Nước rửa bát không rơ nguồn gốc được bày bán tràn lan trên thị trường.

(HNM) - Mới đây, Thanh tra Sở Y tế Hà Nội phát hiện nhà hàng Hải Sơn (trên phố Núi Trúc) sử dụng nước rửa bát lít không nguồn gốc. Loại nước rửa bát bán theo lít được pha chế bằng hóa chất độc hại với giá rẻ bất ngờ (chỉ từ 2.000 - 3.000 đồng/lít) hiện được hầu hết các cửa hàng ăn uống sử dụng.

Các nhà khoa học cảnh báo, nếu hóa chất có trong nước rửa chén bát ngấm vào cơ thể qua đường ăn uống sẽ gây tổn thương gan, thận và các bệnh đường ruột, thậm chí thủng ruột. Nguy hiểm hơn, nếu tích tụ lâu ngày trong cơ thể, chúng c̣n có thể gây ung thư. Vào mùa hè khi nguồn nước khan hiếm, người ta chỉ nhúng những chiếc bát bám đầy bọt qua xô nước rồi... phục vụ thực khách.

Nhà hàng cao cấp cũng sử dụng nước rửa bát giá “bèo”

Trên nhiều tuyến phố, người ta thường bắt gặp những chiếc xe đẩy bán đủ loại chất tẩy rửa, từ nước rửa sàn nhà, bồn tắm, toilet... đến các loại nước rửa chén bát với giá rất “bèo”.  Trong khi, nước rửa bát nhăn hiệu Sunlight, Mỹ Hảo... có giá từ 9.000-11.000 đồng/chai (gần 800ml), th́ với loại “3 không” (không nguồn gốc, không tiêu chuẩn chất lượng và không công bố thành phần các hóa chất pha chế) chỉ có từ 10.000-12.000 đồng một chai loại 5 lít.

Cùng đóng chai 5 lít nhưng sản phẩm được bày bán tại các cửa hàng trên phố Hàng Gà, Phạm Ngũ Lăo lại đắt hơn (từ 15.000-17.000 đồng/chai/ 5 lít) và được người tiêu dùng ưa chuộng. Bởi, theo những chủ cửa hàng này giải thích, th́ hàng ở đây được pha chế theo công thức “chuẩn” hơn nên chất lượng bảo đảm hơn và an toàn hơn cho người sử dụng. Nhưng, hỏi công thức pha chế này do ai kiểm chứng th́ họ đều... “lắc đầu”, đồng thời khuyến cáo, nếu dùng những loại có độ tẩy càng sạch th́ khi sử dụng cần mang găng tay v́ có nhiều xút ăn da.

Trên thực tế, loại nước rửa bát phải dùng găng tay khi sử dụng ấy được nhiều nhà hàng, quán cơm b́nh dân dùng v́ giá rẻ và có khả năng tẩy mạnh. Tại một số quán cơm b́nh dân gần trường đại học KHXH & NV Quốc gia, nhân viên dọn bàn nhanh nhảu thu gom những chiếc bát bẩn vào một chiếc chậu nhựa, đổ một ít nước rửa bát lít vào rồi dùng khăn ướt khoắng qua loa. Sau đó, những chiếc bát bám đầy bọt kia được vứt sang chậu nước đục ngầu, váng mỡ bên cạnh. Vớt những chiếc bát tong tỏng nước vẫn c̣n nhớt bọt xà pḥng, chị nhân viên này xếp ngay lên từng chiếc bàn ăn để phục vụ khách.

Không chỉ quán cơm b́nh dân mà ngay cả nhà hàng cao cấp như Hải Sơn, cũng sử dụng nước rửa bát loại này và đă bị đoàn thanh tra VSATTP phát hiện.

Pha chế bằng hóa chất rẻ tiền với độ độc hại cao

Ông Nguyễn Xuân Lăng, Trưởng pḥng Phân tích và Kiểm tra môi trường, Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam cho biết, các hóa chất sử dụng để làm nước rửa chén bát gồm có: chất tẩy rửa, chất làm đông, chất thơm... Ngoài ra c̣n có một số phụ gia làm mềm, phẩm màu trong khi  hầu hết ở các nước trên thế giới không sử dụng phẩm màu để sản xuất nước rửa chén bát. Nếu áp dụng theo đúng công thức pha chế với một tỷ lệ hóa chất thích hợp sẽ an toàn cho người sử dụng. Tuy nhiên, ông Lăng cảnh báo, những loại nước rửa chén bát “vô danh tính” hiện có trên thị trường th́ không thể kiểm soát nổi hàm lượng các loại hóa chất trong thành phần. Chúng bám vào chén, bát rồi ngấm vào cơ thể qua đường ăn uống và gây bệnh.

Theo ông Lăng, nếu như nước rửa bát của những hăng có tên tuổi và được đăng kư tiêu chuẩn chất lượng thường sử dụng hóa chất có tác dụng tẩy sạch là Na-LAS th́ các loại không nguồn gốc chủ yếu sử dụng chất kiềm, v́ giá của kiềm rẻ bằng 1/7 giá Na-LAS. Nhưng nước rửa bát sử dụng kiềm quá nhiều sẽ khiến chén bát nhớt và phải rửa thật nhiều nước mới có thể sạch được. Ông Lăng nhấn mạnh: “Nước rửa bát đạt chuẩn phải sử dụng phẩm màu thực phẩm. Nhưng để hạ giá thành sản phẩm, đa phần nhà sản xuất thường sử dụng phẩm màu công nghiệp nhập từ Trung Quốc. Các loại phẩm màu được pha chế không đúng liều lượng sẽ gây độc hại vô cùng.”

Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết thêm, nước rửa chén bát lít rất độc. Ông cũng khẳng định nếu phát hiện các cửa hàng ăn uống sử dụng nước rửa chén bát không nguồn gốc sẽ xử phạt rất nặng. Các chuyên gia y tế khuyến cáo, trên thị trường có những loại nước rửa bát đảm bảo chất lượng, giá phải chăng, người dân nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rơ ràng để không bị “tiền mất, tật mang”.

Nam Nhi