Ánh Tuyết, một trong những ca sỹ thể hiện thành công nhiều ca khúc trước 1975.

(HNM) - Trong 7 tháng đầu năm 2008, đă có thêm gần 200 ca khúc sáng tác trước năm 1975 ở các tỉnh, thành phía Nam và của các tác giả đang sinh sống tại hải ngoại, được cấp phép phổ biến. Việc cấp phép được đánh giá cởi mở hơn, tuy nhiên vẫn c̣n đó những điều chưa thông tỏ giữa bên cấp phép và các đơn vị xin cấp phép cũng như người thân và gia đ́nh các nhạc sỹ…

Số các ca khúc trước năm 1975 được phép phổ biến từ hai nguồn: ca khúc do các hăng băng đĩa khai thác đưa vào chương tŕnh băng đĩa và xin phép Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD); ca khúc do Cục NTBD sưu tầm, xem xét và bổ sung vào danh mục các ca khúc. Trong số 200 ca khúc, có những bài tưởng chừng đă được cấp phép từ lâu: “Phút cuối” ( Lam Phương); “Định mệnh” (Song Ngọc), “Một mai em đi” ( Trường Sa); “Mộng sầu” ( Trầm Tử Thiêng); “Ngăn cách” ( Y Vân) ; “Bản t́nh ca cho em” ( Ngô Thụy Miên) ; “Mắt lệ cho người” ( Từ Công Phụng)... Quả thực, trong số này, có bài thuộc trong danh mục được cấp phép trước đó, nhưng theo các chương tŕnh đơn lẻ, chứ không phải được cấp phép liền một lúc, như với trường hợp 10 ca khúc của nhạc sĩ Từ Công Phụng do Công ty TNHH Tiếng Xưa (Pḥng trà Văn Nghệ) gửi hồ sơ xin phép.

Một số đơn vị tổ chức biểu diễn và phát hành băng đĩa kêu ca là thủ tục cấp phép rườm rà, chậm chạp và gây khó khăn cho đơn vị xin phép. Hay trường hợp xin phép 11 ca khúc của Từ Công Phụng nhưng chỉ được cấp phép 10 ca khúc kèm theo “́ xèo” là cấp phép có… “quota”… Theo quy định về quy tŕnh xin cấp phép tổ chức biểu diễn và phát hành băng đĩa do Bộ VH-TT-DL ban hành, các ca khúc trước năm 1975 của các tác giả phía Nam do Cục NTBD thẩm định và cấp phép.

Đơn vị xin phép nộp đơn kèm theo danh mục bài hát có tên tác giả và ca từ, danh sách diễn viên tham gia biểu diễn cùng các hợp đồng thuê địa điểm, an ninh, ánh sáng... Quy tŕnh như sau: sau khi nhận được hồ sơ, Cục sẽ thành lập Hội đồng thẩm định gồm các thành viên là người của Cục. Trường hợp cần xem xét những vấn đề “nhạy cảm”, Cục sẽ mời thêm các thành viên hội đồng là đại diện của Hội Nhạc sĩ, Ban Tuyên giáo Trung ương. Nhân thân tác giả “có vấn đề” th́ Cục phối hợp của Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài và Bộ Công an để xác minh làm rơ trước khi cấp phép. Như vậy, bên cạnh việc xem xét thái độ chính trị của tác giả, cơ quan cấp phép c̣n nghiên cứu nội dung tác phẩm trên cơ sở bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định.

Theo ông Phạm Đ́nh Thắng - Trưởng pḥng Quản lư tổ chức biểu diễn ca nhạc và băng đĩa, sân khấu ca nhạc (Cục NTBD - Bộ Văn    hóa - Thể thao và Du lịch), thời gian chậm nhất là sau 1 tuần, Cục sẽ trả lời với những trường hợp cần xem xét. Có trường hợp chỉ sau một vài ngày hay thậm chí xem xét để cấp phép ngay trong ngày. “Cục luôn tạo điều kiện tốt nhất cho các cá nhân, tổ chức xin phép chứ không có ư gây khó khăn. Nhưng trong một số trường hợp, việc cấp phép không chỉ thuộc thẩm quyền của Cục”, ông Thắng cho biết.

Thực tế, số lượng ca khúc được cấp phép nhiều và ngày càng nhiều thêm, trong khi việc “số hóa” ca khúc hay chưa được phổ biến rộng răi trên các phương tiện truyền thông, trang web để áp dụng các công cụ tra cứu nên khi đối chiếu áp dụng c̣n mất nhiều thời gian và có trường hợp… t́m hoài chẳng thấy. Với số lượng khá lớn: hơn 200 ca khúc được cấp phép trong 7 tháng đầu năm nay, ngoài các đơn vị sản xuất băng, đĩa trực tiếp tŕnh ca khúc xin thẩm định được biết, th́ một số đối tượng khác có nhu cầu sử dụng ca khúc chưa được biết.  V́ vậy, có ư kiến đề xuất Cục NTBD cần công khai và cập nhật danh sách này thường xuyên chứ không phải theo tháng như hiện nay. Được biết, Cục NTBD đă có kế hoạch cập nhật danh mục bài hát được phép phổ biến trên Website của Cục, nhưng lúc nào Cục có Website th́… chưa biết.

Ca khúc trước 1975 với nhiều tác phẩm có giá trị đang được không ít người nghe đón đợi. Việc cấp phép phổ biến tác phẩm cần có cái nh́n khách quan và cảm thông từ nhiều phía. Ca khúc nào được cấp phép cần công khai và ca khúc không được cấp phép cũng cần giải thích rơ ràng từ phía cơ quan cấp phép. Có như vậy, cá nhân hay đơn vị xin phép cũng cảm thấy hài ḷng, tác giả cũng được tôn trọng và dư luận không c̣n phải băn khoăn…

An B́nh