Các em học sinh t́m mua SGK tại cửa hàng Sách và Thiết bị giáo dục số 2 Cửa Bắc. Ảnh: Đăng Khoa

(HNM) - Thông tin Bộ GD-ĐT sắp ấn hành tài liệu “Những điểm chỉnh sửa trong sách giáo khoa” khiến dư luận không khỏi băn khoăn. SGK sai sót đến thế nào mà phải có sách đính chính ? Nội dung phải đính chính là ǵ ? Sử dụng tài liệu này như thế nào ? Và quá tŕnh t́m câu trả lời cho những câu hỏi trên cho thấy, lẽ ra học sinh, cha mẹ các em và dư luận xă hội đă không phải chịu nỗi lo này nếu biết nội dung tài liệu “Những điểm chỉnh sửa trong SGK”.

Nỗi lo không đáng có

3 cuốn tài liệu “Những điểm chỉnh sửa trong SGK” (mà người ta gọi là sách đính chính) này đang được NXB Giáo dục in và phát hành. Trao đổi với chúng tôi, lănh đạo NXB cho biết: NXB có trách nhiệm in tài liệu này và phát hành đến các sở GD-ĐT. NXB mới nhận được bản thảo từ các vụ bậc học và đang khẩn trương triển khai việc in ấn để kịp phát hành đến các sở GD-ĐT trong những ngày đầu năm học mới. Để tiện lợi cho người sử dụng và tiết kiệm, mỗi cấp học sẽ có một bản hướng dẫn riêng gồm 2 nội dung: những điểm đă chỉnh sửa trong sách in năm 2007, 2008 và phần này là chủ yếu; những điểm sẽ chỉnh sửa trong sách in năm 2009. Theo giải thích của NXB th́ những điểm đă chỉnh sửa trong sách in năm 2007, 2008 vẫn đưa vào tài liệu v́ có những học sinh sử dụng SGK cũ, SGK dùng chung ở thư viện trường học nên các em cũng cần được hướng dẫn về những điểm chỉnh sửa này.

T́m hiểu những nội dung được đưa vào tài liệu “Những điểm cần chỉnh sửa trong SGK” mới thấy người học, người dạy đang phải lo một nỗi lo không đáng có. Bởi những điểm cần chỉnh sửa chủ yếu là một số câu hỏi, câu văn được diễn đạt cho dễ hiểu hơn; lược bớt một số yêu cầu ở các bài tập, câu hỏi, bài luyện tập theo tinh thần giảm tải; một vài lỗi chính tả có thể dẫn đến hiểu sai nội dung; một số tranh ảnh, lược đồ, h́nh vẽ được chỉnh sửa thay thế cho phù hợp hơn; cập nhật thông tin khoa học thế giới, thông tin về địa chính; các nhà văn, nhà thơ, nhà khoa học mới được bổ nhiệm chức vụ mới, vừa được tặng giải thưởng cao quư và mới qua đời...

SGK đ̣i hỏi sự chuẩn mực và ổn định. Tuy nhiên, có những thay đổi trong nghiên cứu khoa học, ví dụ Hội Thiên văn quốc tế đưa sao Diêm Vương ra khỏi hệ mặt trời; sự thay đổi về địa chính ( Hà Nội mở rộng), sự mất c̣n của những con người được nhắc đến trong SGK th́ SGK vẫn c̣n nhiệm vụ cập nhật những thay đổi đó. Song cập nhật và hoàn chỉnh SGK như thế nào là việc cần phải cân nhắc bởi những ǵ liên quan đến SGK là vô cùng nhạy cảm.

Và Bộ GD-ĐT không vội vàng

Tiếp nối hoạt động đánh giá toàn diện chương tŕnh giáo dục phổ thông và SGK, Bộ GD-ĐT đă chỉ đạo các vụ bậc học (Vụ Giáo dục Tiểu học, Vụ giáo dục Trung học), Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, NXB Giáo dục và các tác giả tiếp thu ư kiến của đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy, các nhà khoa học, cựu giáo chức thông qua các Hội khoa học, Hội Khuyến học, trên các phương tiện thông tin đại chúng, diễn đàn góp ư về SGK trên mạng internet của Bộ. 3 cuốn  “Những điểm chỉnh sửa trong SGK” là kết quả của việc tiếp thu ư kiến đóng góp đó.

Việc lấy ư kiến rộng răi của các lực lượng xă hội để chỉnh sửa những điểm chưa chuẩn, chưa hợp lư hay những sai sót trong biên tập, in ấn là việc làm cần thiết để SGK ngày càng hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT đă vội vàng khi chọn giải pháp ấn hành “Những điểm chỉnh sửa trong SGK” nhằm khắc phục các hạn chế thiếu sót của chương tŕnh, SGK phổ thông, nhất là vào thời điểm này.

Theo Bộ GD-ĐT th́  “Sự đánh giá của các cá nhân cũng như tổ chức trong ngành giáo dục và sự đánh giá của xă hội về chất lượng và hiệu quả của chương tŕnh giáo dục và SGK phổ thông mới rất khác nhau, thậm chí trái ngược nhau. Những ư kiến đó chưa dựa trên một sự khảo sát điều tra ở quy mô đủ lớn, do đó chưa có cơ sở khoa học, nhiều ư kiến mang tính chủ quan”. Để có những nhận định đúng đắn cần có những nghiên cứu đánh giá nghiêm túc, bảo đảm tính khách quan, khoa học, v́ thế mà Bộ GD-ĐT đă tổ chức lấy ư kiến rộng răi. Sau 2 tháng, Bộ đă nhận được 204 báo cáo và tổ chức hội thảo toàn quốc lần thứ nhất về đánh giá chương tŕnh giáo dục phổ thông và SGK lần thứ nhất vào ngày 18-5-2008. Theo kế hoạch, Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức đánh giá trong 3 năm liên tục nhằm có được một cái nh́n toàn diện. V́ thế, mới chỉ sau một lần góp ư, một hội thảo dù đă có sự tham gia của nhiều đối tượng, mà đă biên soạn và ấn hành tài liệu này với nội dung chủ yếu là chỉnh sửa những sai sót nhỏ sẽ không thể giải quyết tận gốc những vấn đề hạn chế của SGK là tính sư phạm và sự “quá tải” về nội dung. Việc làm này có thể khiến dư luận xă hội đánh giá rằng Bộ GD-ĐT đă chịu sửa sai nhưng lại đem đến những lo lắng không cần thiết.

Kim Thoa