Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo (trái) và cựu Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê tại Tô-ky-ô, năm 2007.

(HNM) - Trong các ngày từ 6 đến 10-5, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào thăm chính thức Nhật Bản. Đây là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của một vị đứng đầu Nhà nước Trung Quốc trong một thập kỷ qua.

Chuyến thăm này được giới phân tích gọi là “chuyến đi đón Xuân” tiếp theo “chuyến đi phá băng” của Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo hồi năm ngoái, với hi vọng sẽ hâm nóng mối quan  hệ  láng  giềng Trung - Nhật hiện nay.  

Với chương tŕnh nghị sự đa dạng và dày đặc, chuyến thăm 5 ngày của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào được xem là sẽ góp phần làm “tan băng” trong quan hệ láng giềng Trung-Nhật từng bị coi là “nóng” về kinh tế, thương mại nhưng lại “đóng băng” về chính trị, ngoại giao, an ninh trong thời gian qua. Trong khuôn khổ chuyến thăm, dự kiến Chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ yết kiến Nhật hoàng A-ki-hi-tô; hội đàm với Thủ tướng Y. Phư-cư-đa; đồng thời có các cuộc tiếp xúc rộng răi với Quốc hội, các chính đảng và người dân Nhật Bản để thảo luận biện pháp thúc đẩy quan hệ Trung - Nhật cũng như những vấn đề quan trọng mà hai bên cùng quan tâm. Chuyến thăm Nhật Bản lần này của Chủ tịch Trung Quốc cho thấy quan hệ Trung-Nhật đang tiến tới chiều hướng cải thiện, từng bước vượt qua những trở ngại về nhận thức lịch sử của mỗi bên về thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Trung Quốc.

Trước thềm chuyến thăm, Phó Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận B́nh cho rằng, chuyến thăm Nhật Bản của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ có tác động sâu sắc tới mối quan hệ tương hỗ và chiến lược song phương. Đây là sự kiện lớn trong quan hệ Trung-Nhật ở giai đoạn mới này, với hi vọng hai nước sẽ có cơ hội trở thành láng giềng tốt và đối tác đề cao sự tồn tại ḥa b́nh, t́nh hữu nghị lâu dài, hợp tác tương hỗ và cùng thịnh vượng. Trong khi đó, phát biểu với báo giới tại Tô-ki-ô ngày 30-4, chánh Văn pḥng nội các Nhật Bản Ma-chi-mu-ra cho biết, cả hai nước đều hy vọng  cuộc  gặp  cấp  cao  giữa Thủ tướng Y. Phư-cư-đa và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ mang lại những bước tiến đáng kể nhằm giải quyết những bất đồng trong quan hệ hai nước thời gian qua.

Chuyến thăm Nhật Bản của Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào được thực hiện vào thời điểm cả hai bên đều cần hợp tác với nhau để giải quyết các vấn đề nóng không chỉ trong lĩnh vực kinh tế, năng lượng mà cả chính trị, an ninh, quốc pḥng. Nhật Bản vốn rất cần sự giúp đỡ của Trung Quốc trong việc giải quyết vấn đề công dân Nhật Bản được cho là bị CHDCND Triều Tiên bắt cóc trước đây và việc Tô-ki-ô muốn trở thành thành viên Thường trực HĐBA mở rộng của LHQ sau khi được cải tổ. Trong khi đó, Trung Quốc rất cần vốn, công nghệ tiên tiến trên các lĩnh vực, cũng như giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực của Nhật Bản. Chuyến thăm Nhật Bản của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào được giới quan sát quan tâm đặc biệt - nhất là trong bối cảnh giá dầu và giá gạo tăng chóng mặt như hiện nay - với hy vọng sự ấm lên trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Nếu điều đó diễn ra, sẽ  mang lại lợi ích to lớn không chỉ đối với Trung Quốc và Nhật Bản mà c̣n với cả sự phát triển kinh tế và ổn định cho cả khu vực Đông Á.

Trong hơn 35 năm qua kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, đây là thời điểm được xem là cả Trung Quốc và Nhật Bản đang vượt qua những bất đồng để xích lại gần nhau v́ lợi ích hiện tại và lâu dài. Điều này có ư nghĩa rất lớn khi các nước Đông Á đang h́nh thành một cộng đồng kinh tế chung với những nền kinh tế đầu tàu bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Một khi quan hệ Trung-Nhật được cải thiện, các nước ASEAN sẽ thêm nhiều thuận lợi trong tiếp cận công nghệ và ḍng vốn từ hai nền kinh tế lớn nhất châu Á này cũng như xâm nhập sâu rộng hơn vào thị trường của hai cường quốc kinh tế thế giới.

Đ́nh Hiệp