Lời ṭa soạn: Mừng Đại tướng Vơ Nguyên Giáp tṛn 97 tuổi (25/8/1911 - 25/8/2008), những ngày qua, với t́nh cảm trân trọng đặc biệt, các đồng chí Tổng bí thư Nông Đức Mạnh; Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị; Bộ trưởng Bộ Quốc pḥng Phùng Quang Thanh... cùng nhiều đoàn đại biểu các cấp, các ngành, các địa phương trong cả nước và bạn bè quốc tế đă đến kính chúc Đại tướng trường thọ, măi là tấm gương sáng của vị Tổng Tư lệnh, người anh cả của QĐND Việt Nam... Nhân dịp này, báo Hànộimới xin giới thiệu tới bạn đọc bài viết về Đại tướng Vơ Nguyên Giáp - vị Tướng thiên tài của Việt Nam và thế giới.

Việt Nam có hai trận Điện Biên Phủ. Một ở Điện Biên Phủ và một trên bầu trời Hà Nội… Hai trận Điện Biên Phủ chấn động địa cầu đó đều gắn với tên tuổi một vị Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam - Đại tướng Vơ Nguyên Giáp.

Sinh nhật lần thứ 97 của ông, chúng ta nhớ về những quyết định mang ư nghĩa lịch sử của một thiên tài quân sự, một nhăn quan chiến lược tinh tường, một tư duy sáng tạo…

Nhân chuyến thăm chính thức nước ta trong những ngày đầu tháng 8-2008, Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ Pa-xcan Ku-sơ-panh đến thăm Đại tướng Vơ Nguyên Giáp tại nhà riêng

Điện Biên Phủ  tháng 1- 1954…

Điểm quyết chiến chiến lược đă được chọn. Pháo đă được kéo vào trận địa. Phương án tiến công  đă thông qua. Trận đánh quyết định sắp bắt đầu…

Sáng 26-1-1954, các sĩ quan giúp việc cho Đại tướng Tổng tư lệnh gặp ông nghiên cứu bản đồ với một nắm ngải cứu quấn trên đầu. Ông giải thích: Mười một ngày qua tôi suy nghĩ rất nhiều, đêm qua tôi không ngủ được. Chiều nay trận đánh sẽ bắt đầu nhưng những yếu tố chắc thắng th́ quân ta chưa hoàn toàn nắm được…

Ông mời cố vấn Vi Quốc Thanh sang họp gấp và trong buổi sáng hôm đó cố vấn Vi Quốc Thanh được nghe một quyết định quan trọng của Tổng tư lệnh:

Theo tôi nếu đánh theo kế hoạch cũ (đánh nhanh thắng nhanh trong ba đêm hai ngày, tập trung hỏa lực tiêu diệt máy bay và pháo binh địch ngay trong đêm đầu tiên…- NV) th́ sẽ thất bại…

Dựa trên tất cả những thông tin thu được về địch và t́nh h́nh thực tế của ta,  Đại tướng đă có một quyết định quan trọng gây sửng sốt cho cả Bộ chỉ huy Chiến dịch và Đoàn cố vấn Trung Quốc: Kéo pháo ra, thu quân về vị trí tập kết, chuẩn bị lại theo phương châm “đánh chắc, tiến chắc”.

Sau này Đại tướng cho rằng đây là quyết định khó khăn nhất trong đời cầm quân của ḿnh. Nhiều ư kiến trong cuộc họp Đảng ủy mặt trận hơn nửa giờ sau đó vẫn nghiêng về quyết tâm đánh nhanh thắng nhanh. Nhưng lư lẽ của vị Tổng tư lệnh dựa trên nguyên tắc cao nhất là “đánh chắc thắng” đă thuyết phục được những vị tướng khác đi đến nhất trí với phương án mới.

Đó là lúc 11giờ trưa ngày 26-1-1954, chỉ vài giờ trước khi bộ đội ta nổ súng.

Trước khi tiễn Đại tướng Vơ Nguyên Giáp đi chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ, Bác Hồ đă giao nhiệm vụ: “Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh”. Đại tướng tâm niệm điều này, cùng với tinh thần trách nhiệm trước nhiệm vụ c̣n là trách nhiệm cao nhất trước sinh mệnh hàng vạn cán bộ chiến sĩ thân yêu của ông…

Sau khi nhận thư hỏa tốc kư tên “Hưng” (Bí danh của Đại tướng) gửi ngày 30-1-1954, Bác Hồ và Bộ Chính trị ở Việt Bắc đă đồng thuận ngay với những phân tích sắc sảo của vị tướng nơi biên ải.

Trước trận quyết chiến chiến lược, ḷng tin của nhân dân, của Đảng đă được đặt đúng chỗ. Nhăn quan chiến lược tinh tường, luôn giữ chắc mục tiêu chiến lược nhưng không giáo điều, không tư duy theo những “đường ṃn” mà luôn suy nghĩ độc lập và sáng tạo đă dẫn Đại tướng đến quyết định quan trọng đó.

Chính quyết định quan trọng này đă định đoạt vận mệnh tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Hà Nội mùa đông 1972…

Sau bốn năm rưỡi thương lượng ṿng vo ở Hội nghị Pari, Mỹ vẫn toan tính dùng “con ngáo ộp” trong canh bạc cuối cùng trên bầu trời Hà Nội.

Đúng như dự đoán của Bác Hồ “Mỹ chỉ chịu thua trên bầu trời Hà Nội…”, Đại tướng Vơ Nguyên Giáp cùng Bộ Tổng tư lệnh, Bộ Tổng tham mưu dự kiến trước cho những phương án thua trên bầu trời Hà Nội của không quân Mỹ.

Từ rất sớm bộ đội ra đa, tên lửa của ta đă luyện tập các phương án phát hiện và đánh B52 bảo vệ Hà Nội, Hải Pḥng. Tháng 5-1972, Đại tướng Vơ Nguyên Giáp bất ngờ nêu câu hỏi với các cán bộ tham mưu tác chiến của quân chủng pḥng không: “Tỷ lệ B52 bị bắn rơi mức độ nào th́ Nhà Trắng rung chuyển, mức độ nào th́ Mỹ không chịu nổi, phải thua ?”.

Cho đến lúc đó những phương án đánh B52 trên bầu trời Hà Nội, Hải Pḥng đều đă có những yêu cầu về hiệu suất chiến đấu từng trận, từng ngày nhưng chưa nói đến chỉ tiêu về tỷ lệ bắn rơi B52… chính Đại tướng Tổng tư lệnh đă phát hiện ra thiếu sót đó.

Sau mấy tuần vật lộn với những  con số, câu trả lời đă được đưa ra:

- N1-tỷ lệ Mỹ chịu đựng được - là 1-2% (trên tổng số B52 tham chiến của Mỹ).

-  N2 - tỷ lệ làm Nhà Trắng rung chuyển - là 6 - 7%.

-  N3 - tỷ lệ buộc Mỹ thua cuộc - là trên 10%.

Câu hỏi tiếp theo của Tổng tư lệnh với Quân chủng Pḥng không là: Quân chủng chọn tỷ lệ nào ?

Câu trả lời lần này có ngay lập tức: Chúng tôi loại trừ N1, quyết tâm đạt N2 và vươn tới N3.

Đại tướng chỉ thị ngay: Muốn vậy quân chủng phải làm tốt hai việc: Khẩn trương hoàn thành kế hoạch đánh B52 bảo vệ Hà Nội, Hải Pḥng để dựa vào đó hoàn tất mọi công tác chuẩn bị; Gấp rút hoàn chỉnh các tài liệu về cách đánh B52 để lấy đó mà huấn luyện cho bộ đội thật thành thạo.

Quân chủng Pḥng không đă thực hiện xuất sắc chỉ thị đó, hoàn thành vượt mức chỉ tiêu N3. Trong 12 ngày đêm mùa đông năm đó, 34 chiếc B52 đă bị bắn hạ, tỷ lệ là 17,6% (34/193). Hà Nội góp công trong đó 23 chiếc và đă làm nên một Điện Biên Phủ trên không lừng lẫy địa cầu…

Chỉ vài giờ sau khi chiếc B52 đầu tiên rơi trên cánh đồng Phù Lỗ, anh Văn đă gửi điện chúc mừng Đoàn tên lửa Thành Loa. Đêm 22-12, tự vệ Thủ đô bắn rơi chiếc F111 cánh cụp cánh x̣e đầu tiên. Ngay sáng hôm sau anh Văn đến tận trận địa chia vui và kịp thời động viên các chiến sĩ… 

Sự chỉ đạo sát sao, sáng suốt và những t́nh cảm nồng ấm của anh Văn đă cùng quân và dân Hà Nội làm nên kỳ tích đó.

Đại tướng Vơ Nguyên Giáp đă sống với nhiều mùa đông Hà Nội.

Mùa đông 1946, ông cùng với quân dân Hà Nội ra đi bắt đầu cuộc kháng chiến, để lại đô thành nghi ngút cháy sau lưng…

Mùa đông Điện Biên Phủ trên không ở Hà Nội, ông cùng với quân dân Hà Nội đặt dấu chấm hết cho cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam…

Hôm nay vị Tổng tư lệnh thân yêu đó c̣n nhiều trăn trở với Hà Nội, v́ Hà Nội…

Ngô Nguyễn Thiên An