Người dân Pa-le-xtin tại Dải Ga-da tập trung ở biên giới với Ai Cập để t́m cách rời khỏi Ga-da khi cuộc khủng hoảng về nhiên liệu, lương thực đang gia tăng

(HNM) - Hôm nay (13-5), Tổng thống Mỹ Gioóc-giơ Bu-sơ sẽ bắt đầu chuyến công du tới Trung Đông với mục tiêu hàng đầu là thúc đẩy tiến tŕnh ḥa b́nh giữa I-xra-en và Pa-le-xtin.

Phải nói rằng, mong muốn tạo dấu ấn về tiến tŕnh ḥa b́nh Trung Đông trước khi rời Nhà Trắng, tháng 1-2009, là tham vọng lớn của Tổng thống G. Bu-sơ. Bằng chứng rơ nhất, với quyết tâm của ông chủ Nhà Trắng, hội nghị quốc tế về ḥa b́nh Trung Đông đă được tổ chức ở An-na-pô-lít (Mỹ), cuối tháng 11-2007; tiếp đó là chuyến công du 8 ngày (trung tuần tháng 1-2008) tới khu vực này của Tổng thống G. Bu-sơ… Nhưng xem ra, tất cả những cố gắng ấy vẫn chưa đủ để xoay chuyển t́nh h́nh ở khu vực vốn nóng bỏng này. 

Từ Hội nghị ở An-na-pô-lít, mặc dù đă có thỏa thuận rơ ràng nhưng các cuộc đàm phán giữa Pa-le-xtin và I-xra-en đă không diễn ra đúng như mong đợi và không đạt được tiến bộ cần thiết nào để đi tới một thỏa thuận ḥa b́nh toàn diện giữa hai bên vào cuối năm 2008. Dư luận cho rằng, “thành công” lớn của hội nghị này là đưa Pa-le-xtin và I-xra-en ngồi lại với nhau sau gần 7 năm rơi vào ṿng xoáy bạo lực. Thực tế cho thấy, I-xra-en đến An-na-pô-lít chủ yếu nhằm làm hài ḷng chủ nhà, nước luôn dùng quyền phủ quyết trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc để “bênh vực” cho Ten A-víp.

C̣n chuyến thăm hồi đầu năm 2008 của Tổng thống G. Bu-sơ, kết quả của nó, được giới truyền thông liên tục nhấn mạnh, chẳng qua cũng chỉ là những cam kết được nhắc lại mà thôi; người ta chưa thấy có một bước đột phá nào trong việc giải quyết các vấn đề. Nhiều ư kiến cho rằng, Oa-sinh-tơn cần phải can thiệp một cách mạnh mẽ hơn buộc I-xra-en phải chấm dứt các hoạt động định cư trên đất của người Pa-le-xtin, cũng như các cuộc ám sát chống người Pa-le-xtin. Đành rằng, chính quyền Ten A-víp có quyền và trách nhiệm bảo vệ an ninh cho công dân của ḿnh nhưng không thể thực hiện điều đó bằng các cuộc tấn công đẫm máu vào thường dân Pa-le-xtin.

Hiện tại, I-xra-en vẫn tuyên bố xây dựng các khu định cư mới bất chấp sự phản đối của Pa-le-xtin. Ten A-víp viện cớ không tin chính quyền Pa-le-xtin có thể kiểm soát được Bờ Tây và v́ thế chưa chuyển giao trách nhiệm an ninh cho người Pa-le-xtin. Chuyến công du vừa diễn ra hồi đầu tháng này của Ngoại trưởng Mỹ C. Rai-xơ đă không thể giải quyết được thế bế tắc này mà theo nh́n nhận của giới quan sát, đây chính là vấn đề quan trọng để giải quyết cuộc xung đột hiện nay.

Từ thực tế đang diễn ra, có thể thấy, sự bất đồng lớn giữa hai bên là khó khỏa lấp. Mặc dù, Thủ tướng I-xra-en Ê. Ôn-mớt và Tổng thống Pa-le-xtin M. Áp-bát đă thiết lập cơ chế gặp định kỳ để thảo luận các vấn đề liên quan đến ḥa b́nh Trung Đông nhưng trở ngại ở chỗ là ḷng tin vẫn chưa được hai bên tạo dựng th́ theo đánh giá của giới quan sát, có nỗ lực đến mấy các vấn đề vẫn chỉ dậm chân tại chỗ mà thôi.

Bởi vậy, chuyến thăm của người đứng đầu nước Mỹ, dù được báo chí phương Tây cho là sẽ mở ra những viễn cảnh mới với Trung Đông; nhưng nhiều người vẫn hoài nghi về một Trung Đông bớt “nóng” trong bối cảnh hiện nay.

Trung Hiếu