T́nh h́nh chính trị bất ổn đă ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống của người dân Dim-ba-bu-ê.

(HNM) - Sau gần 5 tuần tŕ hoăn, Ủy ban bầu cử Dim-ba-bu-ê (ZEC) ngày 2-5 mới tuyên bố kết quả chính thức cuộc bầu cử tổng thống ngày 29-3, theo đó, thủ lĩnh đối lập Mô-gan Tơ-van-gi-rai đă giành 47,9% số phiếu ủng hộ và đương kim Tổng thống Rô-bớt Mu-ga-bê giành 43,2%. Do không có ứng cử viên nào giành được số phiếu ủng hộ quá bán nên Dim-ba-bu-ê sẽ phải tổ chức ṿng bỏ phiếu thứ hai vào thời điểm do ZEC ấn định.

Ngay sau khi kết quả chính thức được công bố, Phong trào v́ sự thay đổi dân chủ (MDC) của ông M.Tơ-van-gi-rai cho rằng, thủ lĩnh của họ đă bị tước đoạt thắng lợi. Theo MDC, ông M.Tơ-van-gi-rai đă giành được 50,3% số phiếu ủng hộ, vượt ngưỡng quá bán theo qui định để đắc cử tổng thống mà không cần tiến hành bầu cử ṿng 2. Tại Oa-sinh-tơn, Nhà Trắng cũng tuyên bố kết quả bầu cử Tổng thống Dim-ba-bu-ê có “các vấn đề nghiêm trọng về độ tin cậy” và ít có cơ sở để tin rằng cuộc bầu cử ṿng 2 sẽ công bằng.

T́nh h́nh chính trị tại Dim-ba-bu-ê đang trở nên trầm trọng do các phe phái tiếp tục tố cáo nhau gian lận. Phe đối lập cáo buộc ZEC cố t́nh tŕ hoăn công bố kết quả bầu cử nhằm dàn xếp một kết quả có lợi cho đương kim Tổng thống. Những tiến triển xấu của t́nh h́nh chính trị ở Dim-ba-bu-ê cộng với cơn sốt giá lương thực tăng cao đang khiến cho t́nh trạng đói nghèo ở nước này ngày càng tồi tệ.

Dim-ba-bu-ê đang rơi vào cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng trong những năm gần đây. Từng được xem là nước có nền kinh tế lớn thứ 2 tại miền Nam châu Phi trong những năm 80 của thế kỷ trước nhưng giờ đây, Dim-ba-bu-ê trở nên kiệt quệ với t́nh trạng siêu lạm phát vượt quá tỷ lệ 100.000%, nạn thất nghiệp chiếm 80% dân số và nạn khan hiếm lương thực, thực phẩm triền miên. Đây là quốc gia nghèo nhất châu Phi. Sự chuyên tâm bảo vệ quyền lực và “chính sách cải cách ruộng đất” bị cho là sai lầm của Tổng thống R.Mu-ga-bê đă đẩy Dim-ba-bu-ê vào t́nh trạng khủng hoảng toàn diện như hiện nay. Tuy nhiên, Tổng thống R.Mu-ga-bê, 84 tuổi, người đang “nỗ lực” t́m kiếm nhiệm kỳ thứ 6, lại được ḷng một bộ phận cử tri Dim-ba-bu-ê, đặc biệt là các cử tri nông thôn. Số đông người dân coi ông là biểu tượng của tinh thần yêu nước, tích cực đấu tranh chống đế quốc và chủ nghĩa thực dân mới.

Trái lại, ông M.Tơ-van-gi-rai, 56 tuổi, được đánh giá là người có những luận điểm giống các nước phương Tây, hiện đang nổi lên là người có thể đại diện cho tất cả các lực lượng chống lại Tổng thống Mu-ga-bê. Ông M.Tơ-van-gi-rai hứa hẹn nếu trúng cử sẽ mở cửa thị trường Dim-ba-bu-ê cho các nước phương Tây vào làm ăn. Đảng MDC đối lập của ông luôn phê phán và buộc tội chính quyền của Tổng thống R.Mu-ga-bê đă hủy hoại nền kinh tế đất nước, cần phải được thay thế.

Phe đối lập tỏ ư sẽ tham gia bầu cử ṿng 2 nếu có sự hiện diện của giới quan sát quốc tế. Cuộc khủng hoảng sau bầu cử ở Dim-ba-bu-ê hiện vẫn chưa có hồi kết.

Nguyễn Phúc