Mua gạo tại Công ty XNK lương thực Nam Đô.  Ảnh: Huyền Linh

(HNM) - Cơn “sốt ảo” giá lương thực thời gian qua đă được ngăn chặn. Tuy nhiên, nó đă phần nào ảnh hưởng đến tâm lư người dân cũng như giá cả một số hàng hóa khác.

Trên thực tế, nhiều năm nay, an ninh lương thực trong nước luôn được bảo đảm.Được biết, nước ta hiện c̣n 1,23 triệu tấn gạo dự trữ trong khi chưa thu hoạch vụ Đông xuân, Hè thu. Vấn đề đặt ra ở đây là việc điều hành và thông tin kịp thời, chính xác về t́nh h́nh trong nước.

Ngay từ năm 2007, giá lúa gạo thế giới đă liên tục tăng. Khi đó, các chuyên gia quốc tế đă dự báo giá lúa gạo sẽ c̣n tăng do khan hiếm nguồn cung. Tuy nhiên, dường như dự báo đó đă không được quan tâm đúng mức. Đến nay giá gạo xuất khẩu thế giới đă đạt và vượt ngưỡng 1.000 USD/tấn. Giá lúa gạo tăng cao khiến không ít quốc gia trên thế giới gặp khó khăn, dẫn tới những bất ổn về xă hội.

Trong khi đó, Việt Nam vẫn khá đủng đỉnh, bởi từ lâu an ninh lương thực đă được bảo đảm ổn định. Tuy nhiên, đầu năm nay, thời tiết diễn biến bất thuận có thể ảnh hưởng đến sản lượng lương thực khiến Chính phủ cẩn trọng, dù không ít chuyên gia vẫn tự tin cho rằng được giá th́ cứ xuất khẩu, v́ Việt Nam đủ gạo bảo đảm an ninh lương thực trong nước. Quyết định tạm dừng xuất khẩu được đưa ra là chủ trương đúng đắn thể hiện rơ sự quan tâm của Đảng, Chính phủ tới nhân dân. Theo Bộ NN&PTNT, sản lượng lúa cả nước năm nay vẫn có thể đạt khoảng 36,55 triệu tấn đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Dự kiến, nhu cầu tiêu dùng là 27,8 triệu tấn, trong đó để giống 1 triệu tấn, c̣n lại dành cho chăn nuôi. Nếu từ nay đến cuối năm mọi chuyện diễn biến thuận lợi, nước ta dành ra khoảng 8,75 triệu tấn lúa để xuất khẩu (5,8 triệu tấn gạo).

Nhưng, đó là khi t́nh h́nh diễn biến thuận lợi. Bộ NN&PTNT dự báo, đồng bằng sông Cửu Long năm nay sẽ được mùa, sản lượng tăng khoảng 550 ngh́n tấn so với vụ trước. Tại vùng Đông Nam bộ, Tây Nguyên, miền Bắc năng suất và sản lượng sẽ tương đương năm trước. Duy nhất vùng Duyên hải Nam Trung bộ sẽ giảm và giảm khoảng 120 ngh́n tấn. Lúa gạo được giá, nông dân sẽ tận dụng diện tích để gieo cấy lúa Hè thu, lúa Mùa. Các chỉ tiêu đề ra về sản xuất lương thực đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu sẽ được bảo đảm ở mức cao nhất. Tuy nhiên, Bộ NN&PTNT cho rằng nhận định sản lượng lúa Đông Xuân của các tỉnh miền Bắc và lúa Hè Thu của cả nước vào thời điểm này là quá sớm, bởi vẫn c̣n nhiều bất trắc có thể xảy ra do thiên tai, băo lụt, sâu bệnh. Định hướng xuất khẩu từ 3,5 triệu tấn đến 4 triệu tấn gạo là mức an toàn  cho  tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Với sự thận trọng này, kể cả khi t́nh huống xấu xảy ra, nước ta vẫn có thể nắm thế chủ động. Thêm vào đó, giá gạo thế giới chưa có dấu hiệu giảm nên những bước đi cẩn trọng vẫn phù hợp.

Mới đây, Văn pḥng Chính phủ đă có công văn thông báo ư kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, yêu cầu các Bộ Công thương, NN&PTNT tiếp tục chỉ đạo phát triển sản xuất, bảo đảm cân đối cung cầu lương thực trong nước và xuất khẩu gạo theo đúng chỉ đạo. Để xử lư t́nh trạng đầu cơ trục lợi, làm tăng giá gạo trong nước, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân, các bộ, ngành, địa phương tổ chức đánh giá nghiêm túc sự việc, đặc biệt nắm sát t́nh h́nh, bảo đảm nguồn hàng, tổ chức lưu thông, cân đối cung-cầu, kiểm tra, kiểm soát thị trường, kiểm soát buôn lậu qua biên giới... Ngoài ra, phải thông tin kịp thời, chính xác giúp người dân hiểu đúng, đầy đủ, để không hoang mang, dẫn đến đổ xô mua tích trữ, làm giá gạo tăng cao.

Nguyễn Đức