Học sinh trường Cán Tỷ vui mừng chia nhau từng quyển sách, quyển vở do Mạng lưới Ấm áp t́nh thương và Quỹ “Trái tim nhân ái” tặng.

(HNM) - Đă vài lần, tôi đến với Quản Bạ (Hà Giang), và lần nào cũng vậy, trong tôi luôn có một cảm nhận: Quản Bạ đẹp nhưng... nghèo. Đẹp hùng vĩ. Nghèo đến nao ḷng

Lần này, ấn tượng ấy vẫn vẹn nguyên khi chúng tôi, những người thực hiện chương tŕnh Quỹ Trái tim nhân ái của báo  Hànộimới cùng với quà của mạng lưới ấm áp t́nh thương đến với đồng bào nghèo của vùng đất trên đá, trong đá này.

Đường lên Cổng Trời

4 giờ sáng, đoàn xe của Quỹ Trái tim nhân ái cùng hàng hóa do các thành viên của mạng lưới Ấm áp t́nh thương tặng đồng bào nghèo ở huyện Quản Bạ (Hà Giang) khởi hành từ Hà Nội. Và hơn 3 giờ chiều, chúng tôi có mặt ở thị xă Hà Giang. Nhưng từ Hà Giang lên Cổng Trời gần 60km th́ khác. Chiếc xe tải cơng gần 10 tấn quần áo, chăn màn, mỳ tôm, muối, đường sữa, sách vở, bút... trị giá gần 60 triệu đồng lặc lè leo từng đoạn dốc. Liên tục những đoạn đường gấp tay áo. Có đoạn, vách núi dựng đứng một bên, c̣n một bên, dưới độ sâu hàng trăm mét là ḍng sông Tráng Ḱm, nước đỏ quạch, đang mùa chảy xiết. Thi thoảng, chúng tôi lại phải chật vật lách qua những đoạn sạt lở.

Khi chúng tôi đi được phần ba đường lên Cổng Trời th́ trời đă sầm sập tối, mưa nặng hạt khiến chuyến đi thêm phần trắc trở. Gần 8 giờ tối, chúng tôi mới đến điểm tập kết, xă Cán Tỷ, sau hơn 4 tiếng đồng hồ thấp thỏm trên đường. Bác tài được một phen lè lưỡi lắc đầu.

Ấm ḷng thầy cô

Trường tiểu học Cán Tỷ (xă Cán Tỷ, Quản Bạ) với 3 điểm trường nằm dọc theo sông Tráng Ḱm và 5 điểm trường chót vót ở các ḷng chảo trên đỉnh núi. Năm điểm trường này là Pờ Chúa Lủng, Sả Cán Tỷ, Sủa Cán Tỷ, Sả Lùng Vái, Sủa Lùng Vái. Mỗi điểm trường như vậy có 30 học sinh con em đồng bào H’Mông.

Từ điểm trường chính dưới xă lên đến 5 điểm trường trên non này, có hai lối đi. Một lối có thể đi bằng xe máy kết hợp với cuốc bộ, dài 13km. Nhưng giờ đang là mùa mưa. Sáng, chiều Cán Tỷ dầm dề trong mưa. Đường ướt nhoẹt, xe máy không thể đi mà đi bộ vừa xa vừa vất vả. Một lối đi khác là trèo theo các đường dích dắc ṿng quanh núi. Nhưng để trèo ngược lên theo con đường dài khoảng 7km này, các thầy giáo bền sức, quen chân cũng phải mất khoảng 4-6 giờ đồng hồ. Thầy Cao Quyết, hiệu trưởng trường tiểu học Cán Tỷ bảo:- Cả trường có hơn 40 giáo viên th́ 30 thầy, cô cắm trên 5 điểm trường này. Đầu tuần họ trèo lên, cuối tuần mới xuống.

Buổi tối, khi chúng tôi có mặt tại trường Cán Tỷ th́ các thầy cô giáo trong 10 ngôi nhà tập thể đă tập trung, chờ sẵn. Cả đám trẻ học bán trú ở ngay tại trường cũng háo hức lắm. Thầy hiệu trưởng Cao Quyết kể, không chỉ cán bộ xă mà đích thân các thầy, các cô phải đến từng nhà giải thích cho đồng bào hiểu, động viên họ cho con đi học.

Họ ở vất vả và họ kiếm sống cũng cực nhọc nên hầu như không ai để ư đến chuyện cho con đến trường, mặc dù cho con đi học không phải đóng góp một khoản ǵ. Hơn thế, lại được nhà nước trợ cấp tiền ăn cho học sinh bán trú, mỗi tháng 140.000 đ. Ấy thế mà mỗi độ chuẩn bị khai giảng năm học mới, nhà trường lại phải tổ chức mít tinh, tuyên truyền để vận động người dân đưa trẻ đến trường. Năm nay, có đoàn công tác của Quỹ Trái tim nhân ái (báo Hànộimới) và mạng lưới Ấm áp t́nh thương nên không khí có vẻ tấp nập hơn.

Lâu lắm học sinh ở trường Cán Tỷ mới có một buổi xem ti vi tập thể như thế này.

Ấm ḷng dân bản

Xă Cán Tỷ có 8 bản, rộng 4.100ha, với 740 hộ, 4.100 khẩu. 100% dân trong xă là đồng bào H’Mông. Phó chủ tịch xă Cán Tỷ, Phan Thông Quyết, người dân tộc Pú Y, mới 30 tuổi, có lẽ thuộc lớp cán bộ xă trẻ nhất từ trước đến nay. Quyết là cán bộ tăng cường. Anh bảo, cái khổ nhất là đả thông tư tưởng cho đồng bào. Như tất cả những xă vùng cao khác, hoạt động kinh tế chủ yếu của bà con chỉ là trồng trọt và chăn nuôi.

Nhưng cái sự trồng trọt, chăn nuôi ở đây chỉ mang tính tranh thủ. Tranh thủ từng thửa đất giữa vùng núi đá. Và tranh thủ lúc thời tiết thuận lợi. Cái nghèo đeo bám đồng bào từ nhiều năm nay. Cán Tỷ c̣n đỡ, chứ Quản Bạ, Đông Hà c̣n khó hơn gấp nhiều lần. Bà con bảo, bà con sung sướng lắm khi được nhận quần áo, ḿ tôm... của Quỹ Trái tim nhân ái báo Hànộimới và mạng lưới Ấm áp t́nh thương.

Trong bữa cơm tối vùng cao trước buổi chia tay, theo lệ của người Cán Tỷ, của người vùng cao, Phó chủ tịch Quyết rưng rưng nâng chén rượu đầy thay mặt bà con trong xă cảm ơn tấm ḷng của những người thực hiện chương tŕnh của Quỹ Trái tim nhân ái và các thành viên của mạng lưới Ấm áp t́nh thương. Cán bộ Quyết bảo rằng bà con dân bản sẽ không bao giờ quên được nghĩa cử này. Và chúng tôi cũng không bao giờ quên được nơi này, nghèo khó mà chan chứa t́nh người.

Bảo Chân - Trung Nguyên