Tổng thống Bô-rít Ta-đích đang gặp nhiều khó khăn trên chính trường Xéc-bi-a.

(HNM) - Kết quả cuộc bầu cử Quốc hội Xéc-bi-a được công bố ngày 13-5 vừa qua cho thấy đảng Dân chủ (DS) của Tổng thống Bô-rít Ta-đích đă giành thắng lợi với 40% số phiếu ủng hộ.

Điều này có nghĩa phe ủng hộ đường lối thân phương Tây này sẽ kiểm soát 102/250 ghế trong Quốc hội. Tuy nhiên, niềm hân hoan của DS đă không trọn vẹn khi tỷ lệ ủng hộ chưa đủ quá bán (50%) để đảng này có thể tự đứng ra thành lập Chính phủ. Trong khi đó, các đảng theo khuynh hướng dân tộc chủ nghĩa đang t́m cách thỏa hiệp nhằm tạo ra một liên minh cầm quyền với đa số phiếu. Nếu các cuộc thương lượng thành công, DS sẽ buộc phải từ bỏ tham vọng nắm quyền lực trong Chính phủ và trở thành phe đối lập bất đắc dĩ trong Quốc hội.

Cục diện trên chính trường Xéc-bi-a hiện nay đang phản ánh sự chia rẽ sâu sắc giữa lựa chọn quan hệ với Nga và phương Tây trên chính trường nước này sau khi Cô-xô-vô đơn phương tuyên bố độc lập ngày 17-2 vừa qua dưới sự hậu thuẫn của Mỹ và một số nước EU. Mặc dù cũng phản đối Cô-xô-vô độc lập, song Tổng thống Ta-đích và DS vẫn chủ trương đẩy nhanh tiến tŕnh gia nhập EU của Xéc-bi-a.  Lập luận của ông Bô-rít Ta-đích đưa ra là, Xéc-bi-a nên ưu tiên cho việc gia nhập EU nhằm tránh rơi vào t́nh trạng tự cô lập. Trong khi đó, các đảng phái đối lập, vốn ủng hộ chính sách gần gũi với Nga, cho rằng, DS đă đặt Cô-xô-vô sau những lợi ích của việc gia nhập EU bất chấp việc công nhận độc lập của tỉnh này là vi phạm luật pháp quốc tế. Đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến sự đổ vỡ vào đầu tháng 3 của Chính phủ Xéc-bi-a.

Hiện tại đảng Dân chủ tự do có quan điểm ủng hộ Xéc-bi-a gia nhập EU bằng mọi giá có thể là sự lựa chọn ưu tiên của DS, nhưng đáng tiếc đảng này chỉ sở hữu 13 ghế. Cái khó của DS là phải liên kết với ít nhất một đảng thuộc nhóm bất đồng chính kiến th́ mới có đủ 126 ghế trong Quốc hội - điều kiện cần thiết để thành lập Chính phủ. Tuy nhiên, dường như, các đảng theo chủ nghĩa dân tộc không có ư định đàm phán với DS. Trong khi đó, đảng Cấp tiến Xéc-bi-a (chiếm 77 ghế trong Quốc hội), đảng Dân chủ Xéc-bi-a (30 ghế) và khối Xă hội chủ nghĩa (20 ghế) đang có xu hướng h́nh thành liên minh. Nếu các đảng theo chủ nghĩa dân tộc không đạt được thỏa thuận chung, nhiều khả năng Xéc-bi-a sẽ đối mặt với t́nh trạng không có chính phủ và sẽ phải bầu cử lại sau 3 tháng. 

 Trong lúc cuộc tranh căi giữa các đảng phái c̣n chưa ngă ngũ th́ hậu quả của bất ổn chính trị đă ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế Xéc-bi-a. Các dữ liệu nghiên cứu gần đây cho thấy, những lo ngại về sự bất ổn chính trị đă khiến số lượng các nhà đầu tư vào thị trường Xéc-bi-a giảm sút rơ rệt.  Hiện các cử tri đang rất lo ngại mọi việc sẽ quay trở lại t́nh trạng khủng hoảng đă từng xảy ra sau cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 1-2007.

Lâm Phương