Các thành viên quốc hội đảng LDP và ông Yasuo Fukuda (thứ 2 bên trái) sau khi được bầu giữ chức Chủ tịch LDP.AFP/TTXVN.

(HNM) - Vào kỳ nghỉ cuối tuần qua, với 330 phiếu ủng hộ trên tổng số 528 phiếu bầu, trong đó có 1 phiếu không hợp lệ, cựu Chánh văn pḥng Nội các Y.Phư-cu-đa đă vượt lên đối thủ chính, Tổng thư kư T.A-sô, người chỉ giành được 197 phiếu ủng hộ trong cuộc đua vào chức Chủ tịch đảng Tự do dân chủ (LDP).

Như vậy, ông Y.Phư-cu-đa sẽ chính thức trở thành người đứng đầu Nội các vào ngày hôm nay (25-9), thời điểm Quốc hội Nhật Bản bỏ phiếu bầu Thủ tướng mới thay ông S.A-bê, người đă quyết định từ chức Thủ tướng cách đây 2 tuần. Chắc chắn điều này sẽ diễn ra bởi đảng LDP, do ông Y.Phư-cu-đa vừa làm tân Chủ tịch hiện đang chiếm đa số tại Hạ viện Nhật Bản. Vinh dự vừa tới, nhưng gánh nặng đă sớm đặt lên vai người con trai cả của cựu Thủ tướng Ta-kê-ô Phư-cu-đa.

Trước hết, đó là việc khôi phục niềm tin của cử tri. Hàng loạt vụ bê bối về tài chính liên quan tới thành viên Nội các và quan chức đảng LDP bị phát giác trong thời gian qua đă khiến ông S.A-bê quyết định từ chức Thủ tướng. Sự ra đi của ông S.A-bê cũng đă để lại cho người kế nhiệm Y.Phư-cu-đa một “di sản” khó khăn. Khó khăn càng gia tăng khi ông Y.Phư-cu-đa lên nắm quyền vào thời điểm Quốc hội Nhật Bản đang trong kỳ họp bất thường, các bộ trưởng mới phải trả lời chất vấn ngay lập tức về những việc họ sẽ thực hiện. Thời gian quá ngắn - chỉ được tính bằng từng giờ - tân Thủ tướng Y.Phư-cu-đa khó có thể rà soát kỹ các thành viên dự kiến bổ nhiệm vào Nội các hay đưa ra bất cứ biện pháp cải tổ mạnh tay. Điều này có nghĩa, ông Y.Phư-cu-đa chỉ có thể thực hiện cải tổ Nội các quy mô lớn sau kỳ họp bất thường của Quốc hội hoặc trước kỳ họp thường kỳ của Quốc hội vào năm tới. Và như thế “bóng đen” từng bao phủ Nội các tiền nhiệm sẽ c̣n ám ảnh chính phủ của tân Thủ tướng Y.Phư-cu-đa.

Bên cạnh đó, chiến thắng của ông Y.Phư-cu-đa giành được trước Tổng thư kư T.A-sô là do sự ủng hộ dựa trên ḷng trung thành phe phái. Các thành viên của phái do Ngoại trưởng Ma-chi-mu-ra đứng đầu ủng hộ ông Y.Phư-cu-đa v́ ông cũng là thành viên của phái này. Các thành viên của những phe phái khác trong LDP ủng hộ ông v́ đó là quyết định chung của toàn phái. Cho nên, một thách thức nữa đặt ra đối với tân Thủ tướng Y.Phư-cu-đa là làm sao dung ḥa tất cả các phái về những vị trí then chốt trong Nội các mới. Nếu không đạt được một cân bằng về quyền lực trong đảng, ông Y.Phư-cu-đa có thể phải đối mặt với những cuộc đua tranh mới ngay trong chính LDP.

Một khó khăn khác đối với tân Thủ tướng Y.Phư-cu-đa là việc ông lên nắm quyền trong bối cảnh Quốc hội bị chia rẽ, quyền kiểm soát Thượng viện thuộc về đảng Dân chủ đối lập (DPJ). Dù theo đuổi chính sách ngoại giao tế nhị với Mỹ và chú trọng xây dựng lại quan hệ với các nước châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Hàn Quốc, nhưng giống như người tiền nhiệm, ông Y.Phư-cu-đa nhấn mạnh tới sự cần thiết tiếp tục sứ mệnh của Hải quân Nhật Bản trên Ấn Độ Dương. Cần nhắc lại rằng, đây là lư do chính khiến Thủ tướng S.A-bê phải ra đi. Trong khi đó, DPJ tiếp tục tuyên bố không từ bỏ “cuộc chiến” ngăn cản nỗ lực gia hạn sứ mệnh hậu thuẫn Mỹ về hậu cần của Hải quân Nhật Bản trên Ấn Độ Dương.

Không phải ngẫu nhiên DPJ kiên tŕ mục tiêu giải tán Hạ viện để tiến hành tổng tuyển cử trước thời hạn. Bởi nếu điều này thành hiện thực, có nghĩa DPJ đă thành công trong việc gia tăng sức ép lên Nội các cho dù nội các được h́nh thành trên bất kỳ liên minh nào. Sức ép ấy đă quá rơ và chủ yếu là nhằm chấm dứt sứ mệnh của Hải quân Nhật Bản trên ấn Độ Dương. Do đó, ngay từ bây giờ ông Y.Phư-cu-đa cùng nội các trong tương lai của Nhật Bản - c̣n theo đuổi mục tiêu duy tŕ hoạt động của hải quân như nêu trên - sẽ là tâm điểm để DPJ công phá.

Hà Ngọc