Người dân nộp thuế tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân. Ảnh: Trung Kiên

(HNM) - Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị yêu cầu chậm nhất đến 31-12-2008, cơ quan Thuế phải hoàn thành việc đăng kư thuế cho các đối tượng có thu nhập thuộc diện chịu thuế để triển khai thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ 1-1-2009. Trong thời điểm lạm phát c̣n mang tính thời sự th́ có người đặt câu hỏi: Liệu có phải tính lại mức khởi điểm chịu thuế?

Không tính lại mức khởi điểm chịu thuế

Nhiều ư kiến cho rằng, mức khởi điểm chịu thuế của Luật Thuế TNCN sắp có hiệu lực thi hành đă lạc hậu do những tác động của lạm phát. Lư giải vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phụng, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính) đánh giá, khi giá cả tăng, người dân và Nhà nước đều bị ảnh hưởng. V́ vậy, quan niệm khi giá lên phải chỉnh mức khởi điểm chịu thuế là không hợp lư. Bởi, khi lạm phát, Chính phủ sẽ phải chi ngân sách nhiều hơn cho an sinh xă hội. Nếu điều chỉnh giảm thuế sẽ không đủ ngân sách để hỗ trợ người nghèo. Mức giảm trừ gia cảnh được quy định trong luật hiện nay là hợp lư. Chẳng hạn, một người có thu nhập 10 triệu đồng/tháng, phải nuôi vợ mất sức lao động và hai con ăn học, sẽ được trừ 4,8 triệu đồng/tháng cho người ăn theo và 4 triệu đồng cho bản thân, tổng cộng là 8,8 triệu đồng. Thu nhập phải chịu thuế c̣n 1,2 triệu đồng, số tiền thuế phải nộp là 60.000đ.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, thành viên tham gia soạn thảo Luật Thuế TNCN cho biết, mức khởi điểm chịu thuế đă được xây dựng dựa trên dự báo về thu nhập b́nh quân đầu người của Việt Nam từ năm 2009 trở đi. Mức này gắn với phương án cải cách tiền lương theo chiến lược phát triển kinh tế-xă hội giai đoạn 2006-2010 đă được Quốc hội thông qua. Vấn đề là phải tuyên truyền để người dân nhận thức được rằng, phúc lợi xă hội mọi người đang hưởng từ bảo hiểm y tế, giáo dục, tiện ích do các công tŕnh công cộng... là từ thuế mà có.

Sẽ cấp mă số cho người nộp thuế TNCN Tổng cục Thuế đă tŕnh Bộ Tài chính duyệt kế hoạch cấp mă số thuế (MST) cho các đối tượng có thu nhập thuộc diện chịu thuế TNCN. Tổng cục Thuế cũng có Công văn chỉ đạo Cục Thuế các tỉnh, thành phố rà soát các đối tượng cần cấp MST; đồng thời cấp ngay MST cho các đơn vị, cơ quan chi trả thu nhập và những cá nhân đang thuộc diện chịu thuế thu nhập cao. Với các tổ chức, cá nhân khác sẽ thực hiện kê khai, cấp dần MST trong năm 2008 và 2009.

Người nộp thuế: Tự khai, tự chịu trách nhiệm

Dự kiến, sau khi áp dụng Luật Thuế TNCN, sẽ có khoảng 2,3 triệu người thuộc diện nộp thuế. Khoản thu này vào năm đầu tiên đạt mức 13.000 tỷ đồng. Luật Thuế TNCN dựa trên quan điểm tự khai, tự chịu trách nhiệm của người nộp. Trong ṿng 5 năm, cơ quan thuế sẽ kiểm tra nội dung này, nếu phát hiện sai phạm sẽ xử lư theo pháp luật.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Lê Hồng Hải cho biết, theo Luật Quản lư thuế, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai chính xác, đầy đủ các nội dung theo quy định. Nếu người nộp thuế không đáp ứng đủ điều kiện này, cơ quan quản lư sẽ thực hiện ấn định thuế, phù hợp với Điều 10 của Luật Thuế TNCN. Để quản lư những người thuộc diện chịu thuế TNCN, ông Nguyễn Văn Phụng cho rằng, những người có mức thu nhập chịu thuế phần lớn là người có văn hóa cao, nên đặt niềm tin vào họ. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lư người nộp thuế sẽ chi trả thu nhập khấu trừ thuế hằng tháng, c̣n các cá nhân kinh doanh sẽ tự nộp thuế hằng quư. Nhiệm vụ của cơ quan Thuế là đến cuối năm tài chính sẽ xác minh giấy tờ cần thiết để kiểm tra những chi tiết giảm trừ có chính xác hay không và xem người nộp thuế kê khai đúng chưa. Việc điều tra sẽ được thực hiện trong thời gian 5 năm, có thể theo xác suất, ngẫu nhiên, hậu kiểm hay phối hợp với địa phương để xác nhận, nên sẽ không quá khó khăn.

Bộ Tài chính đang khẩn trương xây dựng dự thảo Nghị định (NĐ) quy định chi tiết thi hành Luật Thuế TNCN và dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành NĐ của Chính phủ về thuế TNCN. Dự thảo NĐ sẽ có những quy định chi tiết về giảm trừ gia cảnh và những vấn đề được dư luận quan tâm, tŕnh Chính phủ trong tháng 7-2008 để sớm ban hành.

Khánh Ly