Các doanh nghiệp cần quan tâm đến việc nâng cao năng suất lao động và cải thiện đời sống cho công nhân để hạn chế t́nh trạng đ́nh công. Ảnh: Nguyệt Ánh

(HNM) - Theo thống kê chưa đầy đủ của Tổng LĐLĐ Việt Nam, từ đầu năm đến nay, cả nước có khoảng gần 400 cuộc đ́nh công, ngừng việc tập thể. Trong khi đó, năm 2006  có 387 vụ và năm 2007 có 541 vụ.

Đáng chú ư, tất cả đều là tự phát, không đúng thủ tục, tŕnh tự, không do Công đoàn lănh đạo và đều có chung nguyên nhân đ̣i lợi ích, tăng lương, phụ cấp, để bảo đảm cuộc sống... 

Những “cơn sốt”  đ́nh công

Gần đây, khu vực phía Nam liên tục xảy ra hàng chục cuộc đ́nh công tự phát với quy mô từ hàng chục cho đến hàng chục ngh́n công nhân lao động (CNLĐ). Điển h́nh như vụ đ́nh công vào ngày 26-7 của gần 14 ngh́n công nhân Công ty Hwa Seung Vina tại KCN Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, hoặc vụ ngừng việc tập thể của khoảng 10 ngh́n CNLĐ của Công ty Shyang Hung Cheng Industrial tại cụm sản xuất An Thạnh, Thuận An, B́nh Dương. Hầu hết các cuộc đ́nh công đều có chung nguyên nhân là đ̣i tăng phụ cấp từ 100 đến 300 ngh́n đồng/người/tháng v́ mức lương trung b́nh một công nhân chỉ từ 1 đến 1,2 triệu đồng, không đủ chi trả cho các nhu cầu thiết yếu của cuộc sống.

Tuy không diễn ra “rầm rộ” với tần suất lớn như ở khu vực phía Nam, nhưng kể từ trung tuần tháng 7 đến nay, ở khu vực Hà Nội cũng đă xuất hiện 3 vụ đ́nh công, trong đó có hai doanh nghiệp vận tải taxi v́ lư do giá nhiên liệu tăng khiến cho chủ DN áp dụng mức khoán mới, làm giảm đáng kể phần thu nhập của NLĐ. Ngày 12-8 tại KCN Phú Nghĩa, xă Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ, gần 2 ngh́n công nhân của một công ty sản xuất đồ chơi cũng đă ngừng việc v́ mức lương họ được hưởng quá thấp (800 ngh́n đồng/người/tháng), tiền phụ cấp ăn trưa cũng quá “ít” chỉ 5 ngh́n đồng/người/bữa. Tháng 6 vừa qua, khi các mặt hàng rục rịch tăng giá, tại KCN Thăng Long (Đông Anh, Hà Nội) cũng đă diễn ra 13 vụ đ́nh công với nguyên nhân cơ bản xoay quanh chuyện “cơm áo gạo tiền”.

Tại một khu nhà trọ ở đội 7, thôn Bầu, xă Kim Chung (Đông Anh), chúng tôi chứng kiến cuộc sống sinh hoạt vô cùng đạm bạc của công nhân Nguyễn Thị Khương (ở tỉnh Ḥa B́nh), công nhân Công ty HOYA vốn của Nhật Bản, đóng tại KCN Thăng Long cho biết, với mức lương 1,1 triệu đồng/ tháng, Khương phải tằn tiện chi tiêu, v́ tiền thuê nhà, điện nước mỗi tháng đă “ngốn” hết gần 300 ngh́n. Do đó, mỗi bữa chị chỉ dám ăn không quá 6 ngh́n đồng và không dám mơ đến việc mua một chiếc xe máy v́ có xe cũng không đủ tiền đổ xăng...

Cần bảo đảm đời sống NLĐ

Theo ông Phạm Minh Huân, Vụ trưởng Vụ Tiền lương - Tiền công Bộ LĐ-TB-XH, từ năm 2006 đến nay, cả nước có gần 1.400 vụ đ́nh công, con số này tăng lên mỗi năm và đều là tự phát. Phần lớn các cuộc đ́nh công đều đ̣i hỏi lợi ích chứ không yêu cầu về quyền như trước đây. Riêng năm 2007, trong hơn 800 yêu cầu của công nhân đưa ra từ các cuộc đ́nh công, có tới 571 yêu cầu về lợi ích. Nhiều chủ DN đổ lỗi đ́nh công tự phát là do công nhân thiếu hiểu biết pháp luật th́ chính họ lại chưa tạo điều kiện cho việc tuyên truyền pháp luật, v́  không muốn NLĐ hiểu biết rơ những lợi ích mà họ có quyền yêu cầu DN phải thực hiện. 

Bà Nguyễn Lan Hương - Phó Viện trưởng Viện Khoa học lao động và xă hội (Bộ LĐ-TB-XH ) cho rằng, cái gốc để giải quyết đ́nh công là phải nâng cao được năng suất lao động, cải thiện đời sống NLĐ. Cần sớm hoàn thiện pháp luật lao động, phù hợp với t́nh h́nh thực tế, tăng cường sử dụng công cụ pháp luật thay v́ áp dụng biện pháp hành chính vốn rất phổ biến nhưng không hiệu quả như hiện nay...

Kiều Oanh