Ṭa nhà trụ sở chính của Quỹ tiền tệ quốc tế tại Washington D.C (Mỹ)

(HNM) - Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) được thành lập tháng 7-1944. Đây là một tổ chức quốc tế giám sát hệ thống tài chính toàn cầu bằng theo dơi tỷ giá hối đoái và cân bằng chi trả, cũng như hỗ trợ kỹ thuật và giúp đỡ tài chính khi có yêu cầu.

Mục tiêu của IMF là t́m cách duy tŕ ổn định và pḥng ngừa khủng hoảng kinh tế; hỗ trợ giải quyết khủng hoảng một khi xảy ra; thúc đẩy phát triển và giảm đói nghèo. Quỹ sử dụng 3 chức năng chính là: Giám sát, hỗ trợ kỹ thuật và cho vay để thực hiện các mục tiêu này. IMF  hiện có 184 quốc gia thành viên.

Sau hơn 6 thập kỷ tồn tại, IMF đang đứng trước nhiều thách thức. Đáng lo ngại hơn là đang có một dấu hỏi lớn về sự tồn tại của chính thể chế tài chính khổng lồ này. Là một tổ chức chuyên cho vay nên ảnh hưởng của IMF đến các nước giàu là rất hạn chế, trong khi đó, ảnh hưởng đối với các nước nghèo và đang phát triển lại ngày một giảm. Khả năng tài chính của IMF cũng ngày càng suy kiệt. Hiện có nhiều quốc gia, vốn từng là con nợ của IMF trong thời gian dài, nay, hoặc đă trả hết nợ hoặc không c̣n cần tín dụng với những điều kiện chính trị của IMF. Trong khi đó, các định chế tài chính, các tập đoàn tài chính toàn cầu... có nhiều kênh cho vay vốn mới đáp ứng nhu cầu đa dạng của những nước muốn vay tiền. Thậm chí IMF từng bị chỉ trích phục vụ lợi ích của Mỹ chống lại các nước khác. Một số nước đang phát triển rất phản đối chính sách kinh tế của IMF thông qua các phong trào chống toàn cầu hóa. Có nước tuyên bố muốn rút khỏi IMF... Dư luận đang đ̣i hỏi IMF phải cải tổ mạnh mẽ để thích ứng hơn trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Tại hội nghị thường niên diễn ra vào tháng 9-2006 ở Xin-ga-po, ban lănh đạo IMF đă thông qua một kế hoạch cải tổ sâu rộng nhằm tạo thêm thế mạnh và duy tŕ vị thế của tổ chức tiền tệ đa phương này.

Ngày 7-4 vừa qua, IMF đă thông qua kế hoạch về quyền biểu quyết của các nước thành viên. Theo đó, các nước phát triển như Mỹ và các cường quốc phương Tây bị giảm quyền bỏ phiếu từ 59,5% xuống c̣n 57,9% trong khi các nước đang phát triển được tăng từ 40,5% lên 42,1%. Đây được xem là thử thách lớn đầu tiên với ông Đô-mi-ních Xtrốt Can, Giám đốc điều hành IMF, người đă từ bỏ các tham vọng trên chính trường Pháp để đến Niu Yoóc từ tháng 9-2007 với cam kết sẽ phục hồi vị thế của tổ chức tài chính này.

Bên cạnh đó, IMF đang t́m cách để có thể bù lấp được lỗ hổng ngân sách dự tính khoảng 400 triệu USD. Tổ chức này dự định sẽ giảm 15% số nhân viên (khoảng 380 người) để tiết kiệm 13,5% chi phí hoạt động trong ṿng 3 năm. Tuy nhiên, theo Giám đốc điều hành Đô-mi-ních Xtrốt Can, ngày 29-4, có tới 591 trong tổng số 2.900 nhân viên của IMF đă tự nguyện nghỉ việc với khoản trợ cấp cả gói tương đương 1,5 năm lương đang hưởng. Điều này giúp IMF có điều kiện thuê những nhân viên mới có tŕnh độ cao nhằm nâng cao năng lực cho IMF.

Những cải cách trên mới chỉ là thay đổi rất nhỏ trong cơ cấu IMF, tuy nhiên nó là sự khởi đầu cho một cuộc đấu tranh lâu dài để các nước nghèo có tiếng nói lớn hơn trong việc đưa ra các quyết sách của IMF.

Thu Hằng