Gặp được T.P (ĐHSPHN), thành viên của một nhóm môi giới “học thuê”, tôi ngỏ ư muốn t́m một người đi học thay ḿnh lí do: “Dạo này mê làm thêm kiếm tiền mà thầy cô th́ điểm danh ghê quá...”. Như chỉ chờ đợi có thế, T.P kéo tôi ra một góc sân vắng người, nói nhỏ: “Cần người đi học chứ ǵ? Chuyện đó dễ thôi. Chỉ cần nói tên, địa chỉ trường, pḥng học và lịch các môn. Phần c̣n lại cứ để bọn tớ”.

“Yên tâm đi, đảm bảo chép bài, làm bài kiểm tra đầy đủ. Nhưng phải ṣng phẳng, mỗi buổi 30000đ, hết tuần trả tiền ngay”, T.P hứa hẹn.

T.P c̣n cho biết thêm: “Chẳng hiểu sao bây giờ bọn SV lại ngại học đến thế. Ngày nào cũng có người đến đặt vấn đề “đi học hộ”.

Đối tượng thuê học nhiều nhất vẫn là SV các lớp tại chức, những người luôn vướng mắc với công việc và lúc nào cũng rủng rỉnh tiền nong. Người đi học thuê th́ đủ mọi thành phần từ trung cấp, cao đẳng đến đại học thậm chí cả những người vốn chẳng phải là SV cũng “tranh thủ”. 

Lí do để phải thuê học th́ có nhiều: bận rộn với công việc, “chạy sô” nhiều trường nên không có đủ thời gian, thậm chí là “học nhiều thấy chán, đi chơi cho sướng”... 

Hành "nghề" học giả

Từ nhu cầu của một bộ phận “ham chơi quên học” đă xuất hiện đội ngũ sẵn sàng đi học mướn lấy tiền. Với cái giá phổ biến từ 25-30 ngh́n đồng/buổi, thu nhập từ nghề "học thuê" cũng chẳng kém ǵ nghề gia sư hay những công việc mà SV vẫn thường làm.

Mai Hương (Đại học Ngoại thương) hiện đang làm nhân viên PR cho một công ty nước ngoài. Công việc đúng chuyên môn, mức lương lại hấp dẫn khiến Hương “mê tít”. Thỉnh thoảng lại một đợt đi xa, thành ra cứ triền miên nghỉ học. Đang lo lắng trước nguy cơ bị “miễn thi” th́ Hương được cô bạn giới thiệu cho một SV sư phạm, người có thể sẵn sàng đi học thay. Vậy là ngay buổi học hôm sau, cô bạn học sư phạm kia sáng ở ĐH Sư phạm, chiều nhập vai Hương sang ĐH Ngoại thương.

Thu Huyền (Đại học Thăng Long) đă có thâm niên hai năm học thuê th́ chẳng ngần ngại kể: “Mỗi tháng chạy lăng xăng cũng được khoảng 400-500 ngh́n. Ngày trước, ḿnh cũng t́m đến vài trung tâm việc làm để nộp hồ sơ nhưng bị lừa măi rồi cũng thấy sợ. Những ngày đầu đi học thuê cũng ngại lắm. Thầy gọi phát biểu, cả lớp quay xuống nh́n, cũng không ít người bĩu môi khinh bỉ. Nhưng rồi cũng quen hết”.

Khóc, cười chuyện “học thuê, thuê học”       

K. SV tại chức “chạy sô” liền lúc 3 trường và học cũng chỉ để “sưu tập” bằng cấp. Không đủ sức để chạy theo lịch học dày đặc nên chỉ “bám” được một trường. Hai trường c̣n lại đành phải “thuê người đi học” theo kiểu “hợp đồng trọn gói”, thường là cả học ḱ 5 tháng luôn. Khổ một nỗi, chỉ có thể thuê người đi học, c̣n thi cuối ḱ th́ phải…tự thân vận động. Thế là tiền mất mà cái bằng th́ chật vật măi mà vẫn không lấy được.

Gặp lại Mai Hương vào dịp thi học ḱ, thấy cô bạn sụt sùi: “Ḿnh lại phải “chậm” một năm rồi. Nghỉ học nhiều quá nên ḱ 6 vừa rồi có tới 3 môn không qua được”.

Người “thuê học” tiền mất mà vẫn chẳng “nên cơm nên cháo”. C̣n người “học thuê” th́ cũng “dở khóc dở cười” không kém. Trần Hà (Đại học Văn hóa) kể về “hợp đồng đi học 3 tháng” cho một SV Bách khoa: “Ḿnh là dân khối xă hội lại phải đi học cho người ở khối tự nhiên - kĩ thuật. Thành thử ra những lời thầy giảng cứ như “đấm vào tai” ấy. Hôm nào “dính” kiểm tra th́ khổ lắm, bị trừ lương, thậm chí c̣n bị “cắt đứt hợp đồng” giữa chừng là chuyện thường”.

C̣n Huyền th́ ngậm ngùi kể về một kỉ niệm trong đời “học thuê” của ḿnh: “Thường th́ các hợp đồng học thuê đều trót lọt. Các lớp tại chức thường có đông SV, từ 100-120 người nên khó bị phát hiện lắm. Nhưng một lần đi học bên ĐH Thương mại, gặp đúng hôm Pḥng Chính trị và Công tác SV đi điểm danh, thế là bị tóm cổ, phải xin măi mới được tha".

Đă nghe nhiều việc SV giờ lười đến giảng đường, đi học chỉ để điểm danh, nay lại thêm việc "thuê học". Không biết khi ra trường, những SV này có thể làm tốt công việc của ḿnh được không khi mà thời đi học, việc đến giảng đường của họ luôn phập phù như thế?

Nguyễn Thắm/VNN