|
(HNMO) - Loài người chúng ta đă bắt đầu mang giày từ khoảng 40.000 năm trước, sớm hơn nhiều so với các suy đoán trước đây, một nghiên cứu nhân loại học mới cho biết.
Các nhà nhân loại học đă dựa vào các tri thức nền tảng để t́m kiếm những thay đổi về mặt cơ thể do việc đi giày gây ra, từ đó xác định khi nào th́ việc mang giày bắt đầu trở thành mốt.
Quay trở lại, trang phục thực sự khiến đàn ông và phụ nữ chú ư tới bàn chân của ḿnh. Đó là bởi việc mang giày sẽ thay đổi cách con người bước đi và cơ thể họ phân bổ trọng lượng như thế nào. Nếu bạn mang một đôi giày thường xuyên, như hầu hết mọi người đang mang, những thay đổi trên sẽ ảnh hưởng đến xương và dây chằng.
Susan Cachel, một nhà nhân chủng học tại Đại học Rutgers ở New Jersey (Mỹ) cho biết, khoa học ghi nhận về việc mang giày ảnh hưởng đến đôi chân kể từ đầu thế kỷ 20. Các nhà nghiên cứu đă t́m thấy một số sự khác biệt giữa người mang giày thường xuyên và những người không mang giày.
Ví dụ, việc mang giày chặt có thể dẫn tới việc sưng tấy, gây đau trên diện rộng ở xương hoặc các mô ở ngón chân cái, bà Cachel nói. Những người không mang giày có các ngón chân rộng hơn và khoảng cách giữa ngón chân cái với các ngón c̣n lại cũng lớn hơn. Phụ nữ dành nhiều thời gian cho những đôi giày cao gót sẽ có bắp chân nhỏ hơn.
Erik Trinkaus, một nhà nhân chủng học thuộc Đại học Washington ở St. Louis (Mỹ), là người đầu tiên áp dụng hiểu biết này để nghiên cứu xem thời trang đă biến đổi cơ thể như thế nào. Ông phát hiện một điểm trong lịch sử loài người, nơi kích thước của xương ngón chân bắt đầu co lại. Kết hợp các dữ liệu này với tri thức về việc giày dép đă thay đổi cách con người bước đi như thế nào, ông Trinkaus suy luận rằng những xương ngón chân nhỏ hơn cũng có nghĩa là con người bắt đầu mang giày.
Trong khi đôi giày cổ nhất c̣n sót lại có tuổi đời chỉ khoảng 10.000 năm th́ phát hiện của ông Trinkaus đă đẩy việc mang giày trở về gần 30.000 năm trước. Ông đă xuất bản nghiên cứu của ḿnh hồi năm 2005. Giờ đây, nhờ vào các phân tích xuất bản trên tạp chí Khoa học khảo cổ học số ra tháng 7/2008, ông Trinkaus đă phát hiện ra rằng con người có thể mang giày từ sớm hơn rất nhiều, khoảng 40.000 năm trước.
Lư thuyết của ông Trinkaus dựa trên một thực tế rất đơn giản: kích thước xương không in trên đá.
"Xương, ít nhất xét trong mức độ nào đó, phản ứng lại sự căng thẳng cơ học được đặt lên nó trong suốt đời người", Tim Weaver, nhà nhân loại học thuộc Đại học California (Mỹ).
Trong phần lớn lịch sử, con người có xương ngón chân to và dày. Ông Trinkaus cho rằng đó là bởi người xưa phải bước đi nhiều hơn, leo trèo nhiều hơn và mang vác nhiều hơn so với chúng ta ngày nay. Trên thực tế, xương chân người xưa cũng lớn hơn v́ lư do này. Điều này đúng với cả người Neanderthal và những người hiện đại đầu tiên.
Nhưng khoảng 40.000 năm trước, điều này bắt đầu thay đổi. Ông Trinkaus nhận ra rằng các khung xương trong giai đoạn này vẫn có xương chân khỏe và dày nhưng những ngón chân th́ lại nhỏ đi một cách bất ngờ.
Trong khi ông Weaver ủng hộ thuyết của ông Trinkaus th́ bà Cachel lại không. Bà chỉ ra rằng không lâu sau thời điểm mà ông Trinkaus nghiên cứu, con người h́nh như đă dừng việc quá hoạt động và tất cả xương chân tay, không chỉ riêng các ngón, đều bắt đầu co ngắn lại.
Cả ông Weaver và bà Cachel đều nghĩ rằng, khảng 40.000-30.000 năm trước, văn hóa loài người có một bước tiến vượt bậc. Và bà Cachel cho rằng đây có thể là giai đoạn dân số bùng nổ cho phép có sự phân chia lao động đầu tiên, điều này có nghĩa rằng đó là lần đầu tiên một số người có thể dành thời gian để tạo ra những bộ quần áo đẹp đẽ hơn.
"Đây có thể là lư do dẫn tới sự thay đổi về giày dép quanh thời điểm này", ông Weaver nói. "Nhưng trước khi có nghiên cứu của ông Trinkaus, chúng tôi đă không có bất cứ bằng chứng trực tiếp nào".
V.A (Theo LiveScience)
|