Chương tŕnh “IQ tỏa sáng” trên HTV7 là một gameshow 100% “made in Việt Nam” trong loại h́nh tṛ chơi trí tuệ.

(HNM) - Cùng với sự bùng nổ gameshow trên truyền h́nh, những năm gần đây công nghệ sản xuất gameshow của truyền h́nh Việt Nam đă có bước tiến trông thấy. Thế nhưng, tỉ lệ nghịch với sự phát triển ấy, gameshow thuần Việt đang ngày càng thưa vắng trên các kênh truyền h́nh cả nước. Không ít gameshow thuần Việt cho đến nay vẫn đang loay hoay t́m chỗ đứng.

Tính từ thời điểm hai gameshow đầu tiên SV 96 và Tṛ chơi liên tỉnh được VTV phát sóng, có thể khẳng định gameshow xuất hiện ở Việt Nam chậm hơn so với thế giới hàng chục năm. Hiện nay, chỉ tính riêng VTV và HTV đă có khoảng 40 gameshow. Các đài địa phương cũng rầm rộ phong trào sản xuất gameshow. Đài PT-TH Hà Nội hiện có Đuổi h́nh bắt chữ, Những ẩn số vàng, Vượt qua thử thách... Đài PT-TH Hải Pḥng có Con tàu may mắn, Siêu thị sao... Thời gian sản xuất một gameshow của truyền h́nh Việt Nam cũng được rút ngắn hơn rất nhiều so với trước đây. Nhớ lại, với những số đầu tiên của gameshow Tṛ chơi liên tỉnh, được mua bản quyền của Pháp, êkíp sản xuất - từ đạo diễn đến quay phim đều là người Pháp. C̣n bây giờ, với êkíp toàn người VTV3, chỉ trong một ngày là có thể ghi h́nh được 3 số liền cho Tṛ chơi âm nhạc... Đấy thực sự là bước tiến ấn tượng trong lĩnh vực sản xuất gameshow.

Trong cơn băo ấy, thấy lạ là gameshow thuần Việt - từ ư tưởng, ê kíp sản xuất, bản quyền... ngày càng thưa vắng. Chỉ tính riêng VTV3, trong số 16 gameshow hiện có th́ chỉ có 4 gameshow thuần Việt là Đường lên đỉnh Olympia, ở nhà chủ nhật, Vui khỏe có ích và Chắp cánh thương hiệu. C̣n lại, như Ai là triệu phú, Hăy chọn giá đúng được mua bản quyền từ Mỹ, Tṛ chơi âm nhạc - bản quyền của Bỉ...

Gameshow thuần Việt, như Bảy sắc cầu vồng, Đường lên đỉnh Olympia, ở nhà chủ nhật... từng một thời lên “đỉnh”, có số người xem rất lớn. Đó là cơ sở cho Từ ánh mắt đến trái tim, Vườn cổ tích, Theo ḍng lịch sử... tự tin tŕnh làng trên sóng VTV. Thế rồi gameshow thuần Việt cứ rơi rụng dần, dành chỗ cho những gameshow mua bản quyền từ nước ngoài. Hành tŕnh văn hóa - một gameshow khá phù hợp với người Việt Nam, giờ đă phải nhường chỗ cho một gameshow, cũng về mảng văn hóa, có xuất xứ từ nước ngoài là Hành khách cuối cùng. Những gameshow thuần Việt c̣n lại đang vật lộn với “cuộc chiến trụ hạng”. Đường lên đỉnh Olympia sau nhiều năm đạt rating - lượng người xem cao, phải cải tiến, đổi mới từng năm một. Vui khỏe có ích, sau 3 năm phát sóng cũng sẽ có thay đổi lớn vào đầu tháng 10-2007. Gameshow thuần Việt có tuổi thọ lớn nhất là ở nhà chủ nhật - với 9 năm tồn tại, đă phải trải qua bốn lần thay đổi kịch bản, ba lần thay MC, qua tay hàng chục nhà tài trợ khác nhau, hiện đang đứng trước nguy cơ phải nói lời giă biệt để nhường chỗ cho một gameshow, cũng về gia đ́nh, có xuất xứ từ nước ngoài. Gameshow thuần Việt trẻ tuổi nhất là Chắp cánh thương hiệu, sau nửa năm tŕnh làng cũng đang phải chuyển giờ phát sóng để thu hút người xem đông hơn.

Không thể phủ nhận đóng góp của các gameshow xuất xứ từ nước ngoài với công nghệ sản xuất gameshow truyền h́nh Việt Nam hiện nay nhưng ít nhiều chính những gameshow này đang lấn sân gameshow thuần Việt một cách rơ rệt. ở nhà chủ nhật giờ đây phải chia khán giả với Thử thách nhân đôi. Đường lên đỉnh Olympia  phải “đấu” với những tṛ khác như Ai là tỉ phú...

Công bằng mà nói, so với gameshow thuần Việt, những gameshow có xuất xứ từ nước ngoài có kết cấu chương tŕnh chặt chẽ hơn, không đ̣i nhà sản xuất phải mầy ṃ, điều nghiên tốn sức. Lại nữa, sức hấp dẫn của nhiều gameshow có xuất xứ từ nước ngoài đă được kiểm chứng tại nhiều quốc gia phát triển. Như cuộc thi ca nhạc Idol được sản xuất đồng thời tại 30 nước và tại mỗi nước đều thu được thành công nhất định. Trong khi đó, công nghệ sản xuất gameshow Việt non trẻ hơn nhiều. Có một khoảng cách nhất định về chất lượng - từ thiết kế mỹ thuật, bố cục chương tŕnh... giữa gameshow thuần Việt và gameshow có xuất xứ từ nước ngoài.

Nói ǵ th́ nói, các  đài truyền h́nh Việt Nam cần có chính sách riêng nhằm phát triển gameshow thuần Việt. Bởi dù ǵ, người Việt được xem gameshow Việt vẫn đă mắt hơn nhiều.

Anh Bảo