Giá dầu liên tục thay đổi trên bảng niêm yết tại các cửa hàng.

(HNM) - T́nh trạng giá dầu thế giới tăng cao chưa từng có trong lịch sử, đạt mức kỷ lục 139 USD/thùng trong phiên giao dịch cuối tuần qua ở thị trường Niu Y-oóc đă đe dọa các nền kinh tế trên toàn cầu.

Nhiều chuyên gia nhận định, giá của loại nhiên liệu chiến lược này khó giảm xuống. Nếu giá dầu tiếp tục tăng với tốc độ như hiện nay th́ nền kinh tế thế giới sẽ khó tránh khỏi một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng.

Ông A-ki-ra A-ma-ri, Bộ trưởng Năng lượng Nhật Bản, người chủ tŕ cuộc họp Bộ trưởng Năng lượng Nhóm các nước công nghiệp phát triển G-8 cùng những người đồng cấp Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc diễn ra tại thành phố A-ô-mô-ri (Nhật Bản) để thảo luận về vấn đề an ninh năng lượng nhấn mạnh: “Việc bảo đảm an ninh năng lượng, trong đó có việc giữ ổn định thị trường dầu mỏ, đă trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu đối với bất kỳ nước nào”. Theo ông A-ma-ri, nếu các nước không hành động ngay th́ nền kinh tế thế giới sẽ có nguy cơ rơi vào một cuộc suy thoái toàn cầu. Thủ tướng Ô-xtrây-li-a K. Rút ngày 8-6 cũng đă thúc dục các nước G-8 gia tăng áp lực với Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) để buộc các nước thành viên OPEC phải tăng sản lượng dầu.

Trong Tuyên bố chung ngày 8-6 “nhóm G-8 cộng 3” cho rằng, việc tăng sản lượng dầu trên phạm vi toàn cầu là một “nhu cầu cấp thiết” sau khi giá dầu trên thị trường thế giới tăng vọt. Tại Hội nghị, các thành viên G-8 cũng nhất trí thiết lập một khuôn khổ quốc tế nhằm hỗ trợ các biện pháp tiết kiệm năng lượng để đối phó với t́nh trạng biến đổi khí hậu và giá nhiên liệu tăng cao. G-8 sẽ thiết lập cơ chế này với tên gọi Đối tác quốc tế phối hợp sử dụng hiệu quả năng lượng (IPEEC).

Cơn sốt dầu mỏ không ngừng tăng nhiệt với xu hướng ngày càng “rút ngắn thời gian giữ kỷ lục” đang khiến các nhà lănh đạo thế giới, giới phân tích và kinh tế lo lắng. Tại châu Á, các nước và vùng lănh thổ như Phi-líp-pin, Đài Loan, In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Thái Lan… đă quyết định tăng giá nhiên liệu. Từ ngày 5-6, giá bán lẻ xăng dầu ở Ma-lai-xi-a đă chính thức được điều chỉnh tăng thêm 40% so với giá cũ. Theo Thủ tướng Ma-lai-xi-a A. Ba-đa-uy, việc điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu là nhằm giảm bớt gánh nặng trợ giá xăng dầu lên ngân sách nước này và phù hợp với kế hoạch điều chỉnh hệ thống trợ giá của chính phủ. Được biết Ma-lai-xi-a c̣n có kế hoạch tăng tiếp giá xăng dầu trong năm nay nhằm tiến tới việc xóa bỏ hoàn toàn cơ chế kiểm soát giá xăng dầu hiện nay.

Tại Thái Lan, giá xăng đă lên đến gần 40 bạt/lít (khoảng 1,6 USD) khiến nhiều người chuyển sang sử dụng tàu điện ngầm. Ấn Độ cũng sẽ công bố giá nhiên liệu mới cao hơn đôi chút trong vài ngày tới. Trong khi đó, Trung Quốc tuyên bố cố giữ mức giá cũ cho đến ngày khai mạc Đại hội Ô-lim-pích Bắc Kinh. Tuy nhiên do nhu cầu sử dụng nhiên liệu cao, t́nh trạng cung cầu không tương xứng, nên gần đây, nhiều tỉnh thành lớn ở miền Đông Trung Quốc bị bất ngờ rơi vào t́nh trạng khan hiếm xăng dầu trầm trọng.

Tại Hàn Quốc, ngày 8-6, Chính phủ nước này đă công bố một kế hoạch trị giá 10,49 ngh́n tỷ Uôn (10,3 tỷ USD) nhằm góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính do giá dầu tăng cao cho những người có thu nhập thấp và các doanh nghiệp tư nhân. Theo thông báo của Bộ Tài chính Hàn Quốc, kế hoạch này bao gồm các khoản giảm thuế thu nhập cho các công nhân và doanh nghiệp tư nhân. Thông báo cho biết chính phủ cũng sẽ chi các khoản trợ cấp xăng dầu cho những cá nhân có thu nhập thấp. Tuy nhiên, những biện pháp này chỉ là tạm thời và sẽ có hiệu lực tới tháng 6-2009.

Các nhà phân tích thị trường dự đoán giá dầu thô trên thế giới có thể tăng lên tới 150 USD/thùng vào tháng 7 tới và tới ngưỡng 200 USD/thùng trong ṿng hơn một năm nữa do nhu cầu tăng cao và một phần do t́nh trạng đầu cơ trục lợi. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều chuyên gia tài chính quốc tế cho rằng, giá dầu thế giới leo thang khiến t́nh h́nh ngân sách nhiều quốc gia xấu đi do các khoản “bù lỗ” xăng dầu khổng lồ. Nếu giá dầu tiếp tục cao như hiện nay, các biện pháp trợ giá xăng dầu như trước đây sẽ gây tác hại dài hạn nhiều hơn là có lợi. Cũng theo các nhà tài chính, nhiều nền kinh tế châu Á đang đứng trước sức ép cắt giảm chi phí trợ giá xăng dầu trong khi vẫn phải làm ǵ đó để giúp dân nghèo trong lúc giá dầu tăng.

Nguyễn Phúc tổng hợp