(HNM) - Tháng 5 này Liên minh châu Âu (EU) kỷ niệm tṛn 10 năm đạt thỏa thuận ra mắt đồng tiền chung ơ-rô, một đơn vị tiền tệ đang “gặt hái” những thành công vang dội, đứng vững là một đối trọng đáng gờm của USD. Tuy nhiên, phía sau sự tăng giá nhanh chóng của đồng ơ-rô lại tiềm ẩn nhiều vấn đề thách thức ḷng kiên nhẫn của các nhà lănh đạo EU.

Điều nghịch lư là, trong lúc đồng ơ-rô ngày càng chứng tỏ sức mạnh của nó, có lúc đă vượt ngưỡng 1 ơ-rô đổi được 1,6 USD, th́ chính các nước trong khu vực sử dụng đồng tiền chung này lại đứng trước viễn cảnh tăng trưởng kinh tế không mấy sáng sủa. Việc tăng giá đến 80% so với USD kể từ năm 2000 đă khiến hàng hóa châu Âu trở nên quá đắt đỏ, gần như không thể cạnh tranh với hàng hóa Mỹ. Đây thực sự là một “cơn ác mộng” của các nhà xuất khẩu châu Âu. Một số cuộc khảo sát được tiến hành gần đây cho thấy 82% công ty khẳng định sự mất giá của USD ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh. Các hăng xe hơi lớn của Đức như BMW, Volkswagen  đă phải đẩy nhanh tiến độ sản xuất tại các cơ sở ở Mỹ để hạn chế xuất khẩu và tranh thủ đồng USD yếu. Ngoài ra, đồng ơ-rô mạnh c̣n đang khiến ḍng người châu Âu đổ tới Mỹ để mua sắm và hưởng thụ ngày một nhiều hơn và dĩ nhiên là để lại tiền của họ nhiều hơn trên các đại lộ mua sắm từ Niu Y-oóc đến Ca-li...  Như vậy, đồng ơ-rô mạnh dường như đang trở thành yếu tố chính kiềm chế phát triển của khu vực đồng tiền chung châu Âu.

Nhiều người cho rằng, bài toán đồng đô-la yếu của các nhà tài chính Mỹ thật vô cùng hiểm hóc. Sự sụp đổ hoàn toàn của đồng “bạc xanh” là điều khó xảy ra; nhưng, cũng không loại trừ khả năng ấy nếu niềm tin vào USD tiếp tục giảm và các quốc gia chọn USD làm nguồn dự trữ ngoại tệ chính chuyển sang sử dụng loại tiền thay thế khác. Như vậy, USD sẽ càng mất giá hơn và gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới thị trường tài chính toàn cầu. C̣n nhớ cuộc khủng hoảng vào cuối những năm 90 của thế kỷ trước, đồng USD sụt giá đă giáng một đ̣n chí mạng vào các thị trường mới nổi như Thái Lan, Mê-hi-cô, Ác-hen-ti-na... Kết quả là nhiều nhà triệu phú chỉ sau một ngày đă trắng tay. Năm 2004, biến động của đồng USD cũng gây một phen “hoảng hồn” cho kinh tế thế giới khi nguy cơ sụp đổ quỹ tín dụng bị đẩy đến mức nguy hiểm... Theo các nhà kinh tế học, sự ổn định tỷ giá giữa USD và đồng ơ-rô chỉ có thể được duy tŕ nếu có sự chuyển biến trong sự phát triển kinh tế ở “hai b́nh thông nhau” là Mỹ và châu Âu. Nghĩa là, kinh tế Mỹ phải phục hồi và kinh tế châu Âu tăng trưởng vững chắc.

Mặc dù trong 2 tuần trở lại đây, USD đă “gượng dậy” so với ơ-rô, song không ai có thể chắc chắn điều này sẽ kéo dài. Các nhà lănh đạo châu Âu đă phải kêu gọi Mỹ hợp tác để hạn chế khoảng cách ngày càng gia tăng giữa đồng ơ-rô và USD. Các quốc gia sử dụng đồng tiền chung châu Âu cho rằng, sự trượt giá của USD so với đồng ơ-rô đă chạm đến mức gây bất lợi cho cả hai phía.

Hiện tại, chưa có dấu hiệu nào chứng tỏ các nhà tài chính Mỹ sẽ can thiệp để ngăn chặn sự mất giá đồng tiền của chính họ. Tuy nhiên, cả Mỹ và châu Âu đều tin rằng, chính sách sắp tới của các ngân hàng trung ương đều hướng tới mục tiêu phục hồi sức mạnh đồng USD. V́ chỉ có thế, nền kinh tế thế giới mới thoát khỏi nguy cơ cơn hồng thủy suy thoái đang đe dọa.

Lâm Phương