Giá tiêu dùng đă chững lại ở mức cao. Với người dân, chi tiêu hợp lư vẫn là điều c̣n phải cân nhắc.

(HNM) - Giá tăng không phải chuyện của riêng nước nào. Trong cơn băo giá tháng trước, người dân đô thị của ngay cả những nước giàu có như Mỹ, Pháp... cũng phải lần ra các chợ nhỏ để t́m mua hàng hóa, thực phẩm cấp thấp.

Sang tháng 5, giá cả đă chững lại, sau một loạt những biện pháp kiềm chế lạm phát quyết liệt, thậm chí có tính bảo hộ người tiêu dùng của Chính phủ. Sự ổn định đang dần trở lại.

Theo Tổ điều hành thị trường trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ trong tháng 4 đạt hơn 73,6 tỷ đồng, tăng tới 18% so với tháng 3-2008, nâng tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ xă hội 4 tháng qua lên trên 295 tỷ đồng, tăng xấp xỉ 30% so với cùng kỳ năm ngoái.

Với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, các bộ, ngành, hiệp hội, địa phương và doanh nghiệp đă đồng thuận phối hợp triển khai thực hiện quyết liệt các biện pháp kiềm chế lạm phát như ổn định giá điện, than, xăng dầu, xi măng, sắt thép. Mặt khác, thời gian qua do giá cả nhiều mặt hàng tăng cao, nhất là lương thực, thực phẩm nên sức mua có chiều hướng giảm.

Bên cạnh đó, t́nh h́nh sản xuất, lưu thông được cải thiện đă tác động tới thị trường nên tuy giá cả nhiều mặt hàng trên thế giới tăng cao nhưng giá nhiều mặt hàng trong nước đă chững lại.

Một số loại thực phẩm đă giảm nhẹ, người dân có thêm nhiều lựa chọn phù hợp với túi tiền. Ảnh: Nhật Nam

Giảm “nhiệt”: Chợ nhỏ “mát” hơn chợ lớn

Chị Ḥa, Khu chung cư CT9 Định Công (Q. Hoàng Mai) thở phào nhẹ nhơm khi thấy giá cả đă chững lại. Trước đây, mỗi ngày đi chợ tằn tiện của chị dành cho bốn miệng ăn, gói gọn trong 50 ngh́n đồng. Trong đợt băo giá của 3 tháng đầu năm, cầm 50 ngh́n đồng ra chợ không biết mua cái ǵ: - Đành phải bóp mồm bóp miệng lại. Bố mẹ dè sẻn, nhường hai đứa con đang ôn thi. Giờ, giá vẫn cao nhưng may mắn đă ngừng đà tăng phi mă.

Chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 được công bố thấp hơn hẳn so với 3 tháng trước đó mặc dù vẫn cao hơn so với cùng ḱ năm trước. Riêng trên thị trường Hà Nội, chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 tăng 1,49% so với tháng 3. Nhóm hàng lương thực tăng nhiều nhất (3,79%), thực phẩm tăng 1,85%. Tại các chợ lớn như chợ Hôm - Đức Viên, chợ 19-12, các chợ nhỏ ở các phường, giá cả lương thực, thực phẩm, vốn chiếm phần chủ yếu trong “rổ hàng hóa” của người dân đă giảm phần nào. Giá rau hiện chỉ dao động ở mức 2.000 đồng đến 5.000 đồng một mớ tùy loại. Mức giá này dễ chịu hơn nhiều so với cơn sốt rau sau Tết do rét. Giá cà chua vào khoảng 6.000 đồng/kg, cà rốt giá 7.000 đồng/kg. Một số mặt hàng không giảm nhưng đă chững lại. Giá thịt lợn dao động từ 60.000 đồng đến 80.000 đồng/kg. Thịt ḅ loại 1 khoảng 95.000 đồng/kg. Giá thịt gà ổn định, có phần giảm nhẹ so với tháng 3, ở mức 75.000 đồng/kg, trứng 2.500 đồng/1 quả. Giá các mặt hàng khô cũng giảm nhẹ. Đặc biệt là gạo, mặt hàng tuần trước lên cơn sốt đă giảm xuống do khẳng định của Chính phủ và các đơn vị kinh doanh là không hề thiếu gạo. Hiện các loại “gạo b́nh dân” phổ biến ở mức 12.000 đồng đến 13.000 đồng/kg.

Giá cả đă giảm “nhiệt”. Tuy nhiên, có điểm dễ nhận thấy là giá các mặt hàng chủ yếu tại các chợ nhỏ, “cấp cơ sở” như chợ Xanh Định Công luôn “mát” hơn nửa giá so với các chợ lớn. Chị Hoa, một tư thương trong chợ 19-12 cho biết: - Do mặt bằng giá chung giảm nên giá nhập vào giảm. Giá bán hầu hết mặt hàng tại thị trường Hà Nội đều cao hơn các địa phương khác do tốn phí vận chuyển, thuế chỗ ngồi...

Theo một chuyên viên Tổ điều hành thị trường trong nước, do sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, đồng thời t́nh h́nh sản xuất, đặc biệt là khâu lưu thông được cải thiện nhiều nên giá nhiều mặt hàng nội địa đă chững. Chỉ những vùng có dịch lợn tai xanh, giá một số mặt hàng thực phẩm thay thế như thịt ḅ, gia cầm, hải sản... mới tăng. Theo dự báo, trong tháng 5, giá cả hàng hóa trong nước sẽ vẫn bị tác động song không có thay đổi lớn.

Vấn đề “đầu vào” của người tiêu dùng đă tạm ổn. Riêng đầu vào của các ngành sản xuất vẫn là vấn đề khi thép, xi măng... đều thông báo có “sức ép” tăng giá.

Sướng nhà có... nghề nông

Trong cơn băo giá vừa qua, người dân ở các đô thị chịu ảnh hưởng nặng nhất khi tất cả đầu vào tiêu dùng đều phải mua. Vẫn chị Ḥa bảo: - May là ở quê, nhà tôi c̣n giữ ruộng, lại có vườn. Tăng giá, chịu không nổi liền lấy gạo từ quê ra. Rau, củ, quả đến lúc thu hái được cũng chở từ quê ra. Đỡ được khối.

Rất nhiều nhà ở thành phố, trong đó có Hà Nội, đang phải vận dụng phương thức nông thôn tiếp tế cho đô thị, nông dân (họ hàng) hỗ trợ cho công chức, viên chức. Chị Hải Ngọc, P. Thịnh Liệt (Q. Hoàng Mai) hằng tuần cứ đều đều “nhập khẩu” rau đủ dùng cho cả tuần từ quê, c̣n gạo ăn đă được tích trữ đủ cho cả tháng. Tuy nhiên, có con nhỏ rất vất. Giá lương thực, thực phẩm chững lại song giá sữa và các đồ dùng cho trẻ không giảm. Đành phải xoay xở.

Xu hướng này khá phổ biến trong những ngày băo giá vừa rồi. Hầu như ai có gốc gác ở quê đều t́m cách chở lương thực về thành phố. Và có lẽ sẽ c̣n phổ biến trên mặt bằng giá mới này.

Bà Tuyết, một tư thương ở chợ Hôm - Đức Viên, bảo: - Tăng giá là cực chẳng đă. Giá hàng nhập về tăng, chúng tôi phải tăng. Chẳng ai muốn ăn lậm vào túi tiền nhà khác. Cứ như bọn đầu cơ, phải xử phạt nặng.

Tuy có phấn khởi trước thông tin chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 giảm song chị Ḥa băn khoăn: - Chửa biết rồi sẽ thế nào. Sợ nhất giá giảm... để lấy đà cho đợt tăng mới.

Kiềm chế giá: chống đầu cơ và sốt ảo...

Băn khoăn của chị Ḥa là có lư. Vụ giá gạo sốt ảo là một bài học đáng... đồng tiền bát gạo. Ngoài sốt ảo, ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội, đă đánh giá rằng: - Chính sự tốn kém trong khâu phân phối hàng hóa với nhiều chi phí nằm ngoài chi phí sản xuất đă góp phần đẩy giá nhiều mặt hàng lương thực, thực phẩm lên cao, thậm chí rất cao. Lấy tuyến thương phẩm Thái B́nh-Hà Nội làm ví dụ: Tại sao giá tôm biển tại Thái B́nh chỉ ở mức 60.000 đồng/kg mà lên đến Hà Nội lại tăng lên 120.000 đồng? Nguyên nhân chính nằm ở các trạm kiểm soát (bao gồm CSGT, QLTT...) dọc tuyến vận chuyển. Bên cạnh đó, tư thương đang chiếm lĩnh 95% thị phần hàng tiêu dùng Hà Nội. Nếu họ đầu cơ, tích trữ, giá cả sẽ bị đẩy lên. Trong khi đó, hệ thống phân phối rời rạc, không có dự trữ... Nếu không giải quyết tốt khâu phân phối hàng hóa, ngăn chặn, xử lí được nạn đầu cơ, các biện pháp kiềm chế lạm phát sẽ không c̣n tác dụng. Đây là những biện pháp ít mang tính hành chính nhất.

Tại Hà Nội, vốn phụ thuộc hoàn toàn vào gạo nhập khẩu từ các địa phương lân cận, nhằm đề pḥng tái “sốt giá”, Sở Thương mại Hà Nội đă đề nghị thành phố cho phép xe chở gạo từ các tỉnh về Hà Nội 24/24 giờ để cung cấp gạo cho thị trường, bảo đảm giảm xuống mức tối thiểu chi phí lưu thông. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng được hỗ trợ đẩy mạnh kinh doanh, vận chuyển, khai thác nguồn lương thực tại các tỉnh đưa về cung ứng cho thị trường và bảo đảm nguồn hàng dự trữ.

Trung Hưng