(HNM) - Dư luận xă hội đặc biệt quan tâm tới thông tin Chính phủ chỉ đạo chọn 4 thành phố trực thuộc trung ương và 6 tỉnh để thí điểm không tổ chức HĐND cấp huyện, quận, phường và 500 xă thí điểm nhân dân bầu chủ tịch UBND xă.

Đây thực sự là bước đột phá trong đổi mới tư duy, tầm nh́n, hành động và là bước tiến lớn trong thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Điều này không chỉ tạo cơ hội để người dân được trực tiếp lựa chọn cho ḿnh vị chủ tịch có đủ năng lực, uy tín, đạo đức mà c̣n nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chức hành chính và củng cố mối quan hệ Nhà nước- công dân.

Vấn đề đặt ra ở đây là: V́ sao phải thí điểm? Điều ǵ cần quan tâm khi thực hiện?

Thứ nhất, dân bầu trực tiếp chủ tịch xă. Có thể nói, trên thế giới, cơ chế bầu trực tiếp là phổ biến. Nước ta cũng đă thực hiện cơ chế dân trực tiếp bầu chức danh trưởng thôn. Năm 2006, MTTQ cấp cơ sở cũng đă tổ chức lấy tín nhiệm đối với chức danh do HĐND xă bầu. Đây là sự thay đổi lớn về cách làm. Trong thực tế, Luật Tổ chức HĐND và UBND hiện hành đă quy định UBND do HĐND cùng cấp bầu và được UBND cấp trên trực tiếp phê chuẩn; tuy nhiên, mối quan hệ trực thuộc này phần nào làm ảnh hưởng tới sự chủ động, sáng tạo của UBND xă. Do vậy, việc áp dụng cơ chế dân bầu trực tiếp chủ tịch UBND xă vừa bảo đảm dân chủ trực tiếp, vừa nâng cao chất lượng hoạt động của thiết chế ủy ban - là một tất yếu trên con đường dân chủ hóa đất nước. Thay v́ dân chủ đại diện, nay là dân chủ trực tiếp - cơ chế này phù hợp với tiến tŕnh vận hành của nền hành chính công.

Thứ hai, việc lựa chọn 4 thành phố trực thuộc TƯ và 6 tỉnh để thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường là cần thiết. Bởi từ trước đến nay, người dân không trực tiếp đi bầu các cấp chính quyền. Trước sự đổi mới mang tính đột phá về cơ cấu và tổ chức, cần sự nh́n nhận một cách tổng thể, có lộ tŕnh xây dựng khung pháp lư và cần thiết phải lựa chọn những nơi cấp ủy mạnh, dân chủ bảo đảm, tŕnh độ dân trí cao, nhận thức chính trị tốt để thí điểm mới đạt kết quả tốt. Trên cơ sở thí điểm là để rút kinh nghiệm, tiến tới phổ cập. Quy tŕnh bầu cũng cần được tiến hành một cách nghiêm túc, khách quan theo các bước cụ thể, chặt chẽ, tập trung dưới sự lănh đạo của cấp ủy Đảng; coi trọng dân chủ trong cấp ủy và hiệp thương dân chủ trong Mặt trận. Có thể nói đây là sự đ̣i hỏi theo xu thế phát triển tất yếu để làm cho Nhà nước gần dân, giải quyết hiệu quả, sát thực những vấn đề mà cuộc sống đặt ra để phục vụ nhân dân tốt hơn. Từ đây, người dân càng có trách nhiệm cao với lá phiếu bầu của ḿnh, bởi nó liên quan trực tiếp đến cuộc sống của chính bản thân họ. C̣n người được dân bầu chọn càng phải nhận thức rơ hơn trách nhiệm của ḿnh: Không phải làm quan cách mạng mà là công bộc của dân; không phải nhà nước cai trị mà là nhà nước phục vụ. Đó là Nhà nước của dân, do dân, v́ dân. Đó là biểu hiện sống động nhất về đường lối xây dựng Nhà nước của Đảng ta.  

Để có sự chọn lựa tốt nhất trong bầu cử trực tiếp, th́ vấn đề quan tâm hàng đầu là phải chuẩn bị thật tốt về nhân sự. Điều này đ̣i hỏi cấp ủy Đảng phải có cách nh́n đúng trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng chuẩn về tŕnh độ, năng lực công tác và đặc biệt là cái tâm khi gánh vác công việc của dân.

Bằng Giang