(HNMO) - Thủ tướng Chính phủ mới đây đă có ư kiến không duy tŕ việc quy định lăi suất huy động trần, đồng thời từng bước hướng tới thực hiện chính sách lăi suất thực dương theo cơ chế thị trường. Trước thông tin này, dự báo, lăi suất huy động VND có thể lên mức 15%/năm.

Tại thông báo số 91/TB-VPCP ngày 7/4 về kết luận củaThủ tướng Chính phủ về việc triển khai thực hiện các biện pháp kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô, bảo đảm an sinh xă hội và tăng trưởng bền vững, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo rà soát và kịp thời xử lư những bất cập trong hoạt động ngân hàng; thực hiện các biện pháp để định hướng và ổn định lăi suất thị trường; trước mắt, không duy tŕ việc quy định lăi suất huy động trần; từng bước hướng tới thực hiện chính sách lăi suất thực dương theo cơ chế thị trường.

Trước đó, vào trung tuần tháng 2, trước áp lực tiền dự trữ và mua tín phiếu bắt buộc, các ngân hàng thương mại đă đua nhau tăng lăi suất huy động tiền gửi VND, có ngân hàng tăng lên mức 13%/năm, thậm chí là 14,2%-14,4%/năm.

Việc đua nhau tăng lăi suất của các ngân hàng đă dẫn đến hiện tượng hiếm thấy trên thị trường tiền tệ Việt Nam là người dân đổ xô đến ngân hàng có lăi suất thấp rút tiền để gửi ở những ngân hàng có lăi suất cao hơn, gây xáo trộn trên thị trường.

V́ vậy, ngày 26/2, Ngân hàng Nhà nước đă có công điện khẩn số 02 gửi các ngân hàng, trong đó quy định lăi suất huy động không vượt quá 12%/năm. Sau đó, các thành viên Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam họp mặt, thống nhất kéo lăi huy động về mức 11%/năm.

Theo nhiều ngân hàng thương mại cổ phần, sau khi thực hiện công điện 02 và thỏa thuận của các thành viên Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, ḍng vốn huy động của ngân hàng bị giảm dần do mức lăi suất thấp. Nói cách khác, quy định lăi suất trần huy động là 12%/năm, sau đó là thỏa thuận mức trần 11%/năm khiến lăi suất thực âm nên nhiều người dân đă đi rút tiền từ ngân hàng để chuyển sang kênh đầu tư khác là vàng.

Bên cạnh đó, một điều dễ nhận thấy là, quy định lăi suất trần huy động nhưng không có quy định lăi suất trần cho vay khiến chi phí đầu vào của các doanh nghiệp đă khó khăn do lạm phát càng trở lên khó khăn hơn (có ngân hàng áp dụng lăi suất cho vay lên 18%/năm, thậm chí là 20%/năm).

Theo bà Phạm Thanh Thủy-Giám đốc Khối nguồn vốn, Ngân hàng TMCP An B́nh (ABBANK), công điện 02 của Ngân hàng Nhà nước, xét về mặt ổn định thị trường rơ ràng đă can thiệp và ngăn chặn kịp thời việc cạnh tranh thiếu lành mạnh dẫn đến cuộc đua lăi suất của các ngân hàng thời gian vừa rồi. Tuy nhiên, cùng với ư kiến của đại diện một số ngân hàng khác, bà Thủy cũng thừa nhận tính hành chính bắt buộc, phi thị trường của công điện này.

V́ thế, theo bà Thủy, dù công điện 02 đă có công lớn trong việc ổn định thị trường thời gian vừa qua, song đă theo cơ chế thị trường th́ không nên kéo dài việc áp dụng một mức lăi suất trần như vậy. “Khi công điện đă hoàn thành “sứ mệnh” của nó, lăi suất tiền gửi ngân hàng ít nhất phải bằng hoặc cao hơn tỷ lệ lạm phát tính theo năm th́ mới có đủ lực hút nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư về ngân hàng”- bà Thủy nói.

Hiện nay, nguồn tiền nhàn rỗi vẫn c̣n khá lớn trong dân cư, bà Thủy cho rằng, việc Chính phủ bỏ khống chế lăi suất trần huy động là hoàn toàn hợp lư, bây giờ đă đến lúc “trả” lăi suất về cho thị trường tự quyết định. “Theo thị trường, lăi suất tiền gửi sẽ giữ vai tṛ tự động điều tiết ḍng vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu. Đồng thời, lăi suất sẽ tự động phân loại độ tín nhiệm của người nhận tiền gửi, v́ lăi suất sẽ thấp hơn nếu độ tín nhiệm cao và ngược lại”-bà Thủy nói tiếp.

Cùng ư kiến với bà Thủy, một chuyên gia kinh tế cho rằng, để chống lạm phát, một trong những cách tốt nhất là hút tiền trong dân về và lăi suất là công cụ hiệu quả. Việc Chính phủ bỏ lăi suất trần là việc làm đúng đắn và kịp thời. Điều này cho thấy, điều hành nền kinh tế bằng mệnh lệnh hành chính đang dần được bỏ.

Chuyên gia này dự báo, tùy mức độ lạm phát mà thời gian tới, các ngân hàng sẽ tăng lăi suất huy động. Theo đó, mức lăi suất huy động VND có thể lên 15%/năm. 

Bài, ảnh: Hương Thủy