực của Đảng và của dân tộc đă hiến dâng cả cuộc đời cho độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xă hội, người tiêu biểu nhất thực hiện tư tưởng và kế tục xứng đáng trọng trách của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lănh đạo đất nước.

Đây cũng là dịp để chúng ta học tập, làm theo tính tiên phong và tinh thần trách nhiệm quên ḿnh trước nhiệm vụ của Đảng v́ Tổ quốc, v́ nhân dân của một người chiến sĩ cộng sản kiên cường; học tập và làm theo một nhà lănh đạo chính trị kiểu Hồ Chí Minh “đoàn kết và thanh khiết”; học tập và làm theo một nhà thực hành đạo đức cách mạng, nói đi đôi với làm, nhân hậu và chính trực - đồng chí Tôn Đức Thắng.

Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lănh đạo đă giành được những thắng lợi to lớn, có ư nghĩa lịch sử, nhưng cũng xuất hiện nhiều nguy cơ và thách thức mới. Noi gương những anh hùng đă mở lối tới độc lập, tự do và hạnh phúc cho dân tộc, học tập và làm theo tấm gương đồng chí Tôn Đức Thắng, chúng ta phải nêu cao hơn nữa trách nhiệm của ḿnh trước vận mệnh của dân tộc và của Đảng, tăng cường đoàn kết, quyết tâm phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng đă đề ra. Trước mắt, chúng ta phải “tập trung đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, triệt để tiết kiệm trong sản xuất và tiêu dùng, thực hiện đồng bộ các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xă hội và tăng trưởng bền vững; chăm lo đời sống nhân dân, nhất là các gia đ́nh thương binh, liệt sĩ, người có công, có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, nông dân các địa phương nghèo, công nhân các khu công nghiệp; đẩy mạnh phong trào hành động cách mạng sôi nổi lập thành tích chào mừng Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế - xă hội năm 2008, tạo đà vững chắc cho các năm tiếp theo”.

Toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta phải đẩy mạnh hơn nữa cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh, noi gương Chủ tịch Tôn Đức Thắng, quyết phấn đấu đưa sự nghiệp đổi mới v́ dân giàu, nước mạnh, xă hội công bằng, dân chủ, văn minh đến thắng lợi.

Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm.

Nước Cộng ḥa xă hội chủ nghĩa Việt Nam muôn năm.

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống măi trong sự nghiệp của chúng ta.