Ứng cử viên đảng Dân chủ, Ba-rắc Ô-ba-ma và Tổng thống Ha-mít Ca-dai trong chuyến thăm và làm việc tại Áp-ga-ni-xtan.

(HNM) - Ngày 20-7, Thượng nghị sĩ bang I-li-noi, ứng cử viên tổng thống Mỹ của đảng Dân chủ, Ba-rắc Ô-ba-ma vừa có màn “tŕnh diễn” đầu tiên trên trường quốc tế khi ông nhắm Áp-ga-ni-xtan là đích đến mở màn, trong chuyến công du tới Nam Á, Trung Đông và châu Âu của ḿnh.

Chọn vùng chiến sự, nơi Oa-sinh-tơn đang dốc sức trong cuộc chiến chống khủng bố, vị Thượng nghị sĩ da màu này cũng muốn coi đây như lời đáp trả với ứng cử viên đảng Cộng ḥa, G. Mác Kên, người đang cùng ông trên đường đua vào Nhà Trắng. Trước đó, ông G. Mác Kên từng lên tiếng phê phán ông B. Ô-ba-ma thiếu quan tâm tới khu vực chiến sự. Thế nhưng với điểm đến Áp-ga-ni-xtan, có thể nói, vị Thượng nghị sĩ bang I-li-noi này đă đi trước một nước cờ táo bạo. Trước hết, đó là sự khẳng định với thế giới về một chính sách đối ngoại mới của nước Mỹ nếu như ông Ô-ba-ma thắng cử. Dư luận và người dân Mỹ nh́n vào đó để đánh giá, so sánh và lựa chọn. Bởi từ chiến trường I-rắc, nơi chính sách của Tổng thống Mỹ Gioóc-giơ Bu-sơ đang vấp phải nhiều chỉ trích không chỉ trong một số giới chức Oa-sinh-tơn mà c̣n trong đông đảo người dân Mỹ. Họ coi I-rắc là một sai lầm, sự sa lầy của quân đội khi tốn quá nhiều tiền, của và cả sinh mạng công dân Mỹ. C̣n với Áp-ga-ni-xtan, theo một cuộc thăm ḍ dư luận mới đây, người dân Mỹ thực sự lo ngại về xung đột tại quốc gia Nam Á này. 51% người Mỹ được hỏi nói rằng, chiến dịch của Oa-sinh-tơn chống lại Ta-li-ban và An Quây-đa đă không thành công (năm 2002 con số này chỉ là 24%) và họ khẳng định, Mỹ phải thắng tại Áp-ga-ni-xtan th́ mới có hy vọng giành được thành công trong cuộc chiến chống khủng bố.

Do đó, sự chuyển hướng từ tâm điểm I-rắc sang chống khủng bố tại Áp-ga-ni-xtan của ứng cử viên B. Ô-ba-ma, rơ ràng, là một mũi tên nhằm hai đích đến. Trước hết là giúp người dân Mỹ an tâm về một vị tổng thống mới, nếu đắc cử, sẽ có quyết tâm giải “bài toán” chống khủng bố. Điều này đă được khẳng định khi ông Ô-ba-ma, trong suốt chuyến thăm Áp-ga-ni-xtan, liên tục nhấn mạnh: t́nh h́nh “không ổn định và cấp bách”. Trong cuộc hội đàm với Tổng thống Ha-mít Ca-dai, vị Thượng nghị sĩ này “thề” sẽ chống khủng bố “bằng sức mạnh” và nêu rơ, chính quyền của Tổng thống G. Bu-sơ đă bị sao nhăng bởi một “cuộc chiến tranh có thể lựa chọn” và đă  tới  lúc  sửa  chữa  sai lầm đó. Oa-sinh-tơn cần bắt đầu lập kế hoạch gửi nhiều quân hơn tới Áp-ga-ni-xtan, có thể là một hoặc hai lữ đoàn. Cùng với đó, ông Ô-ba-ma ủng hộ việc chấm dứt vai tṛ chiến đấu của quân đội Mỹ tại I-rắc bằng cách rút quân, khoảng 1-2 lữ đoàn mỗi tháng.

Không phải ngẫu nhiên, phát biểu sau cuộc gặp với ông Ô-ba-ma, ngày 21-7, Phó Tổng  thống I-rắc Ta-rít An Ha-xê-mi đă bộc lộ, các nhà lănh đạo I-rắc có “chung quan điểm về kế hoạch rút quân Mỹ ra khỏi I-rắc” với  thượng nghị sĩ Mỹ này  và  nhấn  mạnh: “Tôi sẽ rất mừng nếu chúng ta đạt được một thỏa thuận ví như ngày 31-12-2010 sẽ là ngày đơn vị tham chiến cuối cùng của Mỹ rời khỏi I-rắc”. Như vậy, có thể nói, động thái đầu tiên của ông Ô-ba-ma, trong chuyến công cán nước ngoài, đă không chỉ làm vừa ḷng mong muốn của người dân Mỹ mà c̣n được lănh đạo những quốc gia ông ghé qua nhiệt t́nh ủng hộ. Chi tiết lịch tŕnh  chuyến đi của ông Ô-ba-ma không được tiết lộ, nhưng với chặng tiếp theo là thủ đô A-man (Gioóc-đa-ni)  vừa kết thúc vào cuối ngày 22-7 và hiện đang dừng chân ở Giê-ru-sa-lem cũng như ở bờ Tây dải Ga-da cho thấy mối quan tâm tới Trung Đông của Thượng nghị sỹ bang I-li-noi đang được nhấn mạnh.   

Có thể nói, chặng đầu trong chuyến công du của ḿnh, ông B. Ô-ba-ma đă ghi điểm. Thử thách vẫn đang đợi và nếu vị thượng nghị sĩ này thể hiện tốt, ưu thế sẽ là vượt trội so với đối thủ trong cuộc đua sắp tới. Từ trước tới nay, dư luận vẫn xem ông B. Ô-ba-ma, người có ưu thế về tư duy kinh tế nhưng lại hạn chế về phương diện đối ngoại, bởi ông chưa có nhiều kinh nghiệm như đối thủ. Do vậy, chuyến công du đang diễn ra hết sức có ư nghĩa và cánh cửa Nhà Trắng biết đâu sẽ rộng mở hơn đối với vị  Thượng  nghị sĩ da màu này.

Thanh Hải