(HNMO)- Ngày 1-7, Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang cho biết, sau 3 tháng áp dụng hàng loạt các biện pháp kiềm chế giá, tới đây, Cục Quản lư Dược sẽ áp dụng biện pháp "xả van từ từ", cho phép các DN sản xuất, kinh doanh dược phẩm điều chỉnh giá bán một số mặt hàng theo nhiều đợt. Đợt đầu tiên khống chế giá tăng từ 5 - 10%.

788 mặt hàng "nằm chờ" tăng giá

Đó là con số thống kê mà Thứ trưởng Cao Minh Quang đưa ra trong cuộc trao đổi với báo giới chiều 1-7.  Theo đó, 30 công ty đ̣i tăng giá gần 800 mặt hàng này đưa ra mức giá tăng giao động khá lớn, thậm chí có mặt hàng đ̣i tăng đến 100%. Đây là một trong những hệ quả của việc ḱm giá mà Cục áp dụng trong thời gian qua.

Kể từ đầu tháng 4-2008, khi Bộ Y tế ra văn bản ngừng tiếp nhận yêu cầu điều chỉnh tăng giá thuốc của các DN dược th́ có đến 25 - 30% cty cung ứng thuốc dù đă trúng thầu nhưng sẵn sàng "chạy làng". Họ chấp nhận  chịu phạt 10 - 20% giá trị hợp đồng cung cấp, thay v́ sẽ bị lỗ 40 - 45%. Cũng v́ sợ bị lỗ, một số DN dược phẩm nước ngoài đă từ chối cung cấp khoảng 75 - 80 mặt hàng thuốc đặc trị. DN sản xuất thuốc trong nước thu hẹp sản xuất, cắt giảm 20 - 25% cơ cấu sản phẩm v́ không có lăi.

Một hệ quả khác của việc kiềm chế giá này là đă gây ra hiện tượng găm hàng trên thị trường chờ tăng giá. Cụ thể, nhiều nhà thuốc ở TP.HCM đă tạm thời đóng cửa. "Tuy nhiên, phải khẳng định nhờ việc kiềm giá mà thị trường thuốc 6 tháng đầu năm khá ổn định với chỉ số tăng giá bằng 1/5 chỉ số CPI chung"- ông Quang lưu ư.

Tăng giá sẽ tất yếu xảy ra

Lư do bởi hàng loạt các yếu tố khách quan như lăi vay ngân hàng tăng, ngoại tệ nhập nguyên liệu và thuốc th́ phải mua theo giá của thị trường tự do vẫn đang tác động trực tiếp lên các DN sản xuất thuốc. Chi phối lớn hơn cả là giá nguyên liệu trên thế giới tăng mạnh, thậm chí tăng đến gần 100%, nhất là với những chất được dùng nhiều như Vitamin C tăng 98,76%, Paracetamol tăng 75,37%...

Trên thực tế, theo khảo sát của P.V HNMO trên thị trường dược phẩm th́ ngay từ cuối tháng 6 và những ngày đầu tháng 7 này giá thuốc bán lẻ một số mặt hàng đă tăng khá nhiều. Tại Trung tâm dược phẩm Ngọc Khánh, giá mặt hàng nào cũng nhúc nhích đáng kể, đặc biệt là thuốc tim mạch và huyết áp tăng tăng mạnh nhất từ 30.000 - 40.000 đồng/hộp

Để đảm bảo việc cung ứng đủ thuốc trong bệnh viện (BV), nhất là với các thuốc đặc trị, cùng ngày (1-7), Bộ Y tế đă có công văn yêu cầu các Cty đă trúng thầu từ đầu năm tiếp tục cung ứng thuốc cho BV, không được tích trữ thuốc thành phẩm hoặc nguyên liệu, sản xuất cầm, gây khan hiếm giả tạo để đẩy giá lên cao nhằm trục lợi. Cục sẽ xem xét điều chỉnh giá những mặt hàng có giá thầu thấp hơn giá thực tế. Với các thuốc chuyên khoa đặc trị đang bị ngừng cung ứng, ngoài việc xem xét điều chỉnh giá hợp lư, tránh gây lỗ cho các nhà cung cấp, Cục Quản lư dược sẽ cho nhập khẩu song song nếu hai bên không đưa ra  được mức giá hợp lư.

Tại một số hiệu thuốc trên phố Trần Hưng Đạo, ngay cuối tháng 6, các dược phẩm của Ấn Độ, Canada, Tây Ban Nha, Pháp... giá nhích lên từ 5%-50%: Glyburid lọ 500 viên (thuốc trị tiểu đường của Canada) tăng từ 115.000 đồng lên 135.000 đồng/lọ, Cacinol (Ấn Độ) tăng thêm 8.000đ/lọ, Licapril 4 (huyết áp) tăng 10.000đ/lọ với giá bán mới là 175.000 đồng/lọ, Neo-Tergynan (Pháp) giá 89.000 đồng, tăng 11.000 đồng, hoạt huyết Kakama (Công ty Dược thảo Phúc Vinh) điều chỉnh từ 18.000 đồng lên 22.500 đồng...

Không để bùng phát giá trên diện rộng.

Đó là quyết tâm của ngành y tế đă được Thứ trưởng Cao Minh Quang khẳng định. Ông cho biết, để tránh t́nh trạng tăng giá ồ ạt, "té nước theo mưa", Cục Quản lư dược đă đưa ra lộ tŕnh cụ thể. Kể từ 1/7, cơ quan quản lư bắt đầu nhận hồ sơ xin điều chỉnh giá và sau đó 3 tuần, DN sẽ được công bố mức giá mới. Để cân đối hài ḥa giữa túi tiền người tiêu dùng và quyền lợi của doanh nghiệp, Cục áp dụng biện pháp "xả van từ từ", nghĩa là chia thành nhiều đợt tăng giá từ nay đến cuối năm.

Trong đợt đầu tiên, đối với 788 mặt hàng đang chờ tăng giá thuốc, mỗi DN chỉ được phân bổ 5 - 7 mặt hàng, mức tăng khống chế 5 - 10%. Một số trường hợp có thể tăng cao hơn nếu DN chứng minh được tính hợp lư. Việc xét tăng giá trước hết ưu tiên các thuốc chuyên khoa, đặc trị, tiếp đến là những mặt hàng mà sau khi DN đă t́m cách tiết kiệm chi phí sản xuất mà vẫn lỗ.

Thuốc đến tay người bệnh có bị đẩy giá?

Đó là mối lo ngại lớn của dư luận hiện nay bởi hiện nay Nhà nước chỉ kiểm soát giá nhập khẩu và thặng số bán buôn, c̣n khâu bán lẻ th́ để các cơ sở cạnh tranh về giá theo quy luật thị trường. Có những mặt hàng tuy giá bán buôn giữ nguyên nhưng khi đến tay người tiêu dùng ở các điểm bán lẻ th́ đă bị đẩy lên cao rất nhiều. Do đó, liệu giá thuốc trong thời gian tới có tăng ở mức "xả van từ từ" 5-10% như Bộ Y tế đă hứa hay không vẫn gây ra nhiều hồ nghi.

Ông Quang nêu thêm một khó khăn nữa trong quản lư giá bán lẻ thuốc: Cục quản lư dược VN chỉ chịu trách nhiệm xét duyệt đề nghị đối với DN nước ngoài, c̣n giá thuốc của các DN dược địa phương do Sở Y tế kiểm soát. Các Sở lại có phần dễ dăi hơn Cục trong việc xét đơn xin tăng giá, cho tăng với mức cao, song việc duyệt mức tăng có hợp lư không hiện vẫn khó kiểm soát.

Triệu Hoa