Trang trại nuôi trồng thủy sản kết hợp du lich sinh thái của gia đ́nh bà Nguyễn Thị Hồng xă Đông Mỹ huyện Thanh Tŕ cho thu nhập cao.

(HNMO) - Bữa cơm của mỗi gia đ́nh thành phố hôm nay con cá, con tôm đă trở nên thân thuộc. Tuy nhiên, để t́m mua "rau sạch" trên phố đă thấy ít phổ biến th́ các sản phẩm thuỷ sản an toàn càng hiếm hơn.

V́ đâu, các vùng thuỷ sản của Hà Nội nói chung và các vùng phụ cận đang rất khó khăn trong việc xây dựng thương hiệu thuỷ sản an toàn? Phải chăng v́ sự liên kết giữa 3 nhà c̣n có phần lỏng lẻo.

Xây dựng thương hiệu thuỷ sản an toàn -nhu cầu bức xúc

Hiện nay mỗi ngày thành phố Hà Nội tiêu thụ hàng trăm tấn cá, tôm các loại, hầu hết các sản phẩm thuỷ sản này được nuôi trồng ở các huyện ngoại thành của thành phố và các vùng phụ cận như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Nam. Người tiêu dùng, không thể kiểm chứng được nguồn gốc, xuất xứ của chúng, tất cả chỉ phân biệt bằng mắt thường. Bà Lê Thị Hương, một người nội trợ ở khu tập thể Thanh Xuân Bắc (Hà Nội) cho biết: Cứ cách một ngày, tôi cải thiện cho gia đ́nh bằng một bữa cá, hoặc tôm đồng rang. Ra chợ thấy con nào tươi ngon th́ mua c̣n sản phẩm đó đă thực sự an toàn và hoàn toàn tốt cho sức khoẻ chưa th́ không dám chắc. Mong muốn được sử dụng các sản phẩm thuỷ sản an toàn, có nguồn gốc xuất xứ rơ ràng là điều mong ước không chỉ của bà Hương mà c̣n của rất nhiều người nội trợ khác. Tuy nhiên, cho đến nay, nhiều vùng thuỷ sản lớn của thành phố Hà Nội như Ngọc Động- ứng Hoà, Đông Mỹ- Thanh Tŕ...đều chưa xây dựng được thương hiệu.

Thực tế, các sản phẩm thuỷ sản được nuôi từ nguồn nước đảm bảo cũng như chưa đảm bảo đều xuất ra thị trường với một giá thành như nhau. Điều đó khiến các nông hộ không mặn mà cam kết thực hiện đúng quy tŕnh kỹ thuật chăn nuôi thuỷ sản an toàn với một chi phí cao hơn hẳn chăn nuôi thâm canh truyền thống. Trong khi đó, đầu ra cho sản phẩm thuỷ sản an toàn từ các trang trại cũng chưa được nhiều doanh nghiệp kinh doanh hàng nông sản quan tâm. Về phía cơ quan Nhà nước th́ việc hỗ trợ cho nông dân xây dựng thương hiệu hàng nông sản nói chung và thuỷ sản nói riêng cũng chưa có một cách triển khai thực sự hiệu quả.

Nhiều thương hiệu có nguy cơ nằm trên giấy

Điển h́nh như vùng thuỷ sản của xă Đông Mỹ- huyện Thanh Tŕ (Hà Nội) hiện có 110 ha/158 ha đất nông nghiệp với sản lượng cá các loại đạt 730 tấn/năm chưa kể hàng chục tấn tôm càng xanh, hàng vạn con gia cầm các loại. Để tiến tới xây dựng mô h́nh nuôi trồng thuỷ sản an toàn dịch bệnh, đạt tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm ở Đông Mỹ là điều trăn trở của cả chính quyền địa phương và người dân. Bởi hiện nay, cũng có nhiều vùng phát triển nuôi trồng thuỷ sản nhưng nguồn nước phục vụ chăn nuôi chưa được kiểm soát trong khi đó, được sự quan tâm của thành phố, vùng thuỷ sản Đông Mỹ đă được đầu tư hơn 10 tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng trong đó có hệ thống dẫn nước từ sông Hồng vào các trang trại thuỷ sản. Qua phân tích của cơ quan chức năng, nguồn nước này an toàn cho nuôi trồng thuỷ sản. Các hộ dân nuôi trồng thuỷ sản đều đă được Chi cục thuỷ sản Hà Nội tập huấn, chuyển giao KHKT. Năng suất nuôi trồng thuỷ sản của vùng khá cao, trung b́nh đạt 6,5 tấn/ha, cá biệt có hộ đạt 15-20 tấn/ha. Những tiền đề ban đầu để xây dựng mô h́nh thuỷ sản an toàn quy mô lớn ở Đông Mỹ là hoàn toàn có cơ sở.

Tuy nhiên, để một thương hiệu nông sản có chỗ đứng trên thị trường, được người tiêu dùng chấp nhận và biết tới là điều không dễ dàng ǵ. Hiện nay, nguồn gốc giống cá, tôm và thức ăn trong vùng thuỷ sản Đông Mỹ đều được nhập từ các nơi khác về, và chất lượng chưa được kiểm soát. Sản phẩm cá, tôm không đồng đều về kích thước. Toàn vùng chưa có một tổ chức cộng đồng nào đứng ra hỗ trợ và kiểm soát các vấn đề về giống, thức ăn, biện pháp pḥng trừ dịch bệnh... 100% các hộ nuôi đều cho rằng có hiện tượng thương nhân ép giá người nuôi nên chênh lệch giữa giá bán lẻ trên thị trường và giá thương lái thu mua của bà con nông dân chênh lệnh nhau khá lớn, có loại cá lên tới 20.000đồng-25.000đồng/kg. Và hiện cũng chưa có một doanh nghiệp nào đứng ra cam kết sẽ đảm bảo đầu ra cho người nông dân nếu sản phẩm của họ đảm bảo các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm...

Thực tế cho thấy, việc đăng kư cũng như phát triển thương hiệu của hàng nông sản là việc làm rất phức tạp bởi liên quan đến nhiều hộ cá thể. Nếu các bước triển khai không đồng bộ, không có một đơn vị chủ quản đứng ra giám sát, chịu trách nhiệm về uy tín của thương hiệu đó th́ rất dễ bị xâm hại dẫn đến sản phẩm thật giả khó phân biệt. Cuối cùng, người chịu thiệt nhất vẫn là những người nông dân đi tiên pḥng đầu tư KHKT, chấp hành nghiêm ngặt quy tŕnh chăn nuôi an toàn với chi phí cao mà lợi nhuận thu lại chẳng đáng là bao, khiến họ mất ḷng tin.

Theo ông Dương Đức Le, Trưởng pḥng Kế hoạch kinh tế & PTNT huyện Thanh Tŕ: Để xây dựng thành công mô h́nh thuỷ sản an toàn tại xă Đông Mỹ, hiện nay UBND huyện Thanh Tŕ đă dành một phần lớn kinh phí để hỗ trợ nông dân thuốc pḥng trị bệnh, chế phẩm sinh học xử lư môi trường; lấy mẫu kiểm tra định kỳ nguồn nước cấp và thoát, các chỉ tiêu vi khuẩn, kư sinh trùng, nấm; lấy mẫu sản phẩm thuỷ sản kiểm tra chất lượng, đăng kư thương hiệu, làm mă số, mă vạch cho sản phẩm...

Hy vọng rằng, với sự nỗ lực của chính quyền địa phương, giúp đỡ của các cơ quan chuyên môn, người nông dân mặn mà vào cuộc, các doanh nghiệp thu mua thuỷ sản hưởng ứng, trong thời gian tới, sản phẩm thuỷ sản an toàn Đông Mỹ sẽ được xuất ra thị trường. Và như vậy, việc phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá an toàn không c̣n là việc "trên bàn giấy" mà đi vào thực tiễn góp phần nâng cao chất lượng sống, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Bạch Thanh