(HNMO)-  Hướng dẫn này được Bộ Y tế ban hành ngày 16-5 và chính thức áp dụng cho tất cả các cơ sở khám chữa bệnh. Theo đó, do hiện nay bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên chỉ điều trị hỗ trợ (không dùng kháng sinh khi không có bội nhiễm). Các cơ sở y tế phải theo dơi sát, phát hiện sớm và điều trị biến chứng. Người bệnh phải bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ, nâng cao thể trạng.

"Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh tay - chân - miệngv(TCM) "  nêu rơ,  TCM là bệnh truyền nhiễm lây từ người sang người, dễ gây thành dịch do vi rút đường ruột gây ra. Hai nhóm tác nhân gây bệnh thường gặp là Coxsackie virus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Biểu hiện chính là tổn thương da, niêm mạc dưới dạng phỏng nước ở các vị trí đặc biệt như niêm mạc miệng, ḷng bàn tay, ḷng bàn chân, mông, gối. Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm năo-màng năo, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Các trường hợp biến chứng nặng thường do EV71. 

Bệnh lây chủ yếu theo đường tiêu hoá. Nguồn lây chính từ nước bọt, phỏng nước và phân của trẻ nhiễm bệnh. Bệnh TCM gặp rải rác quanh năm ở hầu hết các địa phương. Tại các tỉnh phía Nam, bệnh có xu hướng tăng cao vào hai thời điểm từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12 hàng năm.

Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt tập trung ở nhóm tuổi dưới 3 tuổi. Các yếu tố sinh hoạt tập thể như trẻ đi học tại nhà trẻ, mẫu giáo là các yếu tố nguy cơ lây truyền bệnh, đặc biệt là trong các đợt bùng phát.

Bệnh thường khởi phát trong 1-2 ngày với các triệu chứng như sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy vài lần trong ngày. Giai đoạn toàn phát có thể kéo dài 3-10 ngày với các triệu chứng điển h́nh của bệnh là loét miệng, phát ban dạng phỏng nước, sốt nhẹ, nôn... Vết loét đỏ hay phỏng nước đường kính 2-3 mm ở niêm mạc miệng, lợi, lưỡi. Vết phát ban ở ḷng bàn tay, ḷng bàn chân, gối, mông; tồn tại trong thời gian ngắn (dưới 7 ngày) sau đó để lại vết thâm. Nếu trẻ sốt cao và nôn nhiều dễ có nguy cơ biến chứng. Biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp thường xuất hiện sớm từ ngày 2 đến ngày 5 của bệnh. Trong trường hợp không có biến chứng, trẻ sẽ hồi phục hoàn toàn sau từ 3-5 ngày. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp, bệnh diễn tiến rất nhanh có các biến chứng nặng như suy tuần hoàn, suy hô hấp, hôn mê co giật dẫn đến tử vong trong ṿng 48 giờ.

Hướng dẫn nêu ra nhiều cấp độ điều trị cụ thể, đối với các bệnh nhân điều trị ngoại trú và theo dơi tại các cơ sở y tế, điều trị nội trú tại các BV huyện, tỉnh, TƯ; điều trị các biến chứng như phù năo, sốc, suy hô hấp, phù phổi cấp... Thuốc kháng sinh không có chỉ định trong bệnh TCM mà chỉ dùng kháng sinh khi có bội nhiễm, gồm các loại: Amoxicillin, Cephalosporin thế hệ 3 (Cefotaxim 200 mg/kg/ngày chia 4 lần (tĩnh mạch) hoặc Ceftriaxon 100 mg/kg/ngày chia 1-2 lần (tĩnh mạch)

Để pḥng tránh TCM, hiện nay do chưa có vắc xin pḥng bệnh đặc hiệu nên về nguyên tắc, áp dụng các biện pháp pḥng bệnh đối với bệnh lây qua đường tiêu hoá, đặc biệt chú ư tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây. Tại cộng đồng, người dân  cần vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà pḥng (đặc biệt sau khi thay quần áo, tă, sau khi tiếp xúc với phân, nước bọt); Rửa sạch đồ chơi, vật dụng, sàn nhà; Lau sàn nhà bằng dung dịch khử khuẩn Cloramin B 2%. Trẻ bệnh cần cách ly tại  nhà, không đến nhà trẻ, trường học trong tuần đầu tiên của bệnh

T.Hoa