Chiều 9/11, TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Y tế dự pḥng, Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế chưa đặt ra vấn đề phổ biến vaccin pḥng dịch tả đối với các vùng có dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm.

Theo PGS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Ban Chỉ đạo pḥng chống dịch đă đặt vấn đề tiêm vaccine pḥng tả với các chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Theo khuyến cáo của WHO, có thể sử dụng vaccin tả đường uống, hiệu lực cao cho những trường hợp khẩn cấp, như vùng xảy ra lũ lụt, thiên tai, ô nhiễm môi trường, nguồn nước... Tuy nhiên, vaccin pḥng tả chỉ thực sự hiệu quả khi chưa có dịch. Hai mũi tiêm cách nhau 2 tuần, đến tuần thứ 3 mới bắt đầu sinh kháng thể.

Người dân muốn dùng vaccin tả dạng uống có thể tới pḥng dịch vụ của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương. Tại đây có vaccin pḥng tả do Công ty Vaccin và Sinh phẩm số 1 sản xuất với hiệu lực đạt 70%.

PGS.TS Hiển phân tích, vào thời điểm hiện nay, chưa nên triển khai phổ biến vaccin. Ngoài lư do dùng vaccin khi đă có dịch là muộn, c̣n phải tính đến việc đầu tư kinh phí mua vaccin, tổ chức cán bộ triển khai...

Vaccin cũng không phải là biện pháp pḥng bệnh duy nhất, mà chỉ là biện pháp hỗ trợ. Do đó, việc pḥng bệnh bằng cách ăn chín, uống sôi, sử dụng nước sạch th́ vẫn khả thi hơn. Mặt khác, dùng vaccin có thể tạo tâm lư an toàn giả tạo đối với người dân, cho vaccin là an toàn rồi nên không lo ăn, uống đảm bảo vệ sinh nữa.

Trong khi đó, nếu nguồn nước sạch và thực phẩm đảm bảo sạch th́ sẽ giải quyết được các bệnh lư về tiêu chảy cấp. Điều đáng nói là cứ 100 người nhiễm khuẩn tiêu chảy cấp th́ 75 người không có biểu hiện bệnh.

Trong ṿng từ 7-14 ngày, những người này vẫn đào thải vi khuẩn ra ngoài môi trường và vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Trong số 25/100 người có biểu hiện triệu chứng th́ chỉ 20% có biểu hiện nặng (nôn mửa, đi ngoài liên tục, v.v..), số c̣n lại thường chỉ có biểu hiện tiêu chảy nhẹ, nhanh khỏi...

Do đó, số bệnh nhân có biểu hiện nặng phải nhập viện chỉ chiếm số ít so với nhiều số người lành mang vi khuẩn. Đây là nguồn lây nhiễm "giấu mặt" rất nguy hiểm và rất có thể làm ô nhiễm nguồn nước.

Dịch tả vẫn c̣n xảy ra hàng năm trên 50 nước, trong đó có nước ta. Bắt đầu từ những năm cuối thập niên 80 của thế kỷ trước, nước ta nghiên cứu vaccin tả và đă thành công. Vaccin này toàn tế bào, gồm các vi khuẩn Vibrio cholerae đă được bất hoạt, thuộc các typ sinh học cổ điển và El Tor, các nhóm huyết thanh 01 (Inaba và Ogawa) và 0139.

Vaccin có hàm lượng kháng nguyên TCP cao, được sản xuất bằng công nghệ lên men, có thể sản xuất 5-6 triệu liều/năm, bằng những trang thiết bị sẵn có. Giá thành của 2 liều vaccin (đủ để gây miễn dịch cho mỗi người) được Nhà nước quy định là 6.500 đồng. Vaccin không cần bảo quản ở điều kiện lạnh đặc biệt, được đưa vào cơ thể theo đường uống.

Công tŕnh nghiên cứu này đă nhận được giải thưởng Nhà nước về Khoa học công nghệ, Giải thưởng VIFOTEC dành cho các công nghệ ưu tiên năm 1997. Đây là lần đầu tiên một vaccin pḥng bệnh tả thích hợp được nghiên cứu và được áp dụng rộng răi trong Chương tŕnh tiêm chủng mở rộng.

Vaccin đă được Bộ Y tế cấp đăng kư lưu hành số VNDP - 03 - 0797 ngày 4/9/1997. Hằng năm vẫn sản xuất trên dưới một triệu liều theo đơn đặt hàng của Chương tŕnh quốc gia tiêm chủng mở rộng, để sử dụng tại những khu vực có nguy cơ xảy ra dịch tả.

Do giá thành thấp, vaccin này thích hợp với hoàn cảnh kinh tế - xă hội của Việt Nam và áp dụng được rộng răi trong y tế công cộng, góp phần chủ động pḥng chống dịch tả, góp phần làm cho nhân dân ở vùng nguy cơ có dịch được yên tâm, ổn định sinh hoạt, làm ăn, hạn chế được những khó khăn kinh doanh của các ngành Du lịch, Ngoại thương (xuất khẩu thực phẩm, hải sản).

Cũng theo PGS-TS Đặng Đức Anh, bệnh tiêu chảy cấp đang xảy ra ở nước ta hiện nay nếu có nguyên nhân như bệnh tả th́ hoàn toàn có thể sử dụng loại vaccin trên để uống pḥng chống loại bệnh dịch này.

Đặc biệt, nhiều chuyên gia y tế c̣n cho biết, ở các địa phương miền Trung đang chịu ảnh hưởng nặng nề băo lũ, nguồn nước có nguy cơ nhiễm bẩn... th́ rất nên sử dụng loại vaccin nói trên để pḥng bệnh. Tuy nhiên, biện pháp uống thuốc pḥng bệnh này không thể thay thế các biện pháp cực kỳ quan trọng là giữ vệ sinh ăn uống của mỗi người dân

Hướng dẫn xử lư mắm tôm có mầm bệnh tiêu chảy cấp nguy hiểm Bộ Y tế vừa ban hành hướng dẫn tiêu hủy mắm tôm ô nhiễm mầm bệnh tiêu chảy cấp nguy hiểm được áp dụng đối với sản phẩm mắm tôm đă được xác định ô nhiễm mầm bệnh, có liên quan đến truyền bệnh. Có 1 trong 3 phương pháp sau để xử lí diệt mầm bệnh trên mắm tôm và tiêu huỷ mắm tôm. Xử lí bằng nhiệt: 1. Thu gom mắm tôm. 2. Bỏ bao b́, cho mắm tôm vào chảo, nồi, bao b́ được chôn lấp sau khi đốt hoặc xử lí bằng hoá chất khử trùng. 3. Đun mắm tôm khi đạt nhiệt độ cao khuấy trộn nhiều lần, duy tŕ nhiệt độ trung tâm của khối sản phẩm đạt tối thiểu 700 C. 4 Để nguội. Mắm tôm sau khi xử lí có thể tái sử dụng làm thức ăn chăn nuôi hoặc chế biến phân bón dùng trong nông nghiệp. Xử lí tiêu hủy bằng chất đốt - chôn lấp: 1. Thu gom mắm tôm. 2. Đổ xuống hố đào sẵn, kích thước hố tuỳ theo khối lượng của mắm tôm cần tiêu hủy. 3. Đổ dầu khắp bề mặt khối mắm tôm cần tiêu hủy hoặc có thể chất củi hoặc rác khô. 4. Châm lửa đốt, thời gian đốt từ 10 đến 15 phút. 5. Lấp đất chôn kín đến miệng hố, bề dày lớp đất phải bằng hoặc trên 1m. Xử lí tiêu hủy bằng hóa chất - chôn lấp: 1. Thu gom mắm tôm. 2. Cho dung dịch Cloramin B 10% vào với tỉ lệ 1:1. Chú ư cho từ từ và vừa cho vừa khuấy đảo để hóa chất được trộn đều vào khối mắm tôm cần tiêu hủy. 3. Đổ xuống hố đào sẵn, kích thước hố tùy theo khối lượng của mắm tôm cần tiêu hủy. 4. Lấp đất chôn kín đến miệng hố, bề dày lớp đất phải bằng và trên 1m. Hoàng Ly

Theo Thanh Loan - Thu Phương (CAND)