(HNM) - Bọn làm bạc giả được coi là kiệt tác của André Gide (1869 - 1951), người đă vinh dự được nhận Giải thưởng Nobel năm 1947 và là một trong những đại diện tiêu biểu của văn học Pháp nửa đầu thế kỷ XX.

“Bọn làm bạc giả” đă có mặt ở Việt Nam, qua bản dịch của Phùng Văn Tửu. Kinh nghiệm chuyển ngữ của dịch giả này đă giữ lại sắc thái, cốt cách của “Bọn làm bạc giả” vốn được viết bởi A. Gide, người đă nuôi hoài băo làm đảo lộn thể loại tiểu thuyết bằng lối viết giàu tính trí tuệ. Giới chuyên môn từng chỉ ra rằng A. Gide, với “Bọn làm bạc giả”, đă không dẫn dắt câu chuyện theo tiến tŕnh thuận về mặt thời gian. Ông đưa những trang nhật kư vào tác phẩm, với dụng ư đem lại cho nó chất tự sự chứ không có ư đồ dẫn dắt bạn đọc quay về quá khứ hay khơi gợi hồi tưởng.

“Bọn làm bạc giả” có nhiều tuyến nhân vật, những lớp lang đan xen và chồng chéo nhau: giới trẻ cuốn trong tṛ chơi trai gái và lưu hành tiền giả; những câu chuyện ngoại t́nh của các bậc phụ huynh bên những vấn đề mang tính chất thời sự, nóng hôi hổi... Tác phẩm, được viết năm 1926, ngồn ngộn những thứ mang ư nghĩa thời cuộc, bỗng chốc được coi là “nơi giao lưu ḥ hẹn của các vấn đề”, dẫn dắt các nhà b́nh luận đến với nhận xét rằng “Bọn làm bạc giả  là một khúc của đời sống, nhưng chẳng cắt theo chiều nào cả”. Đó có vẻ là nhận xét được tác giả chờ đợi, bởi ông từng cho nhân vật của ḿnh chỉ dẫn một lối viết không giống với số đông : “Tôi chẳng muốn cắt ǵ hết (…) tôi muốn đưa tất cả vào đó. Không có nhát kéo để chặn lại, chỗ này chứ không chỗ kia, thực thể của nó (…) những ǵ tôi thấy, những ǵ tôi biết, tất cả những ǵ cuộc sống thiên hạ và cuộc sống của tôi mách bảo tôi”.

Sức hấp dẫn của “Bọn làm bạc giả” (NXB Văn học), phải chăng có cả ở sự khác biệt mà người cầm bút tạo ra?

Lê Trần Vân Anh