Đóng bao phân bón tại Cty Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao (TCty Hóa chất Việt Nam). Ảnh: PA

(HNM) - Mặc dù chưa phải là tháng cao điểm về tiêu thụ phân bón do c̣n cách khá xa vụ Đông Xuân 2007-2008, nhưng từ đầu tháng 9 đến nay, t́nh trạng đầu cơ, tranh mua, tranh bán đă xảy ra tại nhiều địa phương, tạo hiện tượng “sốt” ảo phân bón, gây thiệt hại cho nông dân. Được biết, TCty Hóa chất Việt Nam (VINACHEM) và Hiệp hội Phân bón đang triển khai nhiều giải pháp nhằm b́nh ổn “cung” phân bón cho vụ Đông Xuân 2007-2008.

Với các loại phân bón như supe lân, lân nung chảy, NPK, phân hữu cơ vi sinh..., các doanh nghiệp (DN) sản xuất phân bón trong nước, mà ṇng cốt là DN thuộc VINACHEM hoàn toàn có đủ năng lực sản xuất, đáp ứng nhu cầu cho vụ Đông Xuân 2007-2008. Các đại lư phân bón trên cả nước cũng đang chuẩn bị tập kết nhiều chủng loại phân bón, tập trung nhân lực để bảo đảm phân bón sản xuất ra được phân phối kịp thời đến nông dân.

Với phân đạm urê, mặt hàng thường có biến động lớn, Hiệp hội Phân bón cùng các DN đă sớm tính toán được nhu cầu cho vụ Đông Xuân để chủ động lập kế hoạch sản xuất và nhập khẩu. Theo dự báo, nhu cầu phân urê cho vụ Đông Xuân tới chỉ ở mức 750.000 tấn, thấp hơn so với mọi năm do việc giảm dần thói quen sử dụng phân đơn, nhất là phân urê, để chuyển sang sử dụng các loại phân bón tổng hợp NPK, phân vi sinh... được sản xuất trong nước với giá cả hợp lư và hiệu quả.

Vụ Hè Thu 2007, với sự liên kết chặt chẽ của các DN sản xuất và nhập khẩu phân bón cũng như sự điều hành của các cơ quan quản lư nhà nước, nhu cầu phân bón phục vụ sản xuất đă được bảo đảm về  số lượng, chất lượng và giá cả. Theo dự báo của Hiệp hội Phân bón, trong khoảng thời  gian trước và sau vụ Đông  Xuân (từ 9-2007 đến 3-2008), trên thế giới, do có nhiều nhà máy urê cắt giảm sản lượng và nghỉ bảo dưỡng nên mặt hàng urê có thể khan hiếm hơn. Ngoài ra, các yếu tố cước vận chuyển tăng, bắt đầu vào vụ tại nhiều nước... cũng kéo theo nhu cầu urê tăng mạnh. Hiện tại, ở ấn Độ, Bra-xin... mặc dù đă tập kết trong kho lượng hàng lớn, nhưng vẫn tiếp tục mua thêm phân bón dự trữ đề pḥng thiếu hàng. V́ vậy, trong thời gian ngắn, nhu cầu phân bón và giá một số loại phân bón như urê, kali, SA... tiếp tục tăng cao, có loại giá c̣n cao hơn thời điểm tháng 3-2007. Tại Trung Quốc, các nhà xuất khẩu cũng tập kết phân bón đến các cảng sẵn sàng chờ đến 1-10 có lệnh cắt giảm thuế nhập khẩu là sẽ xuất khẩu phân urê ngay.

Chỉ tính riêng năng lực sản xuất phân urê những tháng cuối năm cũng như lượng tồn kho ở các đại lư (tính đến hết tháng 8-2007) của 2 DN trong nước là Cty Phân đạm-Hóa chất Dầu khí và Cty Phân đạm Hà Bắc cũng có tới 405.000 tấn. Nếu tính cả hai tháng 1, 2-2008 th́ tổng số phân urê sản xuất trong nước, tồn kho phục vụ vụ Đông Xuân 2007-2008 sẽ lên đến 500.000 tấn. Cân đối với nhu cầu urê cho vụ Đông Xuân, trong 6 tháng tới (từ 9-2007 đến 2-2008), các nhà nhập khẩu sẽ chỉ cần nhập 40.000-42.000 tấn/tháng là có thể đáp ứng khoảng 250.000 tấn urê c̣n thiếu cho vụ Đông Xuân.

Hội nghị chuẩn bị cho vụ Đông Xuân 2007-2008 được Hiệp hội Phân bón tổ chức mới đây đă xác định: Trong khi việc nhập khẩu urê hạt trong chính ngạch tiếp tục bế tắc, các nhà nhập khẩu trong nước cần đi trước một bước, đẩy mạnh nhập khẩu theo con đường tiểu ngạch sớm hơn mọi năm. Đặc biệt, các nhà nhập khẩu trong nước cần bám sát thời điểm ngày 1-10 khi Chính phủ Trung Quốc giảm thuế nhập khẩu phân bón. Ngoài ra, các DN cần hợp tác, chia sẻ thông tin thị trường với nhau, cùng có lợi và có các biện pháp ứng phó kịp thời. Về phía Hiệp hội, tiếp tục đẩy mạnh bám sát thị trường để làm cầu nối đưa ra những thông tin tư vấn hợp lư về lượng, giá, góp phần giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất và nông dân.

Tuy nhiên, cùng với những nỗ lực của DN, Chính phủ cần chỉ đạo các tỉnh có cửa khẩu tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà nhập khẩu phân bón. Hiệp hội cũng đề nghị Bộ Tài chính thực hiện đầy đủ ư kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc cho chậm thuế giá trị gia tăng nhập khẩu phân bón 90 ngày thay v́ 60 ngày; Bộ Giao thông-Vận tải tăng cường năng lực vận tải đáp ứng nhu cầu vận chuyển nguyên liệu sản xuất phân bón, nhất là trên các tuyến đường sắt chính như Lào Cai-Hải Pḥng.

Theo nhiều DN sản xuất, nhập khẩu, hiện nay phân bón vẫn là một trong 10 mặt hàng trọng yếu không thể thả nổi. Do đó, với việc biến động về thị trường, giá cả như hiện nay, Nhà nước cần tạo điều kiện cho DN nhập khẩu phân bón có thể tạm nhập tái xuất, nhằm điều tiết hợp lư giá phân bón trong nước.

Quang Linh